اختلال دوقطبی چیست؟ (علائم، انواع، تشخیص و درمان) »

اختلال دو قطبی تیپ I :

در اختلال دو قطبی تیپ I، فرد حتما یک دوره مانیا ( سرخوشی ) را باید تجربه کند. که حداقل یک هفته طول می کشد. در این یک هفته خلق فرد به شدت بالاست. این اختلال میتواند همراه با افسردگی باشد یا نباشد.

علائم اختلال دو قطبی تیپ I:

• خود بزرگ بینی
• کاهش خواب
• افزایش انرژی
• افزایش اعتماد به نفس
• در موارد شدید نیز با توهم همراه است.

اختلال دو قطبی تیپ II:

در این اختلال فرد دارای یک یا چند دوره افسردگی اساسی به همراه حداقل یک دوره هیپومانیا است. هیپومانیا از نظر شدت ضعیف تر از دوره مانیا است و از نظر مدت از دوره مانیا کوتاه تر است. دوره آن حداقل چهار روز است. برای تشخیص گذاری این اختلال دوره افسردگی اساسی الزامی است.

۸) اختلال ادواری خویی (سیکلوتایمی):

شکل خفیف و مزمن اختلال دو قطبی تیپ II است. مشخصه آن وجود دوره های هیپومانیا و دوره های خفیف افسردگی است. در این افرار در کار و روابط بین فردی دچار مشکل میشوند. چرا که دیگران این افراد را دمدمی مزاج و نا مطمئن ارزیابی می کنند و به سختی با آنان کنار می آیند.

علائم اختلال ادواری خویی:

ویژگی اختلال ادواری خویی خلق بالای آن است که در حد علائم هیپومانیا است ولی هیچ گاه آنقدر علائم شدید نیست که ملاک مانیا را برآورده کند. و همچنین افسردگی نیز آنقدر شدید نیست که افسردگی اساسی نامیده شود.

تشخیص اختلالات خلقی

برای تشخیص اختلالات خلقی ابزار پزشکی خاصی وجود ندارد. کارشناس و متخصص مربوطه برای تشخیص افسردگی باید فرد را مورد ارزیابی و مصاحبه قرار دهد و سپس با توجه به ملاک های تشخیصی تصمیم بگیرد.

به عنوان نمونه در رابطه با افسردگی، طبق معیار های تشخیصی اگر حداقل پنج مورد از علایم زیر در یک دوره دو هفته ای و هم زمان وجود داشته باشد و نشان دهنده به هم خوردن کارکرد قبلی فرد باشند، نشانگر افسردگی است. ضمنا حداقل یکی از علائم باید خلق افسرده و یا از دست دادن علایق و لذت باشد.

• خلق افسرده در اکثر ساعت روز
• کاهش علایق یا لذت در تمام یا تقریبا تمام فعالیتهای شبانه روز
• کاهش وزن بدون گرفتن رژیم غذایی
• بی خوابی یا پر خوابی تقریبا در تمام روزها
• سراسیمگی یا کندی روانی – حرکتی
• خستگی و فقدان انرژی
• احساس بی ارزشی یا احساس گناه مفرط یا نا متناسب
• کاهش توانایی تفکر و تمرکز در تمام روزها
• افکار مکرر مربوط به مرگ یا خودکشی

از طرفی در بیماری هایی مانند اختلالات دو قطبی نوع یک فرد باید از نظر وجود دوره ی مانیا یا خلق بالا بررسی شود. برای تشخیص دوره ی مانیا یا شیدایی یک سری ملاک تشخیصی دیگری وجود دارد. از جمله:

• فرد خلق بالا و تحریک پذیری داشته باشد.
• عزت نفس افزایش یافته یا خودبزرگ بینی
• نیاز به خواب کمتری داشته باشد.
• پرحرفی و تمایل زیاد به حرف زدن
• افکار فرد از هم پیشی می گیرند. (سبقت افکار)
• تمرکز فرد دچار مشکل شود و به راحتی حواسش پرت شود.
• درگیری بیش از حد در فعالیت های لذت بخش
• نقص شدید در عملکرد شغلی و تحصیلی

اما در اختلال دوقطبی نوع II فرد را از نظر وجود یا عدم وجود دوره هایپومانیا نیز بررسی می کنند. این دوره علایم مشابهی با مانیا ولی با شدت کمتر دارد و گاهی اوقات در دو قطبی نوع II دیده می شود.

شیوع اختلالات خلقی:

شیوع افسردگی در تمام کشورها و فرهنگها در زنان دو برابر بیشتر از مردان است. این تفاوت به دلیل تفاوتهای هورمونی، تاثیرات زایمان، تفاوت در فشارهای روانی- اجتماعی زنان و مردان است.

از طرفی شیوع اختلالات دو قطبی تقریبا در مردان و زنان برابر است.

درمان اختلالات خلقی

اختلالات عاطفی یا خلقی طیف وسیعی از اختلالات را شامل می شود پس نمی توان به راحتی به یک درمان خاص اشاره کرد. به طور کلی درمان های اصلی این اختلالات، شامل روان درمانی و دارو درمانی است. معمولا طی درمان از هر دو استفاده می شود.

دارو درمانی

داروهای متعادل کننده خلق و ضد افسردگی زیادی وجود دارند. ممکن است نیاز باشد مدتی پزشکتان داروهای مختلف موجود را برای شما امتحان کند تا سرانجام داروی مناسب شما را پیدا کند. دارویی که علایم اختلال را کم می کند در عین حال کمترین عوارض جانبی را دارد.

روان درمانی

روان درمانی برای اختلالات خلقی نقش بسیار مهمی دارد. در روان درمانی به فرد کمک می شود که بتواند با بیماری اش بهتر کنار بیاید و با آن زندگی کند. مثلا بعضی از رفتارهای خود را که باعث افزایش علایم بیماری می شوند تغییر دهد.

سایر درمان های اختلالات خلقی

علاوه بر روان درمانی و دارو، روش های دیگری هم در کمک به اختلالات خلقی سودمند هستند. مصرف مکمل های ویتامین D و در مواردی نور درمانی با استفاده از لامپ های مخصوص میتواند کمک کننده باشد.

اصلاح سبک زندگی هم یکی از دیگر از روشهای کمک به بهبود اختلالات خلقی است. مثلا گنجاندن ورزش در برنامه روزمره، تنظیم خواب و رژیم غذایی سالم در درمان اختلالات خلقی تاثثیر فوق العاده ای دارد.

لازم به ذکر است که حتما باید برای پیدا کردن درمان مناسب حالتان با پزشک و درمانگر خود مشورت کنید و از انجام درمانهای خودسرانه بپرهیزید.