دیدگاه جامعه شناسی آنتونی گیدنز پیرامون رابطه رسانه و سبک زندگی

در این مقاله، پس از نگاهی به برخی تعاریف از مفهوم سبک زندگی، مروری خواهیم داشت بر دیدگاه های جامعه شناسی مشهور معاصر آنتونی گیدنز، پیرامون رابطه «رسانه و سبک زندگی».

طرح مسأله و ضروت بحث

سبک زندگی در خلال دهه هشتاد میلادی در جامعه شناسی و بیشتر از آن در نظریه های اجتماعی یک مفهوم مهم مطرح شده است و بسیاری از اندیشمندان علوم اجتماعی از جمله (گیدنز، چنی...) و در این زمینه عقاید خود را بیان نموده اند. گیدنز ابراز می کند که سبک زندگی را می توان به مجموعه ای کم و بیش جامع از عملکردهایی تعبیر کرد که فرد آن ها را به کار می گیرد، چون نه فقط نیازهای جاری او را برآورده می کند بلکه روایت خاصی را هم که وی برای هویت شخصی خود برگزیده است در برابر دیگران متجسم می سازد.

فردی که در جوامع مدرن تر زندگی می کند بیشتر هویت فردی را در سبک زندگی اش متجلی می سازد و بدین ترتیب سبک زندگی به گونه ای ملازم مدرنیته است و چون متضمن انتخاب است، مفهومی است که در فرهنگ سنتی بی معناست. چون در زندگی گذشته، انسانها، عملاً گزینشی در کار نبود. سنت یا عادات و رسوم گذشته، برنامه ای از پیش تعیین شده را عرضه می کردند، که در اجرای آن نوعی جبر پنهان وجود داشت. اما در دنیای جدید انتخاب های متنوع و گوناگونی پیش روی فرد قرار می گیرد.

در گذشته فرد در «دوران سنت راهبر» رایزمن قرار داشت و مجبور به اطاعت محض از آداب و رسوم آباء و اجداد خود بود، و کمتر می توانست در آن بدعت و نوآوری کند و شاید نیازی به این تغییر نمی دید. ولی ما با گذشت زمان با طی «دوران درون راهبر»، وارد «دوران دگر راهبر» شدیم. در این مقطع، این دگری است که مسیر و روش زندگی را به فرد آموزش می دهد و یا به نوعی به وی تزریق می کند. این دگری یا بهتر بگوییم، وسایل ارتباط جمعی سعی دارد همواره مخاطب خود را به مسائل و موضوعات خاص و مدنظر خود آگاه سازد. در این برهه هر روز چه بخواهیم و چه نخواهیم شاهد تغییرات در زندگیمان هستیم.

اکنون دنیا در جامعه اطلاعاتی به سر می برد و یا پیشرفتهای تکنولوژیک، دنیا به صورت دهکده ای کوچک تبدیل شده است که در آن واحد، تمام مردم دنیا از یک دیگر اطلاع و آگاهی دارند و این رابطه ها به گونه ای است که حتی سبک و سیاق زندگیشان را تحت الشعاع قرار داده است و همه از یک یا چند روش مشخص و یکسان پیروی می کنند.

هر کسی تلاش می کند آزادانه یک مسیر که با عقاید و سلایق و سایر اخلاقیاتش نزدیک است، را از این کانال های اطلاعاتی انتخاب کند و آن را در زندگی خود به عنوان (سبک زندگی) پیاده سازد.

با این حال شخصی که خود را متعهد به یک شیوه زندگی معین می داند، انتخابهای دیگر را لزوماً خارج از موازین و معیارهای خویش می بیند و از همین عنصر «انتخاب و آزادی» است که فرد در پی ترجیحات و علایق خویش، شیوه ای را آگاهانه برمی گزیند. در این مقاله پس از نگاهی به برخی تعاریف از مفهوم سبک زندگی، مروری خواهیم داشت بر دیدگاه های جامعه شناسی مشهور معاصر آنتونی گیدنز، پیرامون رابطه «رسانه و سبک زندگی».