
تحلیل محتوای کیفی دارای مراحل ذیل است:
- در تحلیل محتوای کیفی فرضیه وجود ندارد، بلکه پیش فرض های ذهنی پژوهشگر منجر به طرح پرسش های تحقیق می شود
- برگزیدن نمونه مورد نظر که باید تحلیل شود
- مشخص کردن رویکردی که تحلیل محتوایی که باید اعمال شود
- تعریف نمودن واحد تحلیل، واحد تحلیل به بخش اساسی متن به منظور مقوله بندی در طول تحلیل محتوا اشاره دارد. این پیامها باید قبل از اینکه آنها بتوانند رمزگذاری شوند، یکی شوند و اختلافات در تعریف واحد میتواند در تصمیمهای رمزگذاری همانند مقایسه نتایج با دیگر بررسیهای مشابه تاثیرپذیر باشد. بنابراین تعریف کردن واحد رمزگذاری یکی از اساسی¬ترین و مهم¬ترین تصمیمات است. معمولا تحلیل محتوای کیفی از موضوعات فردی بعنوان واحد برای تحلیل نسبت به واحدهای زبانشناختی فیزیکی استفاده میکند (مثل کلمه یا پاراگراف) و اغلب در تحلیل محتوای کمی مورد استعمال قرار میگیرد.
- طرح ریزی کردن فرآیند رمز گذاری، مقوله¬ها و یک برنامه رمزگذاری میتواند از سه منبع ناشی شود: داده¬ها، مطالعات و بررسیهای مربوطه قبلی و تئوریها. طرحهای رمزگذاری میتواند هم بصورت قیاسی و هم استقرایی توسعه یابند. در بررسیهایی که هیچ تئوری وجود ندارد، شما باید طبقه¬بندیها را بصورت استقرایی از داده¬ها جمع-آوری کنید. بخصوص که تحلیل محتوای استقرایی برای مطالعاتی که برای تکوین نظریه، نسبت به آنهایی که برای توصیف یک پدیده خاص یا تغییر یک نظریه موجود در نظر گرفته میشود، مناسب است. زمانیکه مقوله¬ها بطور استقرایی از داده¬های خام تکوین می¬یابد، شما به منظور استفاده از روش مقایسه¬ای ثابت از آنجا که تنها قادر به برانگیختن بینشهای اصلی نیستید، تشویق میشوید اما روش مقایسه¬ای دائم میتواند تفاوتهایی مابین مقوله¬های آشکار بوجود بیاورد.
- اجرا کردن فرآیند رمز گذاری بر روی یک نمونه،
- وقتی که انسجام کافی صورت گیرد، قوانین رمزگذاری شده میتوانند برای مجموعه کل متن، بکار گرفته شوند. در طول فرآیند کدگذاری، شما نیاز به بررسی کردن کدگذاری بصورت تکراری به منظور جلوگیری از " رانده شدن به سمت یک حس شخصی از آنچه که کدها معنی میدهد " دارید. به این دلیل که کدگذاری ادامه می¬یابد، و همچنان داده¬های جدید برای جمع¬آوری شدن نیز افزوده میگردند، این امر ممکن است که موضوعات و مفاهیم جدید آشکار گردیده و نیاز به اضافه کردن کد گذار دستی باشد.
- ارزیابی کردن انسجام کدگذاری
- تعیین اعتبار و پایایی
- تحلیل کردن نتایج حاصل از فرآیند رمز گذاری
- ارایه گزارش
تحلیل محتوای کیفی یک تکنیک کیفی تحقیق است که به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد. کاربردهای متداول تحلیل محتوای کیفی سه رویکرد متمایزی را براساس درجه نقش استدلال استقرایی نشان میدهد: قراردادی، هدایتی، تلخیصی. همه این سه دیدگاه برای تفسیر معنا از محتوای داده¬های متن، مورد استفاده قرار میگیرند، بنابراین بر الگوی مبتنی بر اصول طبیعی توافق دارند.
منابع و مآخذ:
- کلوس کریپندورف، تحلیل محتوا (مبانی روش شناسی)، هوشنگ نایبی، نشرنی، چاپ چهارم 1388
- فرامرز رفیع پور، تکنیک های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، شرکت سهامی انتشار 1382
- چاوا فرانکفورد و دیوید نچمیاس، روش های پژوهش در علوم اجتماعی، فاضل لاریجانی و رضا فاضلی، انتشارات سروش 1381
- ساروخانی، باقر، روش های تحقیق در علوم اجتماعی (جلداول، اصول و مبانی)، پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ هشتم 1382
- ساروخانی، باقر، روش های تحقیق در علوم اجتماعی (جلد دوم، بینش ها و فنون)، پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ هشتم 1382
- حریری، نجلا، اصول و روش های پژوهش کیفی، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، 1385
- دو ورژه، موریس، روش های علوم اجتماعی، خسرو اسدی، انتشارات امیر کبیر، 1375
- محمد تقی ایمان و نوشادی، تحلیل محتوای کیفی، فصلنامه پژوهش، سال سوم، شماره دوم، پاییز و زمستان 1390
- فاطمه پیر بداقی، تحلیل محتوای کمی و کیفی (بخش آخر)، پیام پژوهش، سال نهم،شماره 101
موضوعات مرتبط:
روش شناسی
برچسبها:
روش شناسی