معشوق، تنها یکی نیست

بعضی به اشتباه با خود پیش فرضی دارند که فقط در این دنیا یک دوست یا همسر مناسب برایشان وجود دارد و اگر آن یکی پیدا نشود یا از دست رود، دیگر خوشبختی معنا ندارد. این «پیش فرض» قدرت دارد که زندگی ما را به کلی ویران کند و فرصت دوستی‌های بی شمار را از ما بگیرد. این خطای کوچکی نیست که انسان بپندارد تنها با عشق و دوستی یک نفر خوشبخت می‌شود. از این گفته منظور آن نیست که فردی با دارا بودن همسر یا نامزد، معشوقه‌های متعدد بگیرد. شاید هرگز نتوان چنین فردی را عاشق صادق نامید یا آنکه باید او را فردی خود خواه دانست که می‌خواهد از میان چند نفر یکی را برگزیند و بقیه را رها سازد. منظور از آنچه گفتیم این است که عشق را نباید محدود و انحصاری ساخت و تحقق آن را فقط در یک فرد جست؛ به طوری که اگر آن یک مورد از دست رود امکان پدید آمدن عشق دیگر وجود نداشته باشد. از طرفی هر فرد به طور همزمان می‌تواند عاشق همسر یا نامزد خود باشد و به یکایک اعضای خانواده خود یا دوستانش نیز عشق بورزد، بی آنکه میان آن علایق تضاد و تزاحمی پدید آید.

او برای شما همه چیز نیست

این هم از خطاهای هلاکت آور است که خیال کنیم یک فرد (دوست همسر یا مربی) می‌تواند ما را از هرلحاظ خرسند و خوشبخت کند. شمار زیادی از زنان و مردان به طرزی ناخودآگاه از دیگران توقع دارند که همه گونه نیازهایشان را برآورده سازند و وقتی هم چنین نشود از او دلسرد یا منزجر می‌شوند.
خیلی چیزها در زندگی و روابط وجود دارد که انسان خود باید آنها را به دست آورد و هیچ کس نمی‌تواند به او کمکی کند. وقتی انسان چنین توقعی از کسی داشته باشد بی تردید به او فشار خواهد آورد تا وی همه چیزش شود. این فشار و انتظار، دوستی و عشق را به چیزی تبدیل می‌کند که دیگر عشق و دوستی نیست. عشق به دو فرد کمک می‌کند تا همزمان به پیش روند، نه یکی عهده دار برآوردن تمام نیازهای دیگری باشد.

آنچه عشق نیست (توهّم عشق)

این هم دردی است جانکاه که کسی بی آنکه حقیقتاً عاشق باشد، تاوان عشق بپردازد. جوانان همین که در وجود خود کوچک ترین کشش جنسی یا هیجان عاطفی مشاهده می‌کنند، می‌پندارند که در «عشقی هولناک» فرو افتاده اند. تشخیص «عشق» و «توهم عشق» نه چندان دشوار است و نه آسان. شناخت عواملی که سبب پدید آمدن عشق می‌شود و پیشتر گذشت، ما را در این تشخیصی یاری می‌رساند؛ اما گذشته از آن، یک معیار دیگر برای حقیقی بودن یا توهم عشق وجود دارد: ارزیابی بخش ناخودآگاه وجود خویش.
زمانی که هر یک از ما به درون خویش نظر می‌افکنیم گاه بهتر از هر روانکاو می‌توانیم انگیزه‌هایمان را ارزیابی کنیم. آیا من به واقع عاشق شده‌ام؟ آیا آنچه رخ داده از انگیزه‌های جنسی و نیازهای آن سرچشمه نگرفته است؟ آیا به منظور رقابت و مباهات به دیگر دوستانم نیست که خود را به چنین حالتی گرفتار می‌بینم؟ مبادا آنچه پدید آمده دلباختگی، فریفتگی و شیفتگی زودگذر باشد! حقیقتاً در معشوق چه امتیازاتی وجود دارد که من شیفته آن شده‌ام؟ آیا این امتیاز در دیگران وجود ندارد؟ چرا عاشق غیر او نشدم؟
گاهی عاشق می‌خواهد به کس دیگری که به او بی وفایی کرده نشان دهد که در بند او و در واقع در بند هیچ کس نیست و همه می‌توانند جای دوستی او را در دل وی بگیرند. یا اینکه فردی از سوی والدین یا دوستانش به «ناتوانی در عشق ورزیدن» متهم شده است و اینک او در صدد است توان خود را بیازماید. در چنین حالتی ممکن است شخص در طی دوران آزمون، خود را در بند عشق این و آن بپندارد، در حالی که اصلاً از عشق راستین در وی خبری نیست.

پی‌نوشت‌ها:

1. آیا تو آن گمشده ام هستی؟، ص 21 - 26. (با تصرف).

منبع مقاله :
غلامی، یوسف؛ (1392)، اخلاق و رفتارهای جنسی، قم: دفتر نشر معارف، چاپ ششم