یخچال ساخت ایرانیان باستان

اعتقاد به سرنوشت

یکی دیگر از ابداعات پارسیان، که اکثر مواقع دیده نمی‌شود، مفهوم ادبی سرنوشت‌گرایی است که در عبارت لاتین Vitae summa brevis spem nos vetat incohare longam (طول کوتاه زندگی ما را از امید بقای طولانی باز می‌دارد) نیز به آن پرداخته شده است. این مفهوم در ابتدا به عنوان یکی از مسلک‌های زردشتی که زروانی نام دارد، به وجود آمده است.

در زروانیت، از زروان به عنوان خدای زمان نامحدود یاد می‌شد و از آنجایی که کسی نمی‌توانست در زمان دخالت و به هیچ نحوی سرنوشت دیگری را تغییر دهد، این سیستم اعتقادی به مفهوم سرنوشت‌گرایی انجامید. در این مفهوم فارغ از این‌که هر کس در طول عمرش چه کاری کرده است، نابودی اجنتاب ناپذیر هر فرد و طول عمر وی از پیش مشخص شده است.

در رباعیات شاعر پارسی، عمر خیام به جد به این موضوع پرداخته شده است اما پیش از وی نیز فردوسی در شاهنامه خود به این موضوع پرداخته بود و سپس پس از آنان، این موضوع توسط نویسندگان یونانی و رومی اتخاذ شد و تا به امروز ادامه یافته است.

به قطع یقین، در دوره معاصر این موضوع توسط خطی از این شعر که توسط ارنست داوسون، شاعر انگلیسی (۱۸۶۷ تا ۱۹۰۰ پس از میلاد) به نگارش در آمده، قابل رویت است: «روزهای شراب و گل رز ماندگار نیستند/ مسیر ما مدتی در یک رویای مه آلود به هم می‌رسد/ و سپس طی یک رویا پایان می‌یابد.» البته که این موضوع، اساس کار بسیاری از نوشته‌های مشهور پیش و پس از داوسون را تشکیل داده است.

نسخه تصویری رباعیات خیّام

جشن زادروز (تولد) و دسر

تولد گرفتن به عنوان یک جشنواره و به افتخار تولد پادشاه برگزار می‌شد اما پارسیان این مفهوم را برای در بر گرفتن همگان گسترش داده و جشن تولد را ابداع کردند.

این جشن‌ها حاوی غذا‌های مخصوص بود که برای مهمان افتخاری آماده شده بودند و یک کیک با یک شمع روی آن که بلافاصله پس از اتمام غذا، صرف می‌شد. البته کیک به عنوان متغییری بود که بسته به نوع رویداد تغییر می‌کرد اما عمل میل کردن چیزهای شیرین یا هر نوع چیز دیگری پس از هر وعده شام، بین پارسیان بسیار متداول بود.

نویسندگان یونانی ایرانیان را به خاطر این عمل نقد می‌کردند اما از سوی دیگر پارسیان نیز یونانیان را به خاطر ارزش قائل نشدن و بها ندادن به دسر، بی‌فرهنگ می‌شماردند. در فرهنگ پارسیان، جشن زادروز و مفهوم دسر هر دو روی لذت بردن از زندگی تا زمانی که انسان زنده است و بزم و شادی در هر روز زندگی تاکید دارد.

حقوق بالای زنان ایرانی در جهان باستان

هیچ بحثی راجع به حقوق والاتر زنان ایرانی نسبت به سایر فرهنگ‌های باستان (جز مصر) وجود ندارد. با بانوان اشرافی با حداکثر احترام برخورد می‌شد و زنان مردان طبقات اجتماعی فروتر، با استناد به متون خزانه‌داری زمان داریوش یکم (۵۲۲ تا ۴۸۶ پیش از میلاد) در ازای کار یکسان، حقوق یکسانی نیز دریافت می‌کردند.

زنان می‌توانستند در محل کار بر کار مردان نظارت کنند و از زنانی که استعدادهای خاص داشتند و در کارهای اجرایی ماهر بودند، به عنوان آراشارا (رئیس بزرگ) یاد می‌شد.

زنان همچنین حق مالکیت داشتند و در ارتش نیز خدمت می‌کردند. طبق اسناد، زنان در ارتش به درجات افسری و در درجات بالاتر در محضر پادشاه خدمت می‌کردند. پرطرفدارترین الهه دین ایرانیان باستان، آناهیتا بود که بعدها که ایرانیان دین یگانه پرستانه‌ی زردشت را برگزیدند، به عنوان یک بعد از خداوند (اهورا مزدا) مورد ستایش و تکریم قرار داشت.

یگانه پرستی و احترام به سایر ادیان

دین ایرانیان باستان چندخدایی بود و خدایان بسیاری را می‌پرستیدند که تحت سرپرستی اهورا مزدا (خداوند دانایی) بودند، تا این که پیامبر زردشت (۱۵۰۰ تا ۱۰۰۰ پیش از میلاد) مفهوم یگانه پرستی را به همگان معرفی نمود.

هرچند ساختار یگانه پرستی توسط یکی از فرعون‌های مصر به نام آخناتن (۱۵۳ تا ۱۳۳۶ پیش از میلاد) نیز پذیرفت شده بود، زردشت همان مفهوم را متسلاً در رویا دید و آن‌قدر محکم آن را پایه‌گذاری کرد که از آن زمان تا به حال دوام آورده است.

دین زردشت دین‌های چند خدایی سابق را به عنوان یک دین یگانه‌پرستانه قالب ریزی کرده است، از این رو خدایان و الهه‌های پیشین ایرانیان، به صورت تجلی‌ای از اهورا مزدا در آمد که مردم را به پیروی از سه دستور ساده ولی بسیار کارآمد و منطقی تشویق می‌کرد؛ پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک. این دین در دستورات خود این‌طور امر می‌کرد که مردم از این سه اصل پیروی کند تا به درجات بالاتری از انسانیت دست یابند.

هرچند ایرانیان فکر می‌کردند که وحی حقیقی را از خداوند دریافت کرده بودند، با این‌حال هرگز سبب آزار و اذیت افراد دیگر با ادیان متفاوت نمی‌شدند و تمامی ادیان در طول هر سه امپراطوری ایرانیان محترم شمرده می‌شدند.