« فاندو و لیس» اولین فیلم بلند خودوروفسکی

اولین اکران رسمی فیلم فاندو و لیس (1968 Fando y Lis) در جشنواره فیلم آکاپولکو (Acapulco) در سال 1968 با واکنش تند مخاطبان مواجه شد. به شکلی که تنها بیست دقیقه پس از شروع فیلم تماشاچیان با داد و هوار و فحش، فیلم و کارگردان آن را محکوم کردند. اعتراضات به قدری بالا گرفت که خودوروفسکی مجبور شد سالن سینما را ترک کند اما حتی درون لیموزین مشکی‌اش از دست تماشاچیان خلاصی نیافت و تماشاچیان خشمگین با پرتاب آت و آشغال به بدرقه‌ی او پرداختند.

«فاندو و لیس» یک فیلم