مفهوم نرم افزار کامپیوتر

سخت افزار به‌خودیِ‌خود و بدون نرم افزار، کارایی خاصی ندارد. نرم افزار در کامپیوتر، مجموعه‌ای از دستورالعمل‌هاست که به سخت افزار می‌گوید چه کاری را چطور انجام دهد. مرورگر وب یا بازی‌های کامپیوتری ساده‌ترین مثال‌های نرم افزار کامپیوتر هستند. در ادامه برخی از پرکاربردترین و مهمترین انواع نرم افزار را آورده‌ایم.

نرم افزار کاربردی

متداول‌ترین نوع نرم افزارها، نرم افزارهای کاربردی هستند. این نوع در واقع پکیجِ نرم افزاری است که کار خاصی برای کاربر و در برخی موارد برای دیگر برنامه‌های کاربردی انجام می‌دهد. نرم افزار آفیس را در نظر بگیرید که خود، مجموعه‌ای از چند نرم افزار مختلف است و آن را برای وظیفه‌ای خاص و کاربردی طراحی کرده‌اند.

نرم افزار سیستمی

نرم افزارهای سیستمی را از این جهت طراحی کرده‌اند که برنامه‌های کاربردی کامپیوتر و البته سخت افزار را به‌کار بیندازد. نرم افزار سیستمی، فعالیت‌ها و عملکردهای سخت افزار و نرم افزار کامپیوتر را با یکدیگر هماهنگ می‌کند، از طرفی عملیات سخت افزار را تحت کنترل می‌گیرد تا بستر مناسبی برای اجرای دیگر انواع نرم افزارها ایجاد شود. بهترین مثال این نوع نرم افزار، سیستم عامل (Operating System) کامپیوتر است.

درایورها

درایورها نوع خاصی از نرم افزار هستند که البته خود به‌نوعی نرم افزار سیستمی به حساب می‌آیند؛ آنها را برای کنترل ابزارها و سخت افزارهای متصل به کامپیوتر نظیر کنترلرهای بازی، کیبورد، هدفون، پرینتر و... طراحی می‌کنند تا این ادوات بتوانند در ارتباط با کامپیوتر وظایفشان را به‌درستی انجام دهند.

میان افزار

لفظ میان افزار یا Middleware را به نوعی از نرم افزار اطلاق می‌کنند که نقش رابط نرم افزارها و برنامه‌های کاربردی با نرم افزارهای سیستمی را برعهده دارد، البته این میانجی‌گری می‌تواند مابین دو نرم افزار سیستمی نیز رخ دهد، به‌عنوان مثال ارتباط بین ویندوز (سیستم عامل) و نرم افزارهایی نظیر اکسل و ورد (نرم افزارهای کاربردی) را میان افزارها کنترل می‌کنند.

نرم افزار برنامه نویسی

برنامه نویسان برای برنامه نویسی از نرم افزارهای برنامه نویسی بهره می‌گیرند. ابزارها و نرم افزارهای برنامه نویسی به برنامه نویسان کمک می‌کنند دیگر برنامه‌ها و نرم افزارهای کاربردی را با کدنویسی، تست و عیب‌یابی، توسعه دهند، به عنوان نمونه می‌توان به کامپایلر (Compiler)، دیباگرها و مفسرها به عنوان نرم افزار برنامه نویسی اشاره کرد.

انواع کامپیوتر

ازآنجاکه فناوری ساخت آی سی (IC)، پردازنده‌ها (CPU و GPU)، هارد دیسکها ، RAM و... به‌ویژه با کمک نیمه‌رساناها تغییرات عمده‌ای داشته است، کامپیوترهای امروزی انواع و ابعاد مختلفی دارند. هرچند شیوه‌ها و منطق‌های مختلفی را می‌توان برای دسته‌بندی انواع کامپیوتر در نظر گرفت، اما از جنبه کارکرد کامپیوترها می‌شود آنها را به کامپیوترهای با استفاده عمومی (General-Purpose Computer)، کامپیوترهای با استفاده خاص (Special-Purpose Computer) و کامپیوترهای ویژه (Specialized Computer) دسته‌بندی کرد.

در این مقاله همانطور که احتمالاً اغلب ما انتظار داریم، در مورد کامپیوترهایی صحبت می‌کنیم که کارکرد عمومی دارند، البته مختصراً به دو نوع دیگر هم پرداخته‌ایم:

• Special-Purpose Computerها را در ابزارهای الکترونیکیِ بسیاری از موارد گوناگون که کارکردهای خاص دارند، مشاهده کرده‌ایم: دستگاه خودپرداز بانک، خودروها، مایکروویو، تلویزیون و...
• Specialized Computerها با General-Purpose Computerها مشابهت زیادی دارند، اما آنها را برای یک یا چند وظیفه خاص طراحی می‌کنند، ضمناً این نوع کامپیوترها از Special-Purpose Computerها پیچیده‌ترند. یکی از دم‌دستی‌ترین مثال‌های این نوع کامپیوتر، کنسول‌های بازی است که البته طرفداران زیادی در دنیای امروز دارد.

و نهایتاً اگر بخواهیم برای کامپیوترهای با استفاده عمومی هم چند مثال بیاوریم، می‌توان به PC، لپ‌تاپ، تلفن همراه هوشمند، تبلت و... اشاره کرد.