زمانه خوب و بد

خوبی و بدی زمان، مربوط به شرایط حاکم بر زمان و مردمی است که در عصری زندگی می کنند. به تناسب خوبی و بدی زمان، نحوه عمل کرد ما نیز در تعامل با افراد، متفاوت خواهد بود. برخورد هوش یارانه یا ساده لوحانه، نیز بدگمانی یا خوش گمانی به مردم، به همین شناخت مربوط می شود.

امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه، از صلاح و فساد زمان سخن می گوید و می فرماید: «اِذا استولی الصّلاحُ علی الزّمان و اهلِه، ثمّ اساءَ رجلٌ الظّنَّ بِرجُلٍ لَمْ تَظْهَرْ مِنهُ حَوْبَةٌ فَقَدْ ظَلَم، و اذا استولی الفسادُ علی الزّمانِ و أهله، فاحسَنَ رجلٌ الظَّنَّ بِرَجُلٍ فقد غَرَّر؛(12) هر گاه صلاح و نیکی بر زمان و مردمش حاکم باشد، آن گاه کسی بی آن که از دیگری گناه و فسادی دیده باشد به او بدگمان شود، ستم کرده است. و آن گاه که زمانه و مردمش فاسد باشند و کسی به دیگری خوش بین باشد، خود را در معرض خطر و فریب قرار داده است.»

شناخت و ارزیابی درست ما از زمانه، سبب می شود که ساده لوحانه خود را در معرض فریب و لغزش قرار ندهیم و بدبینانه دیگران را متهم نسازیم. این شناخت، بسیار مهم و اثرگذار در نحوه رفتار ما با مردم است. در زمانی که جوّ غالب و فرهنگ عمومی، بر پایه نیرنگ و بی صداقتی و دورویی استوار است، جای «حمل به صحّت» نیست و مؤمن باید هوش یار و بصیر باشد که بر سر او کلاه نگذارند.

در مسائل مهم سیاسی و بین المللی نیز به این وضع باید توجه شود. اگر دیپلماسی حاکم بر جهان و روابط سیاسی دولت های بزرگ با دیگران، بر فریب و دروغ و سلطه جویی مبتنی است، برخورد خوش بینانه با جهان خوارانِ تزویرگر و سیاست های فاسد آنان، به زیان کشورهای ضعیف است و نباید به زمان حاضر، خاطر جمع شد. باز در کلام امام علی (ع) است که: «مَن امِنَ الزّمانَ خانَهُ...؛(13) کسی که به زمان خاطرجمع شود، زمان به او خیانت می کند.»

محورهای دیگری در بحث «زمان شناسی» وجود دارد که به همین مقدار بسنده می کنیم و پژوهش را به اهل حوصله و فرصت بیشتر وا می گذاریم.

محورهای پژوهش

لطفاً فقط یکی از محورهای زیر را انتخاب کرده و درباره آن مقاله بنویسید.

1 . چگونه می توان از گذر زمان درس و عبرت گرفت؟

2 . نقش زمان در بروز جوهره اشخاص و تأثیر آن بر روحیات و افکار.

3 . چه کنیم که از زمان عقب نمانیم؟

4 . نقش زمان شناسی در فعالیت های فرهنگی و اجتماعی.

5 . چگونه می توان زمانه را تغییر داد؟

منابع پژوهش

1 . قرآن کریم و کتاب های حدیث: واژه های عصر، زمان، دوران، دهر، وقت، آن، ایام و... .

2 . الحیاة، محمدرضا حکیمی و دیگران، جلد اول.

3 . اسلام و مقتضیات زمان، شهید مطهری.

4 . گوهر وقت، سیدابوالحسن مطلّبی.

5 . کتاب های تفسیر، ذیل سوره عصر و دهر.

6 . امثال و حکم، علی اکبر دهخدا.

7 . تبلیغ و مبلّغ در آثار شهید مطهری، عبدالرحیم موگهی.

8 . مدیریت زمان، عبدالحمید سروش.

9 . مجموعه مقالاتِ سمینار «نقش زمان و مکان در اجتهاد»، دبیرخانه کنگره.

10 . میزان الحکمه و سفینة البحار، واژه زمان.

لطفاً قبل از تدوین مقاله، نکته های زیر را به دقت مطالعه فرمایید:

1 . برای علاقه مندان به تحقیق و مقاله نویسی، دو موضوع پژوهش در نظر گرفته شده است که شما می توانید با توجه به استعداد، فرصت و توان علمی خویش، یکی از آنها را به اختیار انتخاب کرده و مقاله بنویسید.

