جهاد ابتدایی و آزادی عقیده و مذهب

چکیده

در شماره پیشین بحث نسبتا مفصلی در باره آزادی عقیده و مذهب از دیدگاه اسلام مطرح و سپس به شبهه ارتداد و پاسخ آن پرداخته شد . پس از آن شبهه ناسازگاری آموزه جهاد در اسلام با آزادی عقیده و مذهب طرح شد و عدم تنافی جهاد دفاعی و جهاد آزادیبخش با آزادی عقیده و مذهب مورد بررسی قرار گرفت . در این مقاله عدم تنافی جهاد ابتدایی و عقیدتی با آزادی عقیده و مذهب به صورت نسبتا جامع مورد بحث واقع می شود .

قرآن می گوید: اسلام و دین توحید بر پایه فطرت استوار است و چنین دینی می تواند جامعه انسانی را اصلاح کرده و مقرون به سعادت سازد . قرآن می فرماید: «روی خود به سوی این کیش پاک دار، سرشت خدایی که مردم را بر آن سرشته است، آفرینش خدا را تبدیلی نیست . این است آیین استوار ولی بیشتر مردم نمی دانند» (16) .

از بیانات سابق روشن شد که جهاد ابتدایی در حقیقت، دفاع از توحید و دین الهی به عنوان یک حق فطری انسانی است و چنین چیزی از نظر منطقی و وجدانی امری قابل قبول است .

حال سؤالی که مطرح می شود این است که دفاع از توحید به چه معناست؟ آیا به این معناست که می توان مشرکان و کفار را به ترک شرک و الحاد و پذیرش توحید و دین حق وادار کرد و یا به این معناست که تنها می توان مشرکان و کفار را از ایجاد مزاحمت و توطئه آفرینی و فتنه گری و به راه انداختن تبلیغات زهرآگین اغوا کننده و نیز مانع تراشی در سر راه دعوت و نشر توحیدی بازداشت؟

تحفة المجاهدین

نویسنده : محمد حسن بن محمد ابراهیم گیلانی

جهاد در لغت و اصطلاح

جهاد در لغت یا به معنی شدت و رنج است از برای مجاهدی که قدم در میدان مردانگی نهاده در اعلای کلمه اسلام، خود را به تعب اندازد و آماده هزار گونه رنج است [اطلاق می شود] یا به معنی بذل طاقت و گنجایش است و مجاهد صف شکن با وجود انواع آلودگی در صف محشر مبرّا از آلایش است.

حقوق جنگ و جهاد در اسلام

نويسنده:حامد سلطان

هفته گذشته سخنان پاپ در باب مفهوم جنگ و جهاد در اسلام، اعتراضات مسلمانان را در سراسر جهان برانگيخت. بسيارى از شخصيت هاى سياسى و مذهبى سخنان پاپ را ناشى از اعمال نفوذ جريانات صهيونيستى و ضد اسلامى دانسته و آن را به شدت محكوم كردند. هر چند واتيكان از قول پاپ عذرخواهى كرده و اين قضيه را برداشت غلط از سخنان وى عنوان كرد ولى اين حركت نشان از تحت تاثير قرار گرفتن مفاهيم ناب و اصيل اسلامى به وسيله اغراض سياسى و بين المللى است كه چه بسا در طى يك پروسه زمانى موجب قلب برخى از اين مفاهيم شود.مفهوم جنگ و جهاد در اسلام از جمله افتخارات دين مبين اسلام است. مطالعه دستورات الهى در قرآن و همچنين سنت پيامبر در جنگ ها نشان از اين امر دارد. دستوراتى كه بعد از قرن ها در كنوانسيون هاى بين المللى گنجانده شده است و با عنوان حقوق بشر دوستانه شناخته مى شود. نوشتار زير خلاصه اى از مقاله «حامد سلطان» استاد سابق حقوق عمومى دانشگاه قاهره است كه به اين موضوع پرداخته.

