فصل اول: توحید

واجب الوجود،کمال مطلق است

پرسش هشتم: در برهان وجود، سلسله ممکن الوجود به یک جا ختم می شود و آن ذات واجب الوجود است؛ حال چرا واجب الوجود باید کامل مطلق باشد؟ چه مانعی دارد آن ذات ناقص و در عین حال علت ایجاد تمام موجودات هم باشد ولی ایجاد کننده ای نداشته باشد؟

ادامه بقای هستی نیازمند خداست

پرسش دهم: آیا جهان در ادامه بقای خود باز هم نیازمند به خداست؟ اگر خداوند در اول خلقت وجود داشته است و با اراده و شعور و قدرت نظام آفرینش را پدید آورده،ادامه و بقای این نظام به خدا نیازی ندارد و این مجموعه منظم و دقیق با نظام خاص علت و معلول به کار خود ادامه می دهد مانند سازنده ساعت دقیق که ممکن است سال ها از دنیا رفته باشد ولی ساعت او به خوبی کار کند؟

حقیقتی انکارناپذیر

پرسش نهم: بعضی از جامعه شناسان می گویند که اعتقاد به وجود خداوند بر اثر ترس از خطرها مانند زلزله، صاعقه و ... پدید آمده است و در واقع، بشر برای آرامش روانی خودش - العیاذ بالله - موجودی خیالی به نام «خدا» ساخته و به پرستش آن پرداخته است. به همین جهت هر قدر علل طبیعی پدیده ها و راه ایمنی از خطرها بیش تر شناخته شود اعتقاد به وجود خدا ضعیف تر می گردد؟

قانون علیت، ویژه ممکنات

پرسش چهارم: اگر اصل علیت کلیت داشته باشد، باید برای خدا هم علتی در نظر گرفت در صورتی که فرض این است که او علت نخستین می باشد و علتی ندارد؛ پس پذیرفتن خدای بی علت، نقض قانون علیت و دلیل بر کلیت نداشتن آن است و اگر کلیت آن را نپذیریم ، نمی توانیم برای اثبات واجب الوجود، از این اصل استفاده کنیم؛ زیرا ممکن است کسی بگوید که اصل ماده یا انرژی، خود به خود به وجود آمده و تحولات آن به پیدایش سایر پدیده ها انجامیده است؟

تعدد خدا و فساد در آفرینش

پرسش ششم: یکی از دلایل یگانگی خدا این است که وجود دو مبدأ در جهان خلقت موجب فساد در زمین و آسمان می شود اگر دو خدا بر جهان حکومت کند، موجب اختلال در دستگاه آفرینش می گردد.

اولا: چرا تعدد خدا، موجب فساد در جهان آفرینش می گردد؟

ثانیا: چه مانعی دارد که دو آفریننده در ساختن جهان با هم همکاری نموده و اقدام به کار کنند؟

آفریدگار بی نیاز

پرسش هفتم:چطور می توان مادی نبودن و بی نیازی مطلق خداوند را اثبات کرد؟

پاسخ:خداوند موجودی مادی نیست. موجود مادی موجودی است که به نحوی قابل لمس و احساس باشد و جایی را پر کند؛مانند خورشید، درخت، هوا، نور و....

اعتقاد وهابیّون به تجسیم خداوند

پرسش :

در بین مسلمین چه فرقه هایی به جسمانیّت خدا قائل شده اند؟

پاسخ اجمالی:

یکی از مسائل مورد اختلاف متکلمان، مسأله«تجسیم و جسمانیت» خداوند است. ابن تیمیه مى گوید: اشکالی ندارد که معتقد به جسم بودن خداوند باشیم. ابوزهره در کتاب تاریخ المذاهب الاسلامیه مى نویسد: سلفیّه هر صفتى را که در قرآن و روایات براى خداوند ذکر شده، از قبیل محبت، غضب، سخط و ... را حمل بر حقیقت کرده و برای خداوند ثابت مى کنند. امّا در میان شیعه امامیه اتفاق نظر بر نفى جسمیّت خداوند وجود دارد.

معناى عبادت

پرسش :

عبادت خدا به چه معناست؟

پاسخ اجمالی:

عبادت به دو چیز تحقق پیدا مى کند: 1- خضوع با بیان و عمل، 2- اعتقاد به خدایى و پروردگارى آنکه در برابرش کرنش انجام مى گیرد و عقیده به اینکه سرنوشت کلّى یا جزئى کرنش کننده، اکنون یا در آینده، به دست اوست. لذا سجده ملائکه به آدم چون شرط دوم را دارا نیست عبادت او محسوب نمی شود.

