۱۳۹۹-۰۷-۱۱

ژئولوژی (Geology) به معنای علم مطالعه زمین می باشد. زمین شناسی علمی است که درباره پیدایش زمین، ساختمان و مواد تشکیل دهنده زمین، کوه ها، د‌شت ها و اقیانوس و همچنین تاریخ پیدایش جانداران و تسلسل وقایع فیزیکی در زمین و نیز تحولاتی که در زمین صورت گرفته بحث می‌نماید. مانند همه رشته های تجربی، این رشته نیز بر اساس مشاهده و تغییر است لذا هر قدر امکان مشاهده مستقیم و غیر مستقیم ما از راه های ژئوفیزیک، ژئوشیمی، ماهواره‌ها و الکترونیک افزایش یابد، طبعا آگاهی‌های ما هم از جهان و از گذشته کره زمین عمیق‌تر می‌گردد. این علم مهندسی کاربرد گسترده ای در مطالعات ژئوتکنیک دارد.

تاریخچه زمین شناسی

مدارک و اسناد حاکی از آن است که حدود ۴۵۰۰ سال قبل از میلاد، انسان موفق به استخراج مس شد و حدود ۲۸۰۰ سال پیش از میلاد آلیاژ مفرغ به وسیله ایرانیان شناخته شد که به عنوان عصر مفرغ در تاریخ ایران معروف است. در سالهای ۱۶۰۰ تا ۱۳۰۰ پیش از میلاد استفاده از آهن معمول گردید. قدیمی‌ترین نقشه زمین شناسی در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد مربوط به معادن زمرد و طلا در مصر باقی مانده است. بعد از جنگ جهانی دوم (۱۹۴۵-۱۹۳۹) با پیشرفت علوم و تکنولوژی و در نتیجه احتیاج به مواد اولیه، اهمیت این علم بیش از پیش آشکار شد. برای جست و جوی معادن فلزی و مخصوصا نفت زمین شناسان دست به یک سری مطالعات جدید در زمینه ساختمان های زیرزمینی زده و مطالب جدیدی کشف کردند. در اوایل قرن بیستم با پیشنهادات وگنر، نظر زمین شناسان به فرضیه اشتقاق قاره ها معطوف شد. در سال های اخیر با مطالعات و توجهات بیشتر به نظریه‌های گسترش کف اقیانوس و تکتونیک صفحه‌ای توسط دانشمندانی همچون مس و مورگان و با استفاده از پیشرفت هایی که در سایر علوم حاصل گردیده این علم وارد مرحله جدیدی از علوم شد.

تعریف علم زمین شناسی

زمین شناسی یا ژئولوژی دانش سیاره زمین است و درباره منشا مواد صحبت می‌کند. گذشته ی این سیاره و فرایند هایی که بر روی آن رخ داده یا درحال رخ دادن است و بر اشکال آن تاثیر دارد، بررسی می شود. اثر فشارهای مختلف بر زمین و همچنین شیمی موادی که این سیاره از آن تشکیل شده و اثر موجودات زمین در آن از جنبه های مختلف مورد بحث قرار می گیرد. اطلاعات اولیه در مورد خود کره زمین نظیر پیدایش زمین، عمر آن، وضعیت آن در فضا و… از طریق مطالعه سایر اجرام سماوی بدست می‌آید و گاها از این طریق با مطالعه وضع فعلی سایر اجرام شبیه زمین به طرز پیدایش رخدادها و تغییرات در گذشته زمین پی می ‌برند.

در این علوم چگونگی استخراج و استفاده از مواد موجود در زمین و محیط های زیستی پایدار در زمان پیدایش این مواد، مورد بررسی قرار می‌گیرد. چون مواد موجود در زمین و ساختمان های طبیعی موجود در آن از ابتدای تاریخ بشریت مورد استفاده انسان ها بوده است می‌توان گفت این علم از قدیمی ترین علومی است که انسان ها ناخودآگاه به آن پرداخته‌اند و در طی قرون رفته رفته این علم و شاخه‌های متنوع آن مدون و طبقه بندی شدند و رشته‌های فرعی و تخصصی با قوانین تعریف شده را به وجود آورده‌اند که هریک بخشی از این دانش را تشکیل می‌دهند.

مقصود از ژئولوژی، شناسایی و مطالعه تئوری ‌های پیدایش زمین و مواد تشکیل دهنده آن و بررسی عواملی که در وضعیت آن تاثیر دارند و نیز مطالعه و شناسایی مواد ارزشمند زمین و نحوه استفاده از آنها است. زمین شناسی علمی قدیمی و دارای سابقه طولانی است و بشر همواره در مورد زمین کنجکاو بوده است.