قرآن در کلام رهبری – سوره انعام آیه 131

منبع : پایگاه حوزه نت

متن آیه:

ذلِک أَنْ لَمْ یکنْ رَبُّک مُهْلِک الْقُری بِظُلْمٍ وَ أَهْلُها غافِلُون

ترجمه:

آن به خاطر اینست که پروردگارت این دهکده ها را در آن حال که مردمش بی خبر بودند هلاک نمی کرد.

موضوع:

مبارکی نوروز، وابسته به انتخاب انسان

کلام رهبر:

خداوند ان شاءاللَّه سال جدید را بر همه ی شما دوستان، برادران و خواهران و همچنین بر خانواده ها و کسانتان مبارک کند. امیدواریم که سال جدید ان شاءاللَّه برای همه ی شما و برای ملت ایران سال پربرکت و شیرینی باشد. البته بخشی از این به عهده ی خود ماست؛ ما هستیم که با رفتار و جهتگیری های خودمان، زندگی را مبارک میکنیم یا نامبارک میکنیم. یعنی آنچه که سرنوشت نهائی انسان را تنظیم میکند، انتخاب خود انسان است. خدای متعال این توانائی را به ما داده که انتخاب کنیم؛ «و هدیناه النّجدین»؛ دو راه را به ما نشان داده که انتخاب کنیم. البته گاهی شرائط جوری است که انتخاب برای انسان آسان است، گاهی انتخاب سخت است؛ ولی به هر حال باید در همه ی امور انتخاب کرد.

اینکه در سوره ی مبارکه ی حمد، هر روز بارها تکرار میکنیم «اهدنا الصّراط المستقیم»، نشان دهنده ی این است که صراط مستقیمی که در پیش گرفته ایم - فرض این است که مثلاً شناختیم و در پیش گرفتیم - هر لحظه به دوراهی هائی میرسد. یعنی اینجور نیست که یک تونلی باشد که وقتی انسان داخل آن رفت، دیگر همین طور تا آخر تضمین شده باشد - مثل خط آهن - نه، دوراهی های متعددی، سه راهی های متعددی سر راه وجود دارد که باید دید، شناخت، فهمید و قدم در راه درست گذاشت. این «اهدنا» که هر روز تکرار میکنیم، یعنی امروز هم «اهدنا»، فردا هم «اهدنا»، پس فردا هم «اهدنا»؛ دراین قضیه هم «اهدنا»، در آن قضیه هم «اهدنا». کار را هم خیلی نمیخواهیم نشدنی و سخت بگیریم؛ نه. خدای متعال بیّنات را در مقابل همه قرار داده؛ «ذلک ان لم یکن ربّک مهلک القری بظلم و اهلها غافلون». اینجور نیست که اگر ما وسیله ی هدایت در اختیار نداشته باشیم و احیاناً حرکتمان درست نبود، خدای متعال ما را مؤاخذه کند یا عذاب کند یا چه کند؛ نه، وسیله ی هدایت را هم خدای متعال در اختیار میگذارد. البته مواردی هم هست که از این قاعده ی کلی استثناء است، لیکن عادتاً اینجور است؛ هدایت الهی هست.

تفسیر:

[سنت الهی چنان نیست که مردم بی خبر را (قبل از اتمام حجت) هلاک سازد] " ذلِک أَنْ لَمْ یکنْ رَبُّک مُهْلِک الْقُری بِظُلْمٍ وَ أَهْلُها غافِلُونَ" از ظاهر سیاق چنین برمی آید که کلمه" ذلک" اشاره است به مضمون آیه قبلی و بر سر جمله" ان لم یکن" لام تعلیل مقدر است، و معنای آیه چنین است: آنچه که ما در خصوص ارسال رسل و ابلاغ آیات خدایی و انذار به عذاب روز قیامت بیان داشتیم برای این بود که بدانید سنت ما چنین نیست که اهل قری را قبل از آنکه خواسته خود را گوشزدشان کنیم و آنان مخالفت کنند هلاک نموده به غضب خود دچار سازیم،

گو اینکه اینگونه اشخاص و اقوام به قضای الهی و اینکه خداوند ایشان را اولیای شیطانهایی از خود و از جن قرار داده بدبخت هستند، و لیکن چنین هم نیست که سلب قدرت و اختیار از آنان نموده باشد، بلکه این گروه شرک و معصیت را به اختیار خود برگزیدند سپس خداوند پیغمبرانی از جنس خودشان به سویشان گسیل داشت و آن پیغمبران آیات او را برایشان خوانده از لقای روز حساب انذارشان نمودند، آن گاه آنان به مقتضای همان بدبختی و شقاوت به انبیا کفر ورزیده از شقاوت و طغیان خود دست برنداشتند، خداوند هم به پاداشت این ولایت حکم کرد به اینکه آتش منزلگاهشان باشد. پس این خودشانند که از روی علم و اراده خواهان هلاکتند، و خداوند ایشان را در حال غفلت هلاک نکرده تا کسی بگوید خداوند به ایشان ظلم کرده است، بلکه این عمل از خداوند تبارک و تعالی عین عدالت است.

پس معلوم شد اولا اینکه فرمود:" لَمْ یکنْ رَبُّک" معنایش این است که" سنت خداوند چنین نیست" نه اینکه" خداوند چنین نمی کند"، زیرا خداوند هر کاری را که می کند به مقتضای سنت جاری و صراط مستقیمی است که دارد، هم چنان که فرموده:" إِنَّ رَبِّی عَلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ" و بطوری که ملاحظه می کنید این جمله به خوبی بر مدعای ما دلالت می کند. و ثانیا مقصود از هلاک ساختن اهل قری بطوری که از سیاق استفاده می شود عذاب دنیوی نیست، بلکه مقصود از آن شقاوت در دنیا و عذاب آخرت است. و ثالثا مراد از ظلمی که در آیه شریفه است ظلم خداوند و هلاک ساختن اهل قری است در صورتی که غافل باشند، نه ظلم اهل قری.

منبع: ترجمه تفسیر المیزان، ج 7، ص: 489