پند ها و زندگی نامه لقمان حکیم

لقمان حکیم، یکی از بزرگ‏ترین حکمای حقیقی است که قرآن کریم با تعبیر بلند و رسایِ :«وَلَقَدْ ءَاتَیْنَا لُقْمَانَ الْحِکْمَةَ ؛ به راستی ، لقمان را حکمت دادیم» ، بر حکمتش گواهی داده و برخی از آموزه ‏های حکیمانه او را برای آیندگان ، روایت کرده و بدین سان ، همگان را به جستجو و فرا گرفتن حکمت‏های او فرا خوانده است،در این بخش زندگینامه پندهای از لقمان برای کامرا شدن می خوانید.

روزی لقمان به پسرش گفت امروز به تو سه پند می دهم که کامروا شوی:اول این که سعی کن در زندگی بهترین غذای جهان را بخوری. دوم این که در بهترین بستر و رختخواب جهان بخوابی و سوم این که در بهترین کاخها و خانه های جهان زندگی کنی.

پسر لقمان گفت ای پدر ما یک خانواده بسیار فقیری هستیم چطور من می توانم این کارها را انجام دهم؟
لقمان جواب داد:اگر کمی دیرتر و کمتر غذا بخوری هر غذایی که می خوری طعم بهترین غذای جهان را می دهد. اگر بیشتر کار کنی و کمی دیرتر بخوابی در هر جا که خوابیده ای احساس می کنی بهترین خوابگاه جهان است. و اگر با مردم دوستی کنی، در قلب آنها جای می گیری و آن وقت بهترین خانه های جهان مال توست.

زندگینامه لقمان حکیم

برخی ، لقمان را فرزند «ناحور بن تارح» ، حدیث برخی وی را فرزند «باعور بن تارح» ، عدّه‏ای وی را فرزند «باعوراء» ، برخی وی را فرزند «لیان بن ناحور بن تارح» ، گروهی او را فرزند «عنقاء بن سرون»، برخی وی را فرزند «عنقاء بن مِربَد»، برخی او را فرزند «عنقاء بن ثیرون»، و برخی وی را فرزند «کوش بن سام بن نوح» دانسته‏ اند .

بدیهی است که انتخاب یکی از این قول‏ها ، نه آسان است و نه ضروری ؛ ولی می‏توان گفت که لقمان ، دارای نسب‏نامه معروفی نبوده است، چنان که در حدیثی از امام صادق علیه السلام اشاره شده است :
أما وَاللّه‏ِ ما اُوتِیَ لُقمانُ بِحَسَبٍ ولا مالٍ ولا أهلٍ ولا بَسطٍ فی جِسمٍ ولا جَمالٍ .
به خدا سوگند ، حکمت از رهگذر نژاد و ثروت و بزرگی جسم و زیبایی اندام، به لقمان داده نشد . نژاد و مشخّصات ظاهری

لقمان، از نژادِ سیاه بود . آنچه مسلّم است ، وی از جمال ظاهری ، بی بهره بوده است، چنان که در حدیثی که ملاحظه شد ، به این مطلب اشاره شده است . طَبرِسی رحمه‏الله در مجمع البیان آورده است :
قیل للقمان :ما أقبَحَ وَجهَکَ! قالَ :تَعتِبُ عَلَی النَّقشِ أو عَلی فاعِلِ الناقش؟! حدیث
به لقمانْ گفته شد :چه صورت زشتی داری؟ گفت بر نقّاشی ایراد می‏گیری یا بر نقّاش؟!
امّا آنچه در برخی گزارش‏ها آمده که وی را «کوتاه قامتِ پهن بینی (قصیر
أفطس)» یا «پهن بینی (أفطسُ الأنف)» یا «کفیده پاشنه (مشقّق القدمین)» یا «ستبر لب (غلیظُ الشَّفَتَین) » و یا «پهن پا و کژ قدم و زانو به هم چسبیده (غلیظ المَشافر ومُصفَّح القَدَمَین)» خوانده‏اند ، دلیلی قاطع ندارد.

بردگی

لقمان، برده‏ای حبشی بود . براساس حدیثی از امام علی علیه السلام ، او نخستین برده‏ای بود که از رهگذار قراردادِ آزادی‏ای که با مولای خود بست ، آزاد شد :
أوَّلُ مَن کاتَبَ لُقمانُ الحَکیمُ وکانَ عَبدا حَبَشِیّا . حدیث
اولین برده که با مولایش قرارداد آزادی (مُکاتبه) بست ، لقمان حکیم بود و او برده‏ای حبشی بود.
اما بر پایه گزارش ثعالبی و ابن قُتَیبه، لقمان ، برده‏ای حبشی بود که در تملّک مردی از بنی اسرائیل قرار داشت. وی او را آزاد کرد و ثروتی هم در اختیارش گذاشت. گفته‏ اند :لقمان، در آغاز ، به قیمت سی مثقال یا سی مثقال و نیم زر فروخته شد.