اثرات اخلاص

عملی که خالصانه برای خداوند انجام گیرد، بنابر مقتضای حکمت الهی، هم دنیای آدمی و هم آخرت او را تأمین می کند، و طبعاً عمل غیر مخلصانه علاوه بر اینکه اثر اخروی نداشته، در دنیا نیز عایدی مفید ندارد. در این قسمت از بحث، عواقب و آثار مفید اخروی و دنیوی اخلاص را بحث می نماییم.

1- محک درجات مؤمن

میزان اخلاص، بیانگر رتبه ایمان مؤمن و مقدار بهره او در آخرت است.

قال رسول الله صلی الله علیه و آله: بِالْاخْلاصِ تَتَفاضَلُ مَراتِبِ الْمُؤْمِنینَ.[1]

به وسیله اخلاص مراتب مؤمنین و فضل آنها معین می شود.

2- مایه رهایی انسان از اسارت نفس

راه رهایی انسان از عذاب قیامت، اخلاص است و تنها برگ برنده آدمی در محشر، نیت صادقانه می باشد.

قال علی علیه السلام: فِی الْاخْلاصِ یکونُ الْخَلاصُ.[2]

رهایی و خلاص در اخلاص نهفته شده است.

امام صادق علیه السلام دو رکعت نماز مخلصانه را باعث ورود به بهشت می داند.

انَّ الْعَبْدَ لَیصَلّی رَکعَتَینِ یریدُ بِهِما وَجْهَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَیدْخُلُهُ اللَّهُ بِهِما الْجَنَّةَ.[3]

بنده دو رکعت نماز می خواند و تنها خداوند متعال را قصد می کند و خداوند به خاطر همین عمل، او را به بهشت می برد.

3- خشوع همه چیز برای انسان

اگر آدمی برای خدا حرکت کند، همه چیز و حتی جماد و نبات و حیوان برای او به خضوع می افتند و تسلیم او می شوند.

قال الصادق علیه السلام: انَّ الْمُؤْمِنَ لَیخْشَعَ لَهُ کلُّ شَی ءٍ وَ یهابَهُ کلُّ شیءٍ... اذا کانَ مُخْلِصاً للَّهِ اخافَ اللَّهُ مِنْهُ کلَّ شَی ءٍ حَتَّی هَوامِّ الْارْضِ و سِباعِها وَ طَیرِ السَّماءِ.[4]

مؤمن همه چیز در مقابلش خاشع و همه چیز از او می ترسد به شرطی که اعمالش تنها برای خدا انجام گیرد، در این صورت خداوند همه چیز، حتّی حشرات زمین و درندگان آن و پرندگان آسمان را از او می ترساند.

4- بصیرت دل

معصیت، حجاب دل است و اگر گناه نباشد، چشم دل، تاب مستوری ندارد.

پری رو تاب مستوری ندارد

چو در بندی سر از روزن بر آرد

قال علی علیه السلام: عِنْدَ تَحَقُّقِ الْاخْلاصِ تَسْتَنیرُ الْبَصائِرُ (الضَّمائِرُ).[5]

اخلاص که محقق شد درون انسان تابناک می شود.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله اثر چهل روز اخلاص را چنین بیان فرموده است:

ما اخْلَصَ عَبْدُاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ارْبَعینَ صَباحاً الّا جَرَتْ ینابیعُ الْحِکمَةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلی لِسانِهِ.[6]

هیچ بنده خدایی چهل روز اخلاص نورزیده مگر اینکه سرچشمه های حکمت از قلب به زبانش جاری می شود.

5- نیل به میل

امیال و آرزوهای انسان مخلص، برآورده شدنی است. او که به صف مخلصین راه یافته است، طبعاً آرزوهای زودگذر را از خود دور نموده و با امیال عقلانی فاصله ای ندارد.

قال علی علیه السلام: مَنْ اخْلَصَ بَلَغَ الْآمالَ.[7]

آنکه اخلاص ورزد، به آرزوها رسیده است.

آن حضرت در جای دیگر، عامل برآورده شدن آرزو را اخلاص معرفی نموده است.

اخْلِصْ تَنَلْ.[8]

اخلاص ورز تا به خواسته خود برسی.

پی نوشت ها

[1] تنبيه ‏الخواطر، ص 360.

[2] همان، ص 390.

[3] وسائل الشيعة، ج 1، ص 44.

[4] بحارالأنوار، ج 70، ص 248.

[5] غررالحكم.

[6] بحارالأنوار، ج 70، ص 242.

[7] غررالحكم.

[8] همان.

منبع : غضنفری، علی؛ ره رستگاری، ج 2، ص: 393