قرآن در کلام رهبری – سوره انعام آیه 111

منبع : پایگاه حوزه نت

متن آیه:

وَ لَوْ أَنَّنا نَزَّلْنا إِلَیهِمُ الْمَلائِکةَ وَ کلَّمَهُمُ الْمَوْتی وَ حَشَرْنا عَلَیهِمْ کلَّ شَی ءٍ قُبُلاً ما کانُوا لِیؤْمِنُوا إِلاَّ أَنْ یشاءَ اللَّهُ وَ لکنَّ أَکثَرَهُمْ یجْهَلُون

ترجمه:

(و حتّی) اگر فرشتگان را بر آنها نازل می کردیم، و مردگان با آنان سخن می گفتند، و همه چیز را در برابر آنها جمع می نمودیم، هرگز ایمان نمی آوردند؛ مگر آنکه خدا بخواهد! ولی بیشتر آنها نمی دانند!

موضوع:

تاثیر نگذاشتن قرآن بر دل زنگار گرفته

کلام رهبر:

با قرآن باید مثل آینه مواجه شد؛ پاکیزه، براق و بی زنگار؛ تا قرآن در دل ما منعکس شود. قرآن باید در جان ما انعکاس پیدا کند؛ این همیشه و برای همه نیست؛ برای کسانی است که دلشان را با صفای باطن و نفس پاکیزه کنند؛ با ایمان، با باور و با قبول با قرآن مواجه شوند؛ والّا کسانی که دل معاند دارند، بنای برنشنیدن و نفهمیدن دارند، نوای قرآن، کلام قرآن و پیام قرآن در دل آنها اثری نمی کند؛ «ولو انّنا نزّلنا الیهم الملائکة و کلّمهم الموتی و حشرنا علیهم کلّ شی ء قبلا ما کانوا لیؤمنوا الّا أن یشاء اللَّه»؛ اگر برای برخی افراد زمین را به آسمان بدوزی، این دلِ ناباور و زنگار گرفته، نزدیک نمی شود و ایمان نمی آورد. لذا قرآن را هم می خواند، اما به قرآن نزدیک نمی شود.

تفسیر:

چرا افراد لجوج به راه نمی آیند

این آیه با آیات قبل مربوط است، همه یک حقیقت را تعقیب می کنند، هدف این چند آیه این است که جمعی از تقاضا کنندگان معجزات عجیب و غریب در تقاضاهای خود صادق نیستند و هدفشان پذیرش حق نمی باشد، لذا بعضی از خواسته های آنها (مثل آمدن خدا در برابر آنان!) اصولا محال است.آنها به گمان خود می خواهند با مطرح ساختن این درخواستها و معجزات عجیب و غریب افکار مؤمنان را متزلزل و نظر حق جویان را مشوب و به خود مشغول سازند. قرآن در آیه فوق با صراحت می گوید:" اگر ما (آن طور که درخواست کرده بودند) فرشتگان را بر آنها نازل می کردیم و مردگان می آمدند و با آنها سخن می گفتند و خلاصه هر چه می خواستند در برابر آنها گرد می آوردیم، باز ایمان نمی آوردند" (وَ لَوْ أَنَّنا نَزَّلْنا إِلَیهِمُ الْمَلائِکةَ وَ کلَّمَهُمُ الْمَوْتی وَ حَشَرْنا عَلَیهِمْ کلَّ شَی ءٍ قُبُلًا ما کانُوا لِیؤْمِنُوا).

سپس برای تاکید مطلب می فرماید:" تنها در یک صورت ممکن است ایمان بیاورند و آن اینکه خداوند با مشیت اجباری خود آنها را وادار به قبول ایمان کند" و بدیهی است که اینگونه ایمان هیچ فایده تربیتی و اثر تکاملی نخواهد داشت (إِلَّا أَنْ یشاءَ اللَّهُ ) و در پایان آیه اضافه می کند که" بیشتر آنها جاهل و بی خبرند" (وَ لکنَّ أَکثَرَهُمْ یجْهَلُونَ ). در اینکه منظور از ضمیر" هم" در این جمله چه اشخاصی هستند؟ در میان مفسران گفتگو است: ممکن است اشاره به مؤمنانی باشد که اصرار داشتند پیامبر ص به خواسته این دسته از کفار ترتیب اثر دهد و هر معجزه ای را پیشنهاد می کنند بیاورد.

زیرا بیشتر این مؤمنان از این واقعیت بی خبر بودند و توجه نداشتند که آنها در تقاضای خود صادق نیستند، ولی خدا می دانست که این مدعیان دروغ می گویند به همین دلیل به خواسته های آنها ترتیب اثر نداد، اما برای اینکه دعوت پیامبر ص بدون معجزه نمی تواند باشد در موارد خاصی معجزات مختلفی بر دست او آشکار کرد.

این احتمال نیز وجود دارد که ضمیر" هم" بازگشت به" کفار در خواست کننده" کند یعنی بیشتر آنها از این واقعیت بی خبرند که خدا توانایی بر هر گونه کار خارق العاده ای دارد ولی گویا آنها قدرتش را محدود می دانند، لذا هر گاه پیامبر ص معجزه ای نشان می داد آن را حمل بر سحر یا چشم بندی می کردند چنان که در آیه دیگر می خوانیم: وَ لَوْ فَتَحْنا عَلَیهِمْ باباً مِنَ السَّماءِ فَظَلُّوا فِیهِ یعْرُجُونَ لَقالُوا إِنَّما سُکرَتْ أَبْصارُنا بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَسْحُورُونَ: " اگر دری از آسمان به روی آنها می گشودیم و از آن بالا می رفتند، می گفتند ما چشم بندی شده ایم و ما را سحر و جادو کرده اند"! (سوره حجر آیه 14 و 15) بنا بر این آنها جمعیتی نادان و لجوجند که نباید به آنان و سخنانشان اعتنا کرد.

منبع: تفسیر نمونه ج 5 403