• زیست بوم جغرافیائی، فناوری و سکونت، که در قالب مولفه هائی نظیر نوع اهلی کردن و انقیاد طبیعت، ابزارها، جغرافیا و زیست بوم جغرافیائی، بسترهای فنی و محیطی، نوع مراکز تجمع جغرافیایی، بافت شهری و شهرنشینی، و نوع فضا، محیط و ساختمان، محقق می شود.
• و در نهایت یک دوران مستمر تاریخی که تمدن در دوران محقق شده و پایداری داشته باشد.

تعریف تمدن

بر این اساس می توان تمدن را یک جامعه یکپارچه آرمان دار، که در یک دوران تاریخی مشخص مبسوط، در یک محدوده جغرافیایی مشخص و با محوریت شهرها متمرکزشده، یک فرهنگ زمینه مشخص در آن شکل گرفته، و نظم و نظام اجتماعی، سیاسی، حکومتی، اقتصادی، فرهنگی، و کار بخصوصی آن را قوام می دهد، و سبک و بافت زندگی متمایزی را با سایر تمدن ها رقم می زند، تعریف کرد.

یا به صورت اجمالی، تمدن یک جامعه منتظم پیچیده پایدار است.

*****

تمدن یک جامعه منتظم پیچیده پایدار است.

در این یادداشت، با نگاهی به جوهره و ماهیت تمدن، و اشاره ای به ارکان و مولفه های تمدن، تعریفی از تمدن را ارائه کردیم. این تعریف در کالبد شکافی سیر تکاملی تمدن در اعصار گذشته و شناسائی ویژگیهای تمدن سایبری در یادداشتهای بعدی، مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ان شاء الله. الحمد لله رب العالمین.