قرآن در کلام رهبری – سوره صافات آیه 24

متن آیه:

وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ

ترجمه:

آنها را متوقف سازید چون باید مورد بازپرسی قرار گیرند.

موضوع:

زنده شدن اعمال در عرصه قیامت

کلام رهبر:

وقتی انسان بعضی از این آیات قرآن را مرور می کند، واقعاً تکان می خورد. «وقفوهم انّهم مسئولون»؛ آنها را نگهدارید. پروردگار نمی گذارد ما قدم از قدم برداریم. در آن عرصۀعجیب و هول انگیز، یکی یکی کارها و حرکات و حرفها و اعمال و حتّی گاهی تصورات ما، زنده خواهد شد و مورد مداقه قرار خواهد گرفت. «فمن یعمل مثقال ذرّة خیرا یره. و من یعمل مثقال ذرّة شرّا یره». شما خود آن خیر و شر را در قیامت می بینید. خود آن عمل، آن جا در مقابل ما مجسم و زنده خواهد شد.

تفسیر:

گفتگوی رهبران و پیروان گمراه در دوزخ

فرشتگان مجازات، ظالمان و همفکران آنها را به ضمیمه بتها و معبودان دروغین یک جا کوچ می دهند و به سوی جاده جهنم هدایت می کنند. در ادامه این سخن قرآن می گوید: در این هنگام خطاب صادر می شود" آنها را متوقف سازید چون باید مورد بازپرسی قرار گیرند" (وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ). آری آنها باید متوقف گردند و به سؤالات مختلف پاسخ گویند. اما از آنها پیرامون چه چیز سؤال می شود؟

بعضی گفته اند از بدعتهایی که گذارده اند. بعضی دیگر گفته اند: از اعمال زشت و خطاهایشان. بعضی افزوده اند: از توحید و لا اله الا اللَّه. بعضی گفته اند از نعمتها: از جوانی، تندرستی، عمر، مال و مانند اینها. و در روایت معروفی که از طرق اهل سنت و شیعه نقل شده آمده است که از" ولایت علی ع سؤال می شود".

البته این تفاسیر با هم منافاتی ندارد، چرا که در آن روز از همه چیز سؤال می شود، از عقائد، از توحید، و ولایت، از گفتار و کردار، و از نعمتها و مواهبی که خدا در اختیار انسان گذارده است. در اینجا این سؤال پیش می آید که چگونه نخست آنها را به سوی راه دوزخ می برند و سپس آنها را برای بازپرسی متوقف می سازند؟آیا نباید بازپرسی و دادرسی مقدم بر این کار صورت گیرد؟این سؤال را از دو طریق می توان پاسخ گفت:

نخست اینکه جهنمی بودن این گروه بر همه واضح است، حتی بر خودشان، و بازپرسی و سؤال برای این است که حد و حدود و میزان جرمشان را برای آنها روشن سازد. دیگر اینکه این سؤالها برای داوری نیست، بلکه یک نوع سرزنش و مجازات روانی می باشد. البته اینها همه در صورتی است که سؤالات مربوط به آنچه در بالا آوردیم بوده باشد اما اگر مربوط به آیه بعد باشد که از آنها سؤال می شود" چرا به یاری هم بر نمی خیزند" در اینصورت هیچ مشکلی در آیه باقی نمی ماند، ولی این تفسیر با روایات متعددی که در این زمینه وارد شده سازگار نیست مگر اینکه این سؤال نیز جزئی از سؤالات مختلفی می باشد که از آنها صورت می گیرد (دقت کنید).

منبع: تفسیر نمونه، ج 19، ص: 35