قرآن، درمان دردهاى درونى
قرآن خودش را سلامتى مى نامد، سلامتى براى قلبها. (یا أیّها الناس قد جاءتکم موعظة من ربکم و شفاء لما فى الصدور و هدى و رحمة للمؤمنین. قل بفضل الله و برحمته فبذلک فلیفرحوا هو خیر ممّا یجمعون) ییونس / 58 ـ 57 اى مردم اندرزى از سوى پروردگارتان براى شما آمده است; و درمانى براى آنچه در سینه هاست; (درمانى براى دلهاى شما) و هدایت و رحمتى است براى مؤمنان. بگو: به فضل و رحمت خدا باید خوشحال شوند; که این از تمام آنچه گردآورى کرده اند بهتر است. و در آیه دیگر مى فرماید: (و ننزّل من القرآن ما هو شفاء و رحمة للمؤمنین و لایزید الظالمین إلاّ خساراً) اسراء / 82 و از قرآن، آنچه شفا و رحمت است براى مؤمنان نازل کردیم، و ستمگران را جز خسران نمى افزاید. در جایى دیگر فرموده است: (… قل هو للذین آمنوا هدى و شفاء) فصلت / 44 بگو: این (کتاب) براى کسانى که ایمان آورده اند هدایت و درمان است. فرستنده قرآن که روان شناس ترین، و بلکه روان آفرین است، قرآن را کتاب شفا و سلامتى نامیده است. بنابراین نه تنها مى توانیم براى جست وجوى سلامتى نسخه قرآنى بخواهیم، بلکه تنها نسخه مطمئن همان نسخه قرآنى است. انسان داراى فطرت الهى است. انسان هاى سالم به نداى فطرت خود گوش مى دهند و سعى نمى کنند نداى فطرت را خاموش و این قطب نماى کشتى شخصیت خویش را بى استفاده بگذارند. انسان (موجودى رها) شده نیست. علاوه بر این که چراغ خرد را در اختیار دارد، جهت یابى به نام فطرت نیز در وجود او قرار داده شده است، انسان مى تواند با این جهت یاب به راه راست و به سوى مقصدش پیش برود و با چراغ خرد، راه را روشن کند. این فطرت الهى، جهت یابى است که در همه مردم وجود دارد (فطر الناس علیها)، ولى برخى ممکن است آن را مورد استفاده قرار ندهند، یا علائم دریافتى آن را جدى نگیرند، و در نتیجه مقصد اصلى حرکت خود را گم کنند. این فطرت الهى در انسانها، از سویى هماهنگ با دین الهى است و از سویى با تمام هستى: (فأقم وجهک للدین حنیفاً فطرت الله التى فطر الناس علیها لاتبدیل لخلق الله ذلک الدین القیّم و لکنّ أکثر الناس لایعلمون) روم / 30 پس روى خود را متوجه آیین خالص پروردگار کن! این فطرتى است که خداوند، انسانها را بر آن آفریده; دگرگونى در آفرینش الهى نیست; این است آیین استوار، ولى بیش تر مردم نمى دانند! کسى که روى خود را به سوى آیین حنیف الهى کند، خود را با تمام هستى هماهنگ خواهد دید، زیرا; (یسبّح لله ما فى السموات و ما فى الارض) (جمعه / 1) آنچه در آسمانها و زمین است همواره تسبیح خدا مى گویند. علاوه بر این انسان در نفس خود (معیارى درونى) دارد، یا به تعبیرى دیگر (خود معیار) است، بدى و خوبى را درک و (حس) مى کند، زیرا (فجور) و تقواى نفس، به آن الهام شده است: ( و نفس و ما سوّاها. فألهمها فجورها و تقویها) شمس / 8 ـ 7 و قسم به (نفس) ـ جان یا روان انسان ـ و آن کسى که آن را متناسب آفریده و سپس فجور و تقوى (شر و خیرش) را به او الهام کرده است. بنابراین انسان، محک و معیارى در درون خویش دارد، که صرف نظر از معیارهاى منطقى و استدلالى، مانند چراغ است، چیزى را (اثبات) نمى کند، روشن مى کند و نشان مى دهد، و نه صفحه اى سفید،و بى هیچ طرحى. شاید نظر مزلو درباره فطرت انسانهاى سالم بى شباهت به این نظر قرآنى نباشد. بنابراین، اولین ویژگى انسان سالم این است که براى شنیدن نداى فطرت خود گوشى شنوا دارد، و طبیعى است که نشنیدن نداى فطرت، معلول بیمارى خطرناکى است که (کرى) ظاهرى و نشنیدن آوازه هاى بیرونى در برابر آن بیمارى بى اهمیت است. براى شنیدن، دیدن و فهمیدن آنچه فطرت مى گوید و نشان مى دهد و مى خواهد بفهماند، گوش، چشم و دل لازم است که در انسانهاى ناسالم این ابزار از کار افتاده اند: (ختم الله على قلوبهم و على سمعهم و على أبصارهم غشاوة و لهم عذاب عظیم) بقره / 7 خدا بر دلها و گوشهاى آنان مهر نهاده و بر چشم هایشان پرده اى افکنده شده، و عذاب بزرگى در انتظار آنهاست.