مزاج زنان در طب سنتی توسط پزشک طب سنتی تشخیص داده می‌شود تا هرگونه بیماری احتمالی آنها درمان شود.

مزاج شناسی علمی وسیع و گسترده و از مبانی طب سنتی ایرانی است.

مزاج، در لغت به معنی در هم آمیختن است. ابوعلی سینا، در کتاب قانون مزاج را این‌گونه تعریف می‌کند:

“مزاج عبارت از کیفیتی است که از واکنش متقابل اجزای ریز مواد متضاد به وجود می‌آید.

در این واکنش متقابل، بخش زیادی از یک یا چند ماده با بخش زیادی از ماده یا مواد دیگر با هم می‌آمیزند، بر هم تأثیر می‌کنند و از این آمیزش، درنهایت کیفیت مشابهی حاصل می‌شود که آن را مزاج نامیده‌اند.”

در متون طب ایرانی شناخت دقیق مزاج هر فرد هم برای پیشگیری از بیماری‌ها و هم برای تشخیص و درمان بسیاری از مشکلات جسمی و روحی او ضروری است.

پیشگیری از بیماری‌ها با توجه به ارائه سبک زندگی سالم (در اصطلاح متون طب سنتی “اصول حفظ‌الصحه”) ویژه هر فرد بر اساس مزاج‌شناسی او انجام می‌شود.

بطوری‌که تدابیر ششگانه حفظ سلامتی، که در ادامه به آن اشاره خواهد شد، برای هر فرد می‌تواند متفاوت از دیگری باشد، و این نکته به تفاوت مزاج‌ و ویژگی‌های جسمی و روحی افراد برمی‌گردد.

تشخیص مزاج زنان

در خانواده نقش زنان به عنوان مدیر و مسئول فعالیتهایی که در منزل انجام می‌شود و بر تغذیه و سایر فعالیتهای اعضای خانواده بخصوص فرزندان نظارت می‌کند، نیازی به اثبات ندارد.

بنابراین سلامت زن به عنوان مدیریت منزل و مادر خانواده نیاز به توجه ویژه دارد.

در طب سنتی ایرانی برای حفظ سلامتی توجه به مزاج هر فرد چه زن و چه مرد از ضروریات است.

اطبای گران‌قدر ایرانی، برای تشخیص مزاج ذاتی هر فرد (سرشت مادرزادی)، شاخص‌های ده‌گانه‌ای را بررسی می‌کردند؛

بر اساس این علائم و نشانه‌های بالینی، تشخیص مزاج ذاتی فرد مستلزم معاینه صحیح، دقت نظر و تفسیر صحیح توسط پزشک متخصص طب‌ایرانی است؛

این در حالی است که بدون توجه به ظرافت‌های تشخیص مزاج توسط مدعیان ناآگاه، شاهد تشخیص‌های ضد و نقیض و در نتیجه، تجویزهای غلط هستیم.