درس 4 : مالک مملوک! دستم را بگیر!
اختیار جان مرا دارد. جوانی و پیری من به اراده اوست. می دهد و می ستاند. این را بارها تجربه کرده ام، در خودم و دیگران. به رحمت می دهد و به حکمت می گیرد. نه در دادنش متت می نهد ونه در گرفتنش به زحمت می افکند. آری، با تمام وجود به او می گویم: انت المالك و أنا المملوك.
انسان ها، بانگریستن به خود، می یابند که مملوک اند و مالک هیچ چیز نیستند. مثلا حیات و مماتشان به دست خودشان نیست؛ علم و قدرت و کمالاتشان به خودشان نیست، که اگر مالک بودند، آنها را از دست نمی دادند. پس این کمالات مالک دارند.
خدای متعال در کتابش به این حقیقت توجه می دهد:
«وَ لايَمْلِکُونَ لِانْفُسِهِم ضَرّاً وَ لَا نَفْعاً وَ لا يَمْلِكُونَ مَؤتا وَ
لا حَيّاً ه ًوَ لا نُشُوراً »(1)
انسان ها مالک نفع و ضرری نیستند که بدیشان می رسد. نیزمرگ و حیات و برانگیخته شدنشان به خودشان نیست.
همچنین انسان ها می بینند که مالک جهان اطراف خود نیز نیستند. گردش روز و شب، خورشید و ماه و غیر قابل شمار پدیده های طبیعی به دست آنان نیست. این پدیده های طبیعی نیز مالکی غیر از ما دارند.
«قُلْ مَنْ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ قُلْ أَ فَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ لا يَملِکُونَ لِاَنْفُسِهِم نَفْعاً وَ لَا ضَرّاً »(2)
رب درلغت به معنای مالک وصاحب آمده است.(3)
لذا در آیات متعدد به این حقیقت توجه داده شده که مالک آسمانها و زمین فقط خداست.
ما و جهان اطراف مامالک دارد و همه مملوک او هستیم؛ پس به حکم عقل نباید در ملک او بی اذن او تصرف کنیم.
«قُلْ ارایتم ما انزل اللَّهُ لکم من رزق فجعلتم منه حراما وحلالا قل الله اذن لکم ام علی الله تفترون »(4)
به همین جهت مالک حقیقی عالم، فرستادگانی از جانب خود به سوی مملوکان و مربوبین گسیل داشته و می دارد تا برای مردم روشن کنند که در چه قسمت از ملک او - هستی و شریعت می توانند دخل و تصرف نمایند.

1- الفرقان /3
2- الرعد/16.
3- «فالرب: المالك و الخالق والصاحب»معجم مقاییس اللغة، ج 2، ص 381.
4- یونس / 59.


«وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الخِيَرَهُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبِيناً »(1)
آن بزرگ مردی که امروز نشان دهنده اذن و اجازه خدا در دخل و تصرف بندگان در دین و دنیاست، وجود مقدس صاحب الأمر عليه السلام است.
پژوهش و خودآزمایی
می توانید به نشانه هایی از مملوک بودن خود اشاره کنید؟
آیا انسان هیچگاه مالک می شود؟

1- الأحزاب / 36.