چهار قاعده کلی «وهابیت» برای رهایی از «شرک»

پرسش :

چهار قاعده کلی «وهابیت» برای رهایی از «شرک» چيست؟

پاسخ اجمالی:

محمد بن عبد الوهاب می گوید: 1- كفّارى كه پيامبر(ص) با آنها نبرد كرد اقرار داشتند كه خداوند خالق، رازق و تدبير كننده جهان هستى است. 2- آنها از بتها فقط طلب شفاعت می کردند. 3- پیامبر با کسانی که از غیر خدا اعم از انبیاء، فرشتگان، احجار و خورشید شفاعت می طلبیدند مبارزه کرد. 4- مشرکان زمان پیامبر(ص) در حالت سختی به غیر خدا متوسل می شدند؛ ولی مشرکان زمان ما در حالت سختی و آرامش به غیر خدا متوسل می شوند؛ پس از آنها بدترند. لکن او نفهمیده که اگر كسى كار خدا را از غير خدا بخواهد و او را مستقل در انجام آن بداند مشرك است؛ ولى اگر از او شفاعتى بخواهد كه كار خود او است و خدا به او داده، هيچ اثرى از شرك در آن نيست؛ بلكه عين ايمان و توحيد است.

0 6- فرشتگان روى چه مسأئلی درباره صفات خودشان تکیه کردند؟

جواب : تسبیح و حمد و تقدیس، بدون شک تسبیح و حمد، یعنى: خدا را پاک از هر گونه نقص و داراى هر گونه کمال دانستن; اما در این که 61- مقصود از «تقدیس» چیست؟
جواب : بعضى آن را پاک شمردن پروردگار از هر گونه نقصان، دانسته اند که در حقیقت تأکیدى مى شود بر همان معنى «تسبیح».

70- آنچه از آدم سرزد چه بود؟ آیا گناه مطلق بود یا نسبی؟
جواب ؟ در اینجا سه تفسیر وجود دارد که مکمّل یکدیگرند:
1ـ آنچه آدم(علیه السلام) مرتکب شد «ترک اولى» و یا به عبارت دیگر «گناه نسبى» بود نه «گناه مطلق»

80- مخاطب هبوط چه کسانی بودند ؟

جواب : «إِهْبِطُوا» به صیغه جمع آمده است در حالى که آدم و حوا که مخاطب اصلى این سخن بودند دو نفر بیشتر نبودند و باید «صیغه تثنیه» آورده شود، اما به خاطر این که هبوط آدم(علیه السلام) و حوا به زمین، نتیجه اش این بود که فرزندان و نسل هاى آنها نیز در زمین ساکن خواهند شد، به صورت صیغه جمع آمده است.

1- چراهدایت قرآن مخصوص پرهیزکاران معرفی گردیده؟

جواب : علت آن این است که تامرحله اى از تقوا در وجود انسان نباشد (مـرحله تسلیم در مقابل حق و پذیرش آنچه هماهنگ با عقل و فطرت است) محال است انسان از هـدایت کتابهاى آسمانى ودعوت انبیا بهره بگیرد ((زمین شوره زار هرگز سنبل برنیارد، اگر چه هـزاران مرتبه باران برآن ببارد)) سرزمین وجود انسانى نیز تا از لجاجت و عناد و تعصب پاک نشود، بذر هدایت را نمى پذیرد، و لذا خداوند مى فرماید: ((قرآن هادى و راهنماى متقیان است)).

((اما هنگامى كه با دوستان شيطان صفت خود به خلوتگاه مى روند مى گويندما با شمائيم))! (و اذا خـلـوا الى شياطينهم قالوا انا معكم) ((و اگر مى بينيد ما در برابرمؤمنان اظهار ايمان مى كنيم ما مسخره شان مى كنيم))! (انما نحن مستهزؤن).

21- خداوند سرنوشت منا فقان را چگونه بیان می کند ؟

جواب : سرنوشت نهائى آنها را كه سرنوشتى است بسيارغم انگيز و شوم و تاريك چنين بـيـان مـى كـند: ((آنها كسانى هستند كه در تجارتخانه اين جهان ، هدايت را با گمراهى معاوضه كـرده اند)) (اولئك الذين اشتروا الضلالة بالهدى) و به همين دليل ((تجارت آنها سودى نداشته)) بلكه سرمايه را نيز از كف داده اند (فما ربحت تجارتهم) ((و هرگز روى هدايت را نديده اند)) (و ما كانوامهتدين)