2 . تهیه و ارسال منابع معرفی شده، در توان ما نیست. شما می توانید با مراجعه به کتاب خانه ها، دوستان و...، منابع مزبور و یا کتاب های مناسب دیگری را تهیه کنید.

3 . لطفاً مقاله های خود را با خط خوانا و حتماً بر روی یک طرف کاغذ بنویسید.

4 . برای سهولت در ارزیابی مقاله، پاورقی های هر صفحه را در پایین همان صفحه یادداشت نمایید.

5 . در صورتی که نوشته ارسالی صرفاً رونویسی از منابع باشد، امتیازی نخواهد داشت.

6 . مقاله هایی که خارج از موضوعات پیشنهادی مجله باشد، در مسابقه شرکت داده نمی شود.

7 . مطالب اقتباس شده از دیگران را حتماً با مشخصات کامل بیاورید، در غیر این صورت از امتیاز مقاله کاسته خواهد شد.

مراحل و نحوه تدوین پژوهش

1 . ابتدا منابع معرفی شده یا منابع دیگر را مطالعه کرده و مطالب مورد نیاز را در برگه های جداگانه یادداشت کنید (فیش برداری).

2 . آن گاه یادداشت ها را با توجه به اصول نگارش مقاله، رده بندی و تنظیم نمایید.

3 . سپس مطالب آماده شده را تکمیل کنید. تجزیه و تحلیل، استدلال، نقد و پرورش مطالب در این قسمت انجام می شود.

4 . پس از تکمیل مطالب، آنها را به صورت یک نوشته منسجم درآورید. دقت کنید هر بحثی باید در جای گاه مخصوص خود قرار گیرد.

5 . نوشته تنظیم شده را چندین بار مطالعه و بازنگری کرده و خطاهای نگارشی احتمالی را برطرف و سپس آن را پاک نویس کنید.

معیارهای ارزیابی پژوهش

1 عنوان بندی دقیق بحث با ترتیبی منطقی 2امتیاز

2 تمرکز در موضوع بحث و منحرف نشدن از آن 1 امتیاز

3 بیان مستدل و علمی مطالب 1امتیاز

4 تجزیه و تحلیل علمی و پرورش معانی 1امتیاز

5 بهره گیری از حکمت و داستان، شعر، مثال و... 1امتیاز

6 توازن حجم مطالب در محورهای مختلف بحث 1امتیاز

7 مطابق با واقع بودن مطالب و دقت در ارائه صحیح آنها 1امتیاز

8 استفاده به جا از آیات و احادیث و صحیح نوشتن آنها 1امتیاز

9 سادگی و روانی قلم 1امتیاز

10 تناسب سبک نوشتاری مقاله با موضوع 1امتیاز

11 رعایت عفت قلم و ادب اسلامی و پرهیز از عبارات زاید و نادرست 1امتیاز

12 نوآوری در ارائه مطالب و شیوه نگارش 1امتیاز

13 بهره گیری از منابع معتبر، ذکر آدرس دقیق مطالب و نقل قول ها 1امتیاز

14 استفاده از معلومات شخصی در تدوین مقاله 2امتیاز

15 رعایت اصول نگارش، علائم سجاوندی و تنظیم فنی پاورقی ها 1امتیاز

16 در حد یک مقاله بودن (حداقل پنج صفحه A4) 1

17 نوشتن بر یک طرف کاغذ، رعایت فاصله بین سطرها و خوانا بودن 1امتیاز

18 نتیجه گیری از بحث 1امتیاز

* جمع کل 20امتیاز

پی نوشت ها:

1) بحارالانوار، ج 70، ص 91.

2) غررالحکم و دررالکلم، ج 3، (چاپ دانشگاه)، ص 667، ح 3705.

3) از نویسنده.

4) غررالحکم و دررالکلم، ج 6، ص 170.

5) همان، ج 3، ص 77.

6) کافی، ج 8، ص 23؛ به نقل از: الحیاة، ج 1، ص 135.

7) نهج البلاغه صبحی صالح، خطبه 5.

8) بحارالانوار، ج 77، ص 165؛ به نقل از الحیاة، ج 1، ص 316.

9) انفال (8) آیه 16.

10) غررالحکم و دررالکلم، ج 2، ص 449.

11) همان، ج 5، ص 402.

12) نهج البلاغه صبحی صالح، حکمت 114.

13) غررالحکم و دررالکلم، ج 5، ص 212.