سخنرانی، تدریس نیست

استفاده مداوم و زیاد از ابزار جانبی مانند پاورپوینت سخنرانی را شبیه کلاس های آموزشی می کند. در صورتی که در یکی از موارد اشتباهات رایج در سخنرانی توضیح دادم که سخنرانی با تدریس متفاوت است.

راه رفتن هنگام سخنرانی

اخیرا در بسیاری از همایش ها و آموزش ها این مورد اتفاق می افتد و سخنرانان حتی در بین جمعیت هم حرکت می کنند. اصل دیگری از سخنرانی را می خواهم برای شما بگویم که این مورد برای شما روشن شود. سخنرانی زیرمجموعه ارتباط موثر است. مهمترین اصل ارتباط موثر ارتباط چشمی است. تحت هیچ شرایطی سخنران نباید ارتباط چشمی خود را با مخاطب قطع کند.

فراموش نکنید اصالت سخنرانی در کلام و سخن و فن بیان و محتوای سخنران خلاصه می شود و مابقی اتفاقات سخنرانی فرع است و هرگز نمی تواند جایگزین اصل شود. به عنوان مثال اصالت خوانندگی در ارای صحیح نت ها و لحن درست است. سایر اتفاقات صحنه مانند حرکات موزون و نمایشی و … فرع بر خوانندگی است. به عبارت دیگر یک خواننده حرفه ای کسی نیست که خوب نمایش می دهد، کسی است که خوب می خواند.

البته این به این معنا نیست که سخنران حق راه رفتن ندارد و نمی تواند جایگاه خود را تغییر دهد. اما هر کدام از این موارد به دلیل مشخصی که در خدمت موضوع سخنرانی و باعث تاثیرگذاری بیشتر روی مخاطب است اتفاق می افتد.

به عنوان مثال من می توانم برای جلوگیری از یکنواختی ایستادن در یک جایگاه، دو یا سه جایگاه را در صحنه سخنرانی انتخاب و به سمت آن ها حرکت کنم. اما در عرض صحنه حرکت کردن و با زاویه 90 درجه و یا 180 درجه و پشت به مخاطب قرار گرفتن و در همان حال سخنرانی کردن موضوعی است که منطق سخنرانی را زیر سوال می برد.

ارائه حجم زیاد اطلاعات در زمان کم

این مورد یکی از رایج ترین اشتباهات رایج در سخنرانی است. بسیاری از افراد گمان می کنند که هنگام سخنرانی باید همه اطلاعاتی را که نسبت به موضوع می دانند را بیان کنند. این مسئله باعث می شود که اولا سرعت سخن گفتن خود را بالا ببرند و ثانیا به علت حجم بالای اطلاعات ارائه شده تاثیرگذاری روی مخاطب هم به شدت کاهش پیدا می کند.

سخنرانی ارائه اطلاعات زیاد نیست. این کار نه تنها تاثیر خوب و مثبت روی مخاطب نمی گذارد که اتفاقا باعث گیجی و گنگی مخاطب می شود. به جای آن که در زمان کوتاه سخنرانی به ده ها عنوان و مورد به صورت تیتروار اشاره کنید، یک یا دو مورد آن را سخنورانه و هنرمندانه بیان کنید. قطعا میزان تاثیرگذاری شما روی مخاطب صدچندان می شود.

ارائه سخنرانی از روی متن

بسیاری از افراد متن کامل سخنرانی خود را در چندین برگه می نویسند و آن را هنگام سخنرانی در مقابل خود قرار می دهند و از روی متن می خوانند.

ارائه سخنرانی از متن چند مشکل اساسی را به همراه دارد:

الف) سخنران کم سواد و ناشی به نظر می رسد

سخنران دقیقا مانند معلمانی که از روی جزوه درس می دهند به نظر می رسد. وقتی اساتید و معلمان از روی جزوه درس می دهند اولین نکته ای که به ذهن شاگردان می رسد این است که معلم سواد و تسلط لازم را ندارد. سخنرانی هم که از روی متن می خواند دقیقا در ذهن مخاطبانش کم سواد و ناشی به نظر می رسد.

ب) از دست دادن تمرکز و افزایش اضطراب

اشتباه در خوانش متن و اشتباه گرفتن خطوط و از دست دادن تمرکز و افزایش اضطراب موارد دیگری است که هنگام خوانش متن به وجود می آید.

ج) از دست دادن ارتباط چشمی

به دلیل نگاه طولانی به متن، سخنرانی ارتباط چشمی خود به مخاطب را از دست می دهد. مطابق اصول سخنرانی هر عاملی که ارتباط چشمی سخنران با مخاطب را قطع کند ممنوع است.