فضیلت جهاد و شهادت در قرآن

قرآن کریم آیات متعددی دربارة‌ فضیلت «جهاد و شهادت»‌ در راه خدا ذکر می‌فرماید که به ذکر پاره‌ای از آنها می‌پردازیم.
در سورة‌ بقره می‌فرماید: کسی را که در راه خدا کشته شد مرده نپندارید بلکه او زندة‌ جاوید است، ولیکن شما این حقیقت را در نخواهید یافت.(1)
در آیة‌ مزبور سه نکته یادآوری شده است:

فضیلت جهاد و شهادت در قرآن

قرآن کریم آیات متعددی دربارة‌ فضیلت «جهاد و شهادت»‌ در راه خدا ذکر می‌فرماید که به ذکر پاره‌ای از آنها می‌پردازیم.
در سورة‌ بقره می‌فرماید: کسی را که در راه خدا کشته شد مرده نپندارید بلکه او زندة‌ جاوید است، ولیکن شما این حقیقت را در نخواهید یافت.(1)
در آیة‌ مزبور سه نکته یادآوری شده است:
1. عدم کاربرد کلمة ‌مرگ دربارة‌ «شهدا» چه در گفتار و چه در پندار.
2. حکم صریح و قاطع به حیات شهیدان بعد از «شهادت».
3. عدم درک نحوة‌ حیات و زندگی شهیدان بعد از شهادت برای بازماندگان آنان.

نظر اسلام درباره شرکت زنان در جنگ

پرسش:

نظر اسلام درباره شرکت زنان در جنگ چیست؟

پاسخ:

جنگ و نبرد در اسلام، گاه جهاد و گاه دفاع است. جهاد به معنای جنگ و مبارزه‌ی نظامی برای گسترش پیامبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) و امام معصوم (علیه ‌السلام) و یا کسی که از سوی امام معصوم (علیه ‌السلام) مأموریت یافته باشد، انجام می‌شود.

جنگ در نظام حقوقی اسلام

مقدمه

جنگ یکی از دیرپاترین پدیده های جامعه انسانی است ، از دیرباز تاکنون ، جامعه ای را نمی توان یافت که به گونه ای درگیر جنگ نبوده باشد . از سوی دیگر جنگ تقریبا همواره توأم با ضایعات فراوان انسانی ، مادی و طبیعی بوده است و در جریان آن ، نه تنها جنگاوران دو جبهه ، که چه بسیار انسانهای بی گناه ، کودکان مظلوم و پیران بی پناه کشته می شوند یا آواره کوه و دشت می گردند ، و چه بسیار اموال و دارائیهای افراد و مهمتر از آن ، دارایی

فضیلت جهاد و شهادت در قرآن

قرآن کریم آیات متعددی دربارة‌ فضیلت «جهاد و شهادت»‌ در راه خدا ذکر می‌فرماید که به ذکر پاره‌ای از آنها می‌پردازیم.
در سورة‌ بقره می‌فرماید: کسی را که در راه خدا کشته شد مرده نپندارید بلکه او زندة‌ جاوید است، ولیکن شما این حقیقت را در نخواهید یافت.(1)
در آیة‌ مزبور سه نکته یادآوری شده است:

حقوق جنگ و جهاد در اسلام

نويسنده:حامد سلطان

مفهوم اسلامى حقوق بشر دوستانه بين الملل يكى از عناصر ذاتى و اصول بنيادين نظام حقوقى اسلامى و مفهومى سنجيده و مستقل و جذاب است، از اين لحاظ كه ماحصل استدلال هاى قوى و صادقانه و جدى محسوب مى شود.براى پى بردن به ارزش ذاتى مفهوم اسلامى حقوق بشردوستانه بايد آن را در چارچوب حقيقى خود قرار داده، در چشم انداز تاريخى بررسى كنيم، زيرا مشى اسلامى كه ماهيتا جهانى است و زمان و مكان را در مى نوردد، تنها بر منازعات مسلحانه مبتنى نيست، بلكه بر اعتقادات مسلمان و ماهيت نظامى حقوقى اسلامى و برداشت آن از رابطه بين جهان اسلام و جهان خارج نيز متكى است. بنابراين، جهت روشن كردن و قابل درك كردن مفهوم مورد بحث بايد عناصر عمده آن را مورد بررسى قرار دهيم و در عين حال عوامل لازم براى هر گونه تفكر پخته و منظم را در نظر داشته باشيم.