41- چرا پیامبران نیاز به معجزه دارند ؟

جواب : منصب نبوت و پیامبرى، بزرگ ترین منصبى است که به عده اى از پاکان عطا شده است; زیرا مناصب و مقام هاى دیگر معمولاً حاکم بر جسم افراد است، ولى منصب نبوت منصبى است که بر جان و دل جامعه ها حکومت مى کند، لذا به همان نسبت که ارج بیشترى دارد، مدعیان کاذب و افراد شیاد بیشترى، این منصب را به خود مى بندند، و از آن سوء استفاده مى کنند. در اینجا مردم مى بایست یا ادعاى هر مدعى را بپذیرند، و یا دعوت همه را رد کنند، اگر همه را بپذیرند، پیدا است چه هرج و مرجى به وجود مى آید، و دین خدا به چه صورت جلوه خواهد کرد، و اگر هیچ کدام را نپذیرند آن هم نتیجه اش گمراهى و عقب ماندگى است. بنابراین، همان دلیلى که اصل بعثت پیامبران را الزامى مى شمارد مى گوید پیامبران راستین مى بایست نشانه اى همراه داشته باشند که علامت امتیاز آنان از مدعیان دروغین، و سند حقانیت آنها باشدروى این اصل، لازم است هر پیامبرى، معجزه اى بیاورد که گواه صدق رسالتش گردد. و همان طور که از لفظ «معجزه» پیدا است، باید پیامبر(صلى الله علیه وآله)قدرت بر انجام اعمال خارق العاده اى داشته باشد که دیگران از انجام آن «عاجز» باشند.

معناى عبادت

پرسش :

عبادت خدا به چه معناست؟

پاسخ اجمالی:

عبادت به دو چیز تحقق پیدا مى کند: 1- خضوع با بیان و عمل، 2- اعتقاد به خدایى و پروردگارى آنکه در برابرش کرنش انجام مى گیرد و عقیده به اینکه سرنوشت کلّى یا جزئى کرنش کننده، اکنون یا در آینده، به دست اوست. لذا سجده ملائکه به آدم چون شرط دوم را دارا نیست عبادت او محسوب نمی شود.

معنا و اقسام شرک

پرسش :

شرک به چه معنا و دارای چند قسم است؟

پاسخ اجمالی:

«شرک» در لغت به معناى نصیب، و در اصطلاح قرآنى در مقابل«حنفیت» به کار رفته است. حنیف به معناى میل به استقامت است، لذا شرک در راه استقامت و اعتدال نیست، بلکه بر خلاف فطرت سلیم انسانیّت است.
شرک یا متعلق به عقیده است و یا مربوط به عمل. اولی بر سه قسم است؛ 1-شرک در الوهیت. 2-شرک در خالقیت. 3-شرک در ربوبیت. شرک مربوط به عمل را که شرک در عبادت و طاعت هم مى نامند؛ بر دو قسم است؛ 1-شرک جلى. 2- شرک خفی.

نفی شرک در اعتقاد به قدرت غیبى اولیا

پرسش :

آیا اعتقاد به قدرت غیبى اولیا، مایه ى شرک است؟

پاسخ اجمالی:

اعتقاد به قدرت غیبى اولیاء، اگر مستند به قدرت و اذن و مشیت خدا باشد، بسان اعتقاد به قدرت مادى خواهد بود که مستلزم شرک نیست، زیرا همان خدایى که آن قدرت مادى را در اختیار آن فرد نهاده، همان خدا، قدرت غیبى را نیز به دیگرى عطا کرده است. اساس اشتباه وهابیون این است که نخواسته یا نتوانسته اند میان اعتقاد به قدرت متکى به قدرت خدا، و قدرت مستقل و جدا از خدا فرق بگذارد. آری آن چه مایه ى شرک است اعتقاد به دومى است نه اولى.

چهار قاعده کلی «وهابیت» برای رهایی از «شرک»

پرسش :

چهار قاعده کلی «وهابیت» برای رهایی از «شرک» چيست؟

پاسخ اجمالی:

محمد بن عبد الوهاب می گوید: 1- كفّارى كه پيامبر(ص) با آنها نبرد كرد اقرار داشتند كه خداوند خالق، رازق و تدبير كننده جهان هستى است. 2-

اعتقاد وهابیّون به تجسیم خداوند

پرسش :

در بین مسلمین چه فرقه هایی به جسمانیّت خدا قائل شده اند؟

پاسخ اجمالی:

یکی از مسائل مورد اختلاف متکلمان، مسأله«تجسیم و جسمانیت» خداوند است. ابن تیمیه مى گوید: اشکالی ندارد که معتقد به جسم بودن خداوند باشیم. ابوزهره در کتاب تاریخ المذاهب الاسلامیه مى نویسد: سلفیّه هر صفتى را که در قرآن و روایات براى خداوند ذکر شده، از قبیل محبت، غضب، سخط و ... را حمل بر حقیقت کرده و برای خداوند ثابت مى کنند. امّا در میان شیعه امامیه اتفاق نظر بر نفى جسمیّت خداوند وجود دارد.

معناى عبادت

پرسش :

عبادت خدا به چه معناست؟

پاسخ اجمالی:

عبادت به دو چیز تحقق پیدا مى کند: 1- خضوع با بیان و عمل، 2- اعتقاد به خدایى و پروردگارى آنکه در برابرش کرنش انجام مى گیرد و عقیده به اینکه سرنوشت کلّى یا جزئى کرنش کننده، اکنون یا در آینده، به دست اوست. لذا سجده ملائکه به آدم چون شرط دوم را دارا نیست عبادت او محسوب نمی شود.