خانواده
آن جناب از خانواده اعيان و تجار تبريز بوده است. والد ماجدش مرحوم حاج ميرزا شفيع در اوائل امر، عامل مضاربه ناصر الدين شاه بود و يكى از متمولين بزرگ زمان خود بشمار مى‌آمد؛ و در عاقبت به توفيق الهى موفق شد كه در خدمت مرحوم حاج ميرزا علينقى همدانى در نتيجه تهذيب اخلاق و تزكيت نفس به مقامات عاليه نائل شده است و به عالم معنى روى آورده است و خلاصه آن زمينى آسمانى شده است.

مرحوم مدرس در ريحانه گويد:

حاج ميرزا جواد از اكابر علماى اخلاقى و عرفانى تبريز عصر حاضر ما مى‌باشد كه به جهت انتساب به خانواده ملك التجار تبريزى به ملكى معروف است.
هجرت به نجف
حاج ميرزا جواد آقا بعد از تحصيل مقدمات در مسقط الرأس خود تبريز، به عراق عرب مهاجرت كرد و در نجف اشرف در جوار ولايت مطلقه حضرت آدم اولياء الله حضرت وصىّ امام امير المؤمنين على (عليه السلام) رحل اقامت افكند ودر محضر اعلام دين به كسب معارف حقه الهيه پرداخت، تا در طبقه علياى دراست فقه و اصول در محضر شريف فقيه بزرگ شيخ آقا رضاى همدانى و ديگر فقهاى عظام، به مرتبه عاليه اجتهاد نائل آمد و صاحب‌نظر شد و گاهى فتاوى فقهى به نظر شريف خود را در كتابهاى خود عنوان مى‌كند، علاوه اينكه تأليفات فقهى مستقل دارد چنانكه گفته خواهد شد.

استفاده از آخوند ملا حسينقلى همدانى
از تأييدات آن سوئى كه شامل حال مرحوم ميرزا جواد آقاى ملكى شده بود اينكه: در عصر تشرفش به آستانه ولايت در نجف اشرف، توفيق ادراك ساحت اعلاى بزرگترين معلم اخلاق در عصر اخير، جمال السالكين جنابآخوند ملا حسينقلى همدانى را به‌دست آورد كه بر اثر تماميّت قابل و اتمّيت فاعل، به سیر و سلوک منازل و مراحل عاليه عوالم نفس نائل آمد.

رساله لقاء الله وى بارقه‌اى از بارقه‌هاى آتشين و دل‌نشين آن محفل عرشى است. و اسرار الصلوتش مشتى از خروارها شروق اسرار آن محضر اعلى است. و مراقباتش نمودى از درس حضور و شهود آن مجلس اسناى استاد بزرگ ربانى آخوند ملا حسينقلى همدانى است (افاض الله علينا من بركات انفاسهما النفيسة).

کلماتی از علامه طباطبایی درباره میرزا جواد آقا ملکی تبریزی
كلمات حضرت استاد علامه طباطبائى در معرّفى شخصيّت آقا ميرزا جواد آقا (رضوان اللّه تعالى عليهما):

مرحوم استاد علامه طباطبائى صاحب تفسير عظيم الميزان، در تصدير رساله محاكماتش بين مكاتبات عرفانى آيتين سيد احمد كربلائى اصفهانى و شيخ محمد حسين اصفهانى معروف به كمپانى كه از اساتيد مرحوم استاد علامه طباطبائى بود در شرح حال مرحوم كمپانى فرمايد:

مرحوم شيخ اصلا اصفهانى بوده ولى دفتر عمر را در عتبات عاليه ورق زده پس از تمهيد مقدمات علوم در حكمت به درس حكيم متأله مرحوم شيخ محمد باقر اصطهباناتى (رحمه اللّه) حضور يافته؛ و در اصول و فقه به حوزه درس مرحوم آخوند ملا كاظم خراسانى (قدس سرّه) ملحق شده، و سيزده سال به استفاده از آن جناب پرداخته و تكميل يافت؛ و در مرحله تهذيب نفس و تصفيه باطن بامرحوم خلد آشيان عالم نحرير فخر المجتهدين و سند العارفين حاج ميرزا جواد آقا ملكى تبريزى نزيل قم كه از اكابر تلامذه و تربيت‌يافتگان مرحوم آخوند ملا حسينقلى همدانى بود، رابطه و مكاتبه داشته. انتهى‌
راقم در عصر روز چهارشنبه بيست و يكم شعبان يكهزار و سيصد و هشتاد و هشت هجرى قمرى مطابق ۲۲/ ۸/ ۱۳۴۸ ه ش، در قم به حضور شريف جناب استاد علامه طباطبائى (روحى فداه) تشرف حاصل كرده بودم و پس از پاره‌اى از عرض حال خودم به محضر انورش از ميرزا جواد آقاى ملكى سخن به ميان آوردم.

