پرسمان مذاهب (10)؛ سلسله مباحث استاد توحیدی

پیامبر اکرم می فرمایند بعد از من امتم به بیش از 70 فرقه و گروه تقسیم خواهد شد، ما با وجود اینکه قرآن هدایتگر را داریم، همه این مذاهب و اشکال و مناهج و گروه ها می گویند کتابنا واحد، کتاب ما قرآن است، این اختلاف و تفرقه و شعبه و شعبه شدن علتش چیست؟

• منبع : اختصاصی سایت الوهابیه

پرسش

پیامبر اکرم می فرمایند بعد از من امتم به بیش از 70 فرقه و گروه تقسیم خواهد شد، ما با وجود اینکه قرآن هدایتگر را داریم، همه این مذاهب و اشکال و مناهج و گروه ها می گویند کتابنا واحد، کتاب ما قرآن است، این اختلاف و تفرقه و شعبه و شعبه شدن علتش چیست؟

پاسخ

کارشناس:

علت عمده این است که توجه درست به همین قرآن کریم نکردند، اگر درست به قرآن کریم توجه می کردند، خود قرآن بیان فرموده که اولا تنها به قرآن اکتفا نکنید، از سویی فرموده درست در قرآن تدبر کنید، ثانیا خود قرآن معلم قرآن را هم معرفی فرموده است، خداوند می فرماید که از پیامبر اطاعت کنید، از خدا اطاعت کنید، یعنی همانگونه که به دستورات من که در قرآن کریم است توجه می کنید به فرمایشات پیامبر من، به سنت او هم توجه کنید، خداوند در قرآن کریم می فرماید: «بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ»[1]

این کتاب را بر تو نازل کردیم تا تو بیان کنی برای مردم آنچه که نازل شده، یعنی هر جای قرآن که احتیاج به تبیین و توضیح و تفسیر دارد اولین مفسر و مبین و معلم قرآن کریم پیامبر است، خب عده ای قرآن چسبیدند بعد توضیحات پیامبر درباره قرآن کریم را رها کردند، خود قرآن کریم می فرماید که آیات قرآن دو دسته است، در سوره مبارکه آل عمران آیه 7 می فرماید: «هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلا أُولُو الألْبَابِ»[2] اوست کسی که این کتاب را بر تو نازل کرده برخی از این کتاب آیات محکمات است که این اصل کتاب است و آیاتی دیگر در قرآن است که اینها متشابهات است، آیات محکمات آیاتی است که افرادی که با زبان و لغت و ادبیات عرب آشنا هستند وقتی که می خوانند در معنای ظاهری آن هیچ شک و تردیدی ندارند و می فهمند مقصود چیست، اما آیات متشابه آیاتی است که وقتی کسی که با زبان و لغت و ادبیات عرب هم آشناست موقعی که می خواند در معنا و مراد ابتدا دچار سرگردانی می شود، معانی مشابه یکدیگر، قابل اشتباه به یکدیگر به ذهنش می رسد، نمی داند این معنا مراد است یا آن معنا، خب اینجا نمی شود هر چه به ذهن فردی رسید همان را تفسیر قرآن قرار بدهد و بگوید خداوند مقصودش این است.

عده ای گروه ها که اسما دنبال قرآن هستند ولی در واقع مرض دارند، اینها آیات صریح قرآن را رها می کنند می روند دنبال آیات متشابه و آن آیات را طبق میل دلشان تفسیر می کنند، اتفاقا خود خداوند به این نکته اشاره کرده است در ادامه همین آیه سوره مبارکه آل عمران می فرماید: «هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلا أُولُو الألْبَابِ»[3]

آن افرادی که در دلشان ضیق است، یعنی دنبال انحراف و کجی هستند، دنبال حق و حقیقت نیستند.دنبال می کنند آن آیاتی از قرآن را که متشابه است. هدفشان چیست؟ اولین هدف فتنه گری است.هدف دوم چیست.

