آيه تطهير در تفسير پيامبرصلي الله عليه وآله

بدون شك رسول اكرم صلي الله عليه وآله آگاه ترين مردمان به قرآن، معاني، اشارات واهداف، و به هنگام پيچيدگي امور و نياز به

توضيح و يا تصحيح آن، مرجع وملاذ ديگران است. آنچه در اين جا نظرمان را به خود جلب مي كند اين است كه بعضي اوقات - بي آن كه پرسشي در كار باشد - رسول اكرم صلي الله عليه وآله حتي درمواردي كه در ابتدا گمان مي رود از امور واضح است، دست به كار شده به توضيح و تبيين آن مي پردازد. با اين حال، هنگامي دچار شگفتي مي شويم كه مي بينيم خط بازي هاي سياسي و تعصبات جاهلي تلاش دارد همان چيز رابا دستان خيانت گر خويش دچار تحريف و دگرگوني سازد كه رسول خداصلي الله عليه وآله به توضيح، تثبيت و تصحيح آن پرداخته است و گويا از وراي پرده اي شفاف به غيب مي نگريسته است. ليكن از آن جايي كه اين تلاش مذبوحانه به حذف، زيادت و يا تحريف نص قرآن منجر شده، تقريبا ممتنع و غير عملي نموده است.

آنان براي رسيدن به اهداف شوم و ناميمون خود كوشيده اند كه به جاي تحريف مباني و كلمات قرآن، به تحريف معاني و دلالت هاي آن بپردازند. امام باقرعليه السلام در نوشته خود به سعد الخير، به همين مطلب اشاره فرموده است. آن جا كه مي فرمايد:

اقاموا حروفه و حرفوا حدوده فهم يروونه ولا يرعونه والجهال يعجبهم حفظهم للرواية والعلماء يحزنهم تركهم للرعاية (1).

آنان حروف و كلمات قرآن را محفوظ داشته، حدود و قوانين آن را تغييردادند، قرآن را روايت مي كنند، اما حدودش را رعايت نمي كنند. جاهلان ازاين كه روايت قرآن را حفظ كرده اند تعجب مي كنند و عالمان از اين كه حدودآن را ترك كرده اند اندوهگين هستند.

اين دقيقا همان چيزي است كه در مورد آيه تطهير به وقوع پيوست. آيه اي كه درباره اهل بيت پيامبرصلي الله عليه وآله، كه مركز رسالت و محل رفت

و آمدفرشتگان هستند نازل گشت. زيرا به رغم تاكيدهاي فراوان و پي در پي پيامبرصلي الله عليه وآله كه چندين ماه و شايد تا زمان وفات آن حضرت تداوم داشت، مبني بر اين كه مراد از «اهل بيت در آيه تطهير، فقط اهل كساء هستندو به استناد اين آيه مباركه از تمامي گناهان پاكيزه اند؛ هجوم ديوانه واري را مي يابيم كه هدف آن منحرف نمودن اين مساله از جايگاه حقيقي اش و برانگيختن شبهاتي پيرامون دلالت آيه مباركه است، حتي اگر به قيمت تكذيب پيامبر صلي الله عليه وآله و رد گفتار آن گرامي به صورتي زيركانه و پنهاني تمام شود!

روايت مفسر قرآن

روايات بسيار زياد آمده كه تاكيد دارد مقصود از «اهل بيت در آيه تطهير، اهل كساء هستند. اين روايات را دانشمندان و عالمان حديث مذاهب مختلف نقل كرده اند و گذشته از اين كه از طريق شيعه متواتر است، از طريق اهل سنت هم به تواتر روايت شده است. اهل كساء عبارتند از: پيامبر اكرم، علي، فاطمه، حسن و حسين عليهم السلام.