جناب استاد علامه رضوان اللّه تعالى عليه فرمودند:

آقا ايشان دستور العملى براى مرحوم آقا شيخ محمد حسين كمپانى، استاد ما، نوشته است. و مرحوم آقاى شيخ محمد حسين كمپانى در دادن اين دستور العمل به ديگران خيلى ضنين بود، از روى آن يك نسخه بنده برداشتم، و يكى هم آقاى شيخ على محمد بروجردى كه فعلا در بروجرد است و آقاى آنجاست و از اخيار است.

اين نسخه دستور العمل تمام دستوراتى بود كه مرحوم ميرزا جواد آقاى ملكى از مرحوم آخوند داشته بودند.

عرض كردم مراد حضرتعالى از آخوند كيست؟ فرمود: آخوند ملا حسينقلى همدانى (رضوان الله عليه) عرض كردم: عجب، مرحوم آقاى ميرزا جواد آقا ايشان را ادراك كردند؟! فرمودند: ايشان چهارده سال در محضر مرحوم آخوند بود.

عرض كردم: آقا من مى‌پنداشتم ايشان از شاگردان مرحوم آقاى قاضى است (حاج ميرزا على آقاى قاضى مذكور). فرمود: نه خير، آقاى قاضى شاگرد شاگرد است؛ يعنى از شاگردان مرحوم آخوند استفاده كرد اگرچه اواخر عمر مرحوم آخوند را درك كرده، ولى از او استفاده نكرده است.

آنگاه جناب استاد علامه طباطبائى (قدس سرّه) اين مطلب را از استادش جناب قاضى ياد شده نقل كرد كه:

مرحوم قاضى فرمود:

من كه به نجف تشرف حاصل كردم روزى در معبرى آخوندى را ديدم شبيه آدمى كه اختلال حواس دارد و مشاعر او درست كار نمى‌كندراه مى‌رود.

از يكى پرسيدم كه اين آقا اختلال فكر و حواس دارد؟ گفت: نه، الآن از جلسه درس اخلاق آخوند ملا حسينقلى همدانى به‌درآمده و هر وقت آخوند صحبت مى‌فرمايد در حضار اثرى مى‌گذارد كه بدين صورت از كثرت تأثير كلام و تصرف روحى آن جناب، از محضر او بيرون مى‌آيند.

آنگاه به استاد علامه طباطبائى عرض كردم: آقا جنابعالى مرحوم آقا ميرزا جواد آقاى ملكى را ادراك كرده‌ايد؟ فرمودند: نه، ايشان در سنه يكهزار و سيصد و چهل و دو مرحوم شدند، و من دو سال بعد از آن به نجف مشرف شدم (يعنى از تبريز به نجف مشرف شدند و مرحوم آقاى ملكى در قم به رحمت الهى پيوستند) كه موفق بديدن مرحوم آقا جواد ملكى نشدم.
جناب استاد علامه طباطبائى (رضوان الله تعالى عليه) در شب پنجشنبه يازدهم ذي الحجه هزار و سيصد و هشتاد و هشت هجرى قمرى در خلوت پاكتى به بنده لطف فرمودند كه ديدم در ظهر پاكت نوشته است: «نامه مرحوم حاج ميرزا جواد آقاى ملكى» فرمودند: «آن را استنساخ كنيد و نسخه را به ما برگردانيد». اين نسخه همان نامه‌اى است كه آيت ربّانى مرحوم آقا ميرزا جواد آقاى ملكى، به آيت صمدانى مرحوم حاج شيخ محمد حسين كمپانى نوشته است و صورت آن اين است:

دستور العمل سلوکی ميرزا جواد آقاى ملكى تبريزى‌ به جناب آية الله حاج شيخ محمد حسين اصفهانی
دستور العملى كه سالك ربانى حاج ميرزا جواد آقاى ملكى تبريزى به جناب آية الله حاج شيخ محمد حسين كمپانى (رضوان الله تعالى عليهما) ارسال داشت.