حالا هدف و مقصود چیست، خود قرآن بیان می کند که یک سری افراد که دنبال فتنه هستند از یک سری آیات قرآن که آیات متشابه باشد سوء استفاده می کنند، بر همین اساس می بینیم مثلا عموم فرقه های باطل، خوارج، نواصب، فرقه های مختلفی که در طول تاریخ بودند اینها همه استناد به آیات قرآن داشتند، خوارج خیلی قرآن می خواندند، خوارج هم شعارشان یک شعار قرآنی بود، اما عملا ضد قرآن بودند، شعار خوارج چه بود؟ لا حکم الا لله، حکم مخصوص خداست، خب این حرف درستی است، این همان عبارت دیگری است از این آیه شریفه که می فرماید

ان الحکم الا لله

حالا اینها به جای آن گفتم لا حکم الا لله، معنا یکی است، با سوء استفاده از این آیه قرآن چه جنایت ها کردند و بسیاری از مردم نفهمیدند، شاید عده ای خودشان هم نمی فهمیدند که حکم غیر از حَکَم است، اینها آمدند در مقابل حضرت علی علیه السلام که همه مسلمانان ایشان را قبول دارند و به وجود ایشان افتخار می کنند، آمدند در مقابل ایشان ایستادند، اعتراض کردند، شما چرا حکمیت و داوری غیر خداوند را قبول کردی؟ بعد به عنوان اعتراض این آیه را می خواندند، شما خلاف این آیه عمل کردید، شعار می دادند، لا حکم الا لله، اینها نمی فهمیدند که حکم غیر از حکم است، قرآن نفرموده: لا حکم الا الله، فرموده است:«قُلْ إِنِّي عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَكَذَّبْتُمْ بِهِ مَا عِنْدِي مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ»[4]

قانون مخصوص خداست، قانون گذار اولیه خداست، خداست که می تواند واجب و حرام کند، این کار مستحب است، این کار مکروه است، این فقط خدا می تواند دستور دهد، اما کسی که می خواهد داوری بین دو نفر کند، آن هم باید خدا داوری کند؟ آیا می شود دو نفر با هم اختلاف دارند بگویند برویم پیش خداوند در دادگاه خداوند تا داوری کند؟ خدا که در یک جایی ننشسته که بروید خدا داوری کند، داور بین دو انسان یا دو گروه یک انسان است، بلی اگر بخواهد آن داور داوریش درست باشد باید طبق حکم و قانون خداوند داوری کند ولی داور و حکم یک انسان است، خود خداوند در مسائل خانوادگی فرموده، اگر خوف داشتید بین زن و شوهر جدایی ایجاد شود و زمینه های جدایی را می بینید داور انتخاب کنید، یک داور از خانواده مرد، یک داور از خانواده مرد، این را من برا همین گفتم که معلوم شود که حکم غیر از حَکَم است.

همان قرآنی که می گوید حکم مخصوص خداست، همان قرآن می گوید حَکَم انتخاب کنید: « وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُواْ حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا إِن يُرِيدَا إِصْلاَحًا يُوَفِّقِ اللّهُ بَيْنَهُمَا إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا»[5]

اگر خوف دارید، می ترسید فاصله بین زن و شوهر ایجاد شود و زمینه جدایی و طلاق می بینید داور و حکم انتخاب کنید، یک داور از خانواده مرد، یک داور از خانواده مرد، قرآن می گوید حکم انتخاب کنید اما حکم مخصوص خداست، این گروه با سوء استفاده از آیه قرآن «ان الحکم الا لله»

در واقع خلاف آیه دیگر عمل و تبلیغ کردند، الان گروه های تکفیری و وهابی هم همین سوء استفاده از قرآن را دارند، اینها می آیند یک آیه قرآن را می گیرند و طبق میل دلشان تفسیر می کنند، شما کتاب محمد بن عبدالوهاب را بخوانید، سایر کتاب های وهابیون، کتب خوارج، آنچه که از خوارج و دیگران است اینها همه آیه قرآن می خواندند، علت اشتباه این است که اولا در قرآن دقت نمی کنند، گاهی اوقات روش اینها این است مثلا در مباحث قرآنی یک آیه را در یک موضوع می گیرند، به بقیه آیات کاری ندارند، در حالی که آیات قرآن یکی دیگری را تفسیر می کند، فرقه های باطل هرکسی یک آیه یا یک دسته آیات را که مطابق نظر خودش است به آن توجه می کند به بقیه آیاتی که بیانگر معنای این آیه است توجه نمی کند