محقق كركي رحمه الله مي گويد: «گذشته از روايات شيعه، كه از شمار بيرون است، اين مساله به تواتر رسيده، مفيد يقين مي باشد. كدام حديث در سنت ازاين روايت محكم تر است كه روايات اهل سنت و رجال شيعه اماميه - پيروان حقيقت كه ياران خاص و خالص اهل بيت مي باشند - بر نقل آن اتفاق نظردارند و اگر قرار باشد كه از راه سنت آن را رد كنند، هيچ روايتي در سنت نمي ماند مگر اين كه مردود باشد.» (2)

به تعبير مسكاني: «روايات درباره آن فراوان است.» (3) و به تعبير ديگري: «كثرت آن قابل شمارش نيست.» (4)

ديگري گفته: «مفسران اجماع دارند و جمهور روايت كرده اند.» (5).

اين مطلب را اين گونه تفسير كرده اند كه

مفسران در شمول آيه تطهير براهل كساء اجماع دارند. اختلاف در اين است كه آيا همسران پيامبرصلي الله عليه وآله هم درآن داخل هستند يا نه؟ يا منظور، اجماع كساني است كه در امر شان نزول ومانند آن گفته آنان معتبر است. نقل اين گفته پيش از اين آمد.

علامه طباطبائي رحمه الله مي گويد: «اين روايات فراوان است و بر هفتاد حديث افزون مي شود. رواياتي كه در اين باره از طريق اهل سنت آمده، بر رواياتي كه از اين دست از طريق شيعه رسيده فزوني دارد. اهل سنت آن را از طرق فراوان از ام سلمه، عايشه، ابوسعيد خدري، سعد، واثلة بن اسقع، ابوالحمراء، ابن عباس، ثوبان غلام پيامبرصلي الله عليه وآله، عبد الله بن جعفر، علي و حسن بن علي عليهما السلام روايت كرده اند كه نزديك به چهل طريق مي شود. شيعه آن را از علي، سجاد، باقر، صادق، رضاعليهم السلام، ام سلمه، ابوذر، ابوليلي، ابوالاسود دئلي، عمرو بن ميمون اودي و سعد بن ابي وقاص از چند طريق روايت كرده اند.» (6).

با مراجعه به اين روايات و سندهاي آن روشن مي شود كه راويان آن بيش از اين است. كافي است بدانيم كه يكي از دانشمندان پيرامون آيه تطهير كتابي تاليف كرده و اولين مجلد آن را كه بالغ بر چهارصد صفحه مي شود به بيان متون حديث اختصاص داده است. وي اين روايت را از بيش از پنجاه تن ازصحابه نقل كرده است. اين گذشته از طرق بسيار فراواني است كه از امامان دوازده گانه عصمت و طهارت عليهم السلام و نيز از طريق تابعين وايت شده است. اين كتاب را سيدعلي موحد ابطحي تحت عنوان آية التطهير في احاديث الفريقين [آيه تطهير در احاديث شيعه و سني] نوشته است. خداوند او راپاداش نيكو دهد.

قندوزي حنفي

پس از نقل گفته مودة القربي كه مي گويد: رسول خداصلي الله عليه وآله پس از فرود آمدن آيه: وامر اهلك بالصلاة واصطبر عليها …، مدت نه ماه به در خانه فاطمه مي آمد و مي گفت: انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا؛ چنين گفته: «اين خبر از سي صد تن از صحابه روايت شده است.» (7).

نكته جالب اين كه: آن مرد منحرف از علي عليه السلام و خاندان او هم كه تلاش دارد بيش تر رواياتي را كه در فضايل آنان آمده انكار كند، راهي جزاعتراف به صحت حديث كساء نيافته است. وي مي گويد: «اما حديث كساءصحيح است.» (8).

در اين جا به مقداري كه اين فرصت اندك به ما اجازه دهد به حديث كساء و منابع آن اشاره مي كنيم. سپس مراد آيه تطهير را بيان و مشخص خواهيم كرد كه اين آيه مباركه بر خصوص آنان تطبيق مي كند، بدون اين كه بخواهيم ظهور سياق را از بين ببريم، بلكه سياق آيه هم به صورت قوي وكاملا آشكاري اين مطلب را تقويت و تاييد مي كند. سپس به دلايلي اشاره مي كنيم كه ديگران در تاييد اقوال خويش آورده اند، مانند كاري كه درفصل اول كرديم.