حشرات بزرگ‌ترین گروه در قلمرو حیوانات هستند. دانشمندان تخمین می‌زنند که بیش از ۱ میلیون گونه حشره در این سیاره وجود داشته باشد که در محیط‌های زیادی از آتشفشان‌ها تا یخچال‌های طبیعی زندگی می‌کنند. در رابطه با حشرات، مطالبی در کتاب‌های درسی چهارم و نهم مطرح شده است. در این مقاله ما در ابتدا به تعریف حشرات و ویژگی‌های آن‌ها پرداخته‌ایم و سپس اصول رده‌بندی حشرات، انواع آن‌ها و آناتومی و ساختار بدنی آن‌ها و همچنین اهمیت آن‌ها برای طبیعت و انسان را بررسی کرده‌ایم.

حشره چیست؟

حشرات بزرگ‌ترین گروه در شاخه بندپایان هستند. حشرات دارای اسکلت بیرونی کیتینی، بدن سه قسمتی (سر، سینه و شکم)، سه جفت پای مفصلی، چشم مرکب و یک جفت آنتن هستند. حشرات متنوع‌ترین گروه جانوران روی کره زمین هستند، به این معنی که بیش‌ترین تعداد گونه‌ها را دارند. تعداد کل گونه‌های موجود بین شش تا ده میلیون تخمین زده می‌شود. بیشتر آن‌ها در خشکی زندگی می‌کنند، اما برخی در آب شیرین در حال زندگی هستند و تعداد کمی را می‌توان در اقیانوس‌ها یافت.

در خشکی، حشرات را می‌توان در بالای درختان یا در اعماق خاک فعال یافت، این جانوران روز و شب پرواز می‌کنند، یا روی زمین حرکت می‌کنند.

حشرات متنوع‌ترین و موفق‌ترین موجودات روی زمین هستند.

ویژگی حشرات چیست؟

تقریباً هر کجا را که بگردید، یک یا ده‌ها مورد از موجودات شش پا به نام حشرات را خواهید یافت. دسته حشرات بسیار متنوع، شامل مورچه‌ها، زنبورها، مگس‌ها، سوسک‌ها و بسیاری موارد دیگر است. همه این موجودات دارای بدنی متشکل از سه بخش سر، سینه و شکم هستند که در یک اسکلت بیرونی سخت محصور شده‌اند. همه حشرات همچنین دارای یک جفت آنتن، چشم مرکب و سه جفت پای مفصلی هستند. در ادامه ویژگی‌های حشرات را بررسی می‌کنیم.

• دلایل موفقیت حشرات عبارتند از اندازه کوچک آن‌ها، که هم پنهان شدن را آسان‌تر می‌کند و هم نیاز کلی انرژی را کاهش می‌دهد. داشتن رژیم غذایی گسترده از غذاهای طبیعی و مصنوعی، اسکلت بیرونی سخت و محافظ، داشتن بال‌ها که به آن‌ها کمک می‌کند تا به محیط‌های امن، خاک و جفت مناسب برسند. داشتن توانایی خارق العاده برای تولیدمثل از ویژگی‌هایی است که به موفقیت حشرات کمک کرده است.
• همه حشرات دارای شش پا (سه جفت پا) و بدنی هستند که به سه قسمت مجزا تقسیم می‌شود: ۱) سر که حاوی دهان و بیشتر اندام‌های حسی است. ۲) قفسه سینه پر از عضله بوده که بستر را برای پاها فراهم می‌کند. ۳) شکمی که اندام‌های مورد استفاده در هضم و تولیدمثل را در خود جای می‌دهد.
• هر سه قسمت بدن روی یک اسکلت خارجی متشکل از کیتین قرار دارند و با پروتئینی به نام اسکلروتین پوشیده شده‌اند که باعث سختی و استحکام آن می‌شود. کیتین سخت، انعطاف‌پذیر و نفوذپذیر است. این همان ماده در پوسته خرچنگ است. ۵۳۰ میلیون سال پیش توسط سخت‌پوستان ساخته شد و دارای ترکیب شیمیایی مشابه سلولز است. یکی از اشکالات اسکلت خارجی این است که هنگام رشد حشرات باید از بین برود. پوست‌اندازی به فرآیند ریختن یک اسکلت خارجی و رشد اسکلت دیگر اشاره دارد. انرژی و زمان صرف‌شده در پوست‌اندازی یکی از مواردی است که اندازه حشرات را محدود می‌کند.

اسکلت خارجی سفت و سخت حشرات از کیتین بوده که از آن‌ها در برابر خطرات و از دست دادن رطوبت محافظت می‌کند.

• بیشتر حشرات دارای آنتن‌هایی هستند که می‌توانند مولکول‌ها یا بوها را تشخیص دهند. اکثرا حشرات ناشنوا هستند. آن‌هایی که می‌توانند بشنوند عموماً حشرات صداساز مانند سیکاداها و جیرجیرک‌ها هستند. بسیاری از آن‌ها همچنین دارای یک قسمت دهانی بلند هستند که در نوک آن قرار دارد و می‌تواند مانند یک مته مینیاتوری در اعماق یک گیاه یا حیوان رانده شود یا مانند نی برای مکیدن شهد و مایعات از آن استفاده شود.
• حشرات ریه ندارند در عوض آن‌ها به نای خود و سیستم لوله‌هایی که به هر قسمت از بدن می‌روند برای جذب اکسیژن و دفع دی‌اکسیدکربن تکیه می‌کنند. لوله‌ها که به منافذی به نام اسپیراکل متصل هستند در فواصل کوتاه به خوبی کار می‌کنند اما با طولانی شدن کارایی خود را از دست می‌دهند. به همین دلیل است که اندازه حشرات بزرگ نیست و در واقع عامل اصلی محدودکننده اندازه حشرات سیستم تنفسی آن‌ها است.
• پاها از بخش‌هایی تشکیل شده است که توسط مفاصل گوی - کاسه‌ای به هم متصل شده‌اند. ماهیچه‌هایی که پاها را حرکت می‌دهند به سطح داخلی اسکلت بیرونی متصل می‌شوند.