اثر ترک جهاد از دیدگاه قرآن و ائمه معصومین

عدم برداشت صحیح از مفهوم زندگى، منجر به کردار غلط و جبران ناپذیر مى گردد، وقتى که مفهوم دنیا در بعد حیوانى انسان خلاصه شود، دلبستگى و وابستگى به پدر، مادر، فرزند، برادر، زن، مال، تجارت، خانه و خانواده چنان دست و پاى او را مى بندد که از فیض عظیمى چون، جهاد در راه خدا سرباز مى زند اینجاست که نهیب قرآن بر او وارد مى شود حالا که چنانى منتظر امر خدا باش. منتظر عذاب دو جهان باش در دنیا عذاب سلطه بیگانه و در آخرت عذاب الهى، آرى تو را لیاقت این امر نیست، باید کسان دیگر بیایند که خدا را دوست داشته باشند و خدا آنها را، و در هر صورت ضرر متوجه توست.به این آیات شریفه توجه کنید:

اثر ترک جهاد از دیدگاه قرآن و ائمه معصومین

عدم برداشت صحیح از مفهوم زندگى، منجر به کردار غلط و جبران ناپذیر مى گردد، وقتى که مفهوم دنیا در بعد حیوانى انسان خلاصه شود، دلبستگى و وابستگى به پدر، مادر، فرزند، برادر، زن، مال، تجارت، خانه و خانواده چنان دست و پاى او را مى بندد که از فیض عظیمى چون، جهاد در راه خدا سرباز مى زند اینجاست که نهیب قرآن بر او وارد مى شود حالا که چنانى منتظر امر خدا باش. منتظر عذاب دو جهان باش در دنیا عذاب سلطه بیگانه و در آخرت عذاب الهى، آرى تو را لیاقت این امر نیست، باید کسان دیگر بیایند که خدا را دوست داشته باشند و خدا آنها را، و در هر صورت ضرر متوجه توست.به این آیات شریفه توجه کنید:

روایات و فضیلت « جهاد و شهادت»

روایات وارده دربارة فضیلت «جهاد و شهادت» از رسول اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و سایر معصومین (علیهم السلام) بسیار زیاد است که در اینجا به ذکر پاره‌ای از انها بسنده می‌شود:
الف. رویَ اَنّ رَجُلاً أتی جَبَلاً لِیعبُدَ اللّهَ فیهِ فَجاءَ به أهلُهُ إلی الرّسوُلِ فَنّهاهُ عَن ذلکَ وَ قالَ إنّ صَبْرَ المُسلِمِ فی بَعضِ مَواطنِ الجِهادِ یَوما واحِداً خَیرُ لَهُ مِن عبادَهِ أَربَعینَ سنَةٍ.1

جايگاه جهاد در قرآن و روايات

جهاد نه تنها در اسلام بلکه در تمامي اديان الهي از جايگاهي والا برخوردار است. جهاد منحصر به دين اسلام نيست، بلکه جهاد و مبارزه با ستمگران و طاغوتيان و دنياپرستان در رأس برنامه ي همه ي پيامبران بوده است. (1) با نگاهي گذرا به قرآن و حديث مي توان دريافت که آيات و روايات بيشماري پيرامون جهاد آمده است. در کتاب هاي فقه و حديث، «باب الحرب و القتل» [فصل جنگ و کشتار] موجود نيست، بلکه عنوان بحث، «جهاد في سبيل الله» است. و اين نشان از تقدس جهاد دارد.

فلسفه و ارزش جهاد و شهادت در اسلام (2)

اسلام دین منطق و استدلال است. بشر را به صلح وصفا تعاون و برادری دعوت می‌کند و با هر گونه عامل تفرقه افکنی و جداسازی انسانها مبارزه می‌کند و همة انسانها را از یک مبدأ و اعضای یک پیکر می‌داند. در این زمینه آیات بسیاری در قرآن کریم

فلسفه و ارزش جهاد و شهادت در اسلام (3)

در سال هجرت پیغمبر اسلام (ص) به مدینه قبیلة خزرج با طایفة بنی نضیر که یهودی بودند و در مدینه و اطراف آن زندگی می‌کردند، معاهده‌ای بستند دایر بر اینکه مسلمانان از ناحیة بنی‌نضیر مورد تعرض و تجاوز قرار ننگیرند

فلسفه و ارزش جهاد و شهادت در اسلام (1)

جهاد مصدر است به معنی تلاش که در مفهوم آن مشقّت هم نهفته است، و نیز اسم است به معنی جنگ. در قرآن کریم واژة جهاد بیشتر به معنی به کارگیری کلیة امکانات برای دفاع از اسلام و نشر دعوت و معارف آن مطرح شده است

تحفة المجاهدین

نویسنده : محمد حسن بن محمد ابراهیم گیلانی

جهاد در لغت و اصطلاح

جهاد در لغت یا به معنی شدت و رنج است از برای مجاهدی که قدم در میدان مردانگی نهاده در اعلای کلمه اسلام، خود را به تعب اندازد و آماده هزار گونه رنج است [اطلاق می شود] یا به معنی بذل طاقت و گنجایش است و مجاهد صف شکن با وجود انواع آلودگی در صف محشر مبرّا از آلایش است.

جهاد کبیر در قرآن

جهاد دارای انواع و اقسام چندی است و هر یک نیاز جامعه انسانی است و نمی توان از آن غفلت داشت.

نویسنده: علی جواهردهی

جهاد دارای انواع و اقسام چندی است و هر یک نیاز جامعه انسانی است و نمی توان از آن غفلت داشت. ارزش و اعتبار هریک به سبب درجه اهمیت آنها نسبت به تحقق اهداف اصلی آفرینش انسان است. در این میان جهاد اکبر یعنی جهاد تزکیه و خودسازی، از همه مهم تر و با ارزش‌تر است.

جایگاه جهاد در قرآن کریم

گر چه بخشی از آیات قرآن کریم به مسأله جهاد پرداخته است، ولی ماهیت جهاد به دفاع بر می گردد. با جمع میان آیات مطلق و مقید معلوم می شود مشروعیت جهاد در اسلام یا برای دفع تجاوز است و یا برای نجات مظلومین از تحت ظلم

نویسنده: دکتر شعبان حق پرست (1)
(عضو هیأت علمی دانشگاه امام حسین (علیه السلام)
چکیده

گر چه بخشی از آیات قرآن کریم به مسأله جهاد پرداخته است، ولی ماهیت جهاد به دفاع بر می گردد. با جمع میان آیات مطلق و مقید معلوم می شود مشروعیت جهاد در اسلام یا برای دفع تجاوز است و یا برای نجات مظلومین از تحت ظلم ظالمین و از آنجا که دین تحمیل شدنی نیست، از سلاح جنگ تنها در جهت برداشتن موانع دعوت استفاده می شود. در این راستا، صلح و آشتی یکی از توصیه های اکید قرآن کریم می باشد.

کلید واژه ها:

جهاد، دفاع، دعوت، نسخ، صلح

اهداف جهاد در اسلام

در پرتو آنچه گذشت روشن مي شود که هدف اصلي از جنگ مقدس و مشروع يا جهاد في سبيل الله در اسلام چيزي جز استکمال جامعه انساني و قرب او به خداوند متعال نيست ؛ و اين نيز جز با بسط توحيد و گسترش عدالت ، به عنوان عالي ترين ارزشهاي الهي و انساني امکان پذير نيست . اما در عين حال ، اين هدف کلي را مي توان با توجه به نصوص جهاد ، به اهداف جزيي و روشن تري تقسيم کرد . براي اين منظور بايد ديد که قرآن کريم و نيز سنت معصومين - عليهم السلام - جهاد و پيکار مسلحانه