ارتش شاهنشاهی پول‌های ایران را کجا خرج کرد

افزایش قیمت نفت در دهه 50 شمسی به محمدرضا پهلوی کمک کرد بودجه نظامی خود را افزایش دهد. حاصل این افزایش بودجه تنها حضور نظامیان ایران در کشورهای منطقه بود.

در دهه پنجاه شمسی با افزایش بی‌سابقه قیمت هر بشکه نفت و همچنین کمک‌های مالی آمریکایی‌ها به محمدرضا پهلوی، درآمد خوبی نصیب این خاندان شد.

اما این درآمد سرشار به جای اینکه صرف تولید و ایجاد اشتغال و افزایش سطح رفاه عمومی شود، هزینه برگزاری مراسمات و جشن‌های پهلوی می‌شد. از طرفی دیگر به‌ واسطه انتخاب ایران به‌ عنوان «ژاندارم منطقه» هزینه زیادی نیز صرف حضور ارتش ایران در کشورهای منطقه می‌شد.
در این دوران که بودجه ارتش شاهنشاهی 24 برابر شد، ایران به مناطق مختلف منطقه به‌ صورت مستقیم و غیرمستقیم نیروی نظامی و تجهیزات جنگی ارسال کرد.

پهلوی همچنین برای دفع خطر بلوچ‌ها، از رژیم صهیونیستی تجهیزات نظامی تهیه می‌کرد و به‌ رایگان در اختیار ارتش پاکستان قرار می‌داد

درگیری ظفار

ظفار که مرز عمان با کشورهای یمن و عربستان است، منطقه‌ای محروم در عمان به‌حساب می‌آمد. در سال 1351 گروه‌های مخالف که از سوی شوروی حمایت می‌شدند، توانستند کنترل اوضاع را در دست بگیرند و دولت وقت را تحت فشار بگذارند.
آن زمان سلطان قابوس به کمک آمریکایی‌ها، تازه حکومت را در دست گرفته بود و قدرت کافی برای سرکوب مخالفان را نداشت. به همین خاطر از ایران، پاکستان و اردن تقاضای کمک کرد ولی تنها ایران حاضر شد هزینه تلفات انسانی و ادوات نظامی این جنگ را بپذیرد. شاه طی سخنان خود در تیرماه ۱۳۵۳ در این باره گفت: «سلطان عمان کاملاً تنها بود و هیچ‌کس به وی کمک نمی‌کرد. در آنجا وحشی‌های بدبخت ظفار وجود داشتند که به خود، نام ارتش آزادی‌بخش داده بودند.»(1)
اگرچه جنبش ظفار تهدید برای مرزهای ایران نداشت اما منافع آمریکا در منطقه به خطر افتاده بود. به همین خاطر نیروهای ایرانی در آذر سال 1351 به عمان اعزام و با مردم ظفار روبرو شدند. سلطان قابوس به کمک ارتش محمدرضا توانست معترضان را سرکوب و قدرت را به دست بگیرد.

تحلیلگران حضور ایران در عمان را به درخواست امریکا از خاندان پهلوی می‌دانند. با توجه به سیاست جدید امریكا در دوره نیكسون، ایران در منطقه خلیج‌فارس، به دلیل دارا بودن عواملی چون ثروت و جمعیت فراوان، موقعیت استراتژیكی، ثبات نسبی و توان نظامی كه آن را از دیگر كشورهای كوچك منطقه متمایز می‌ساخت، عملاً وظیفه ژاندارمی منطقه را پذیرفت و به همین خاطر به کمک سلطان قابوس رفت.
حضور ایران در عمان سه سال طول کشید اما تا سال 53 این حضور نظامی محرمانه بود. همچنین به دلیل سانسور رسانه‌ای پهلوی آمار دقیقی از میزان تلفات ایران در این جنگ مستقیم وجود نداشت. اما روزنامه کیهان در سال 53 اعلام کرد که حدود ۷۲۰ کشته و ۱۴۰۴ زخمی، حاصل حضور ایران در ظفار بود. این آمار توسط خبرگزاری پارس هم تایید شد. همچنین چندین جنگنده و هواپیمای ایرانی نیز در جنگ ظفار منهدم شد. طبق آمارهای غیررسمی حدود 20 هزار نیروی ایرانی به ظفار اعزام شدند و ایران هزینه‌های لشکرکشی به ظفار را از جیب خودش پرداخت کرد. بنا به نظر کارشناسان نظامی انگلیس، حضور ارتش شاهنشاهی علیه چریک‌های ظفار حدود 1 میلیارد دلار هزینه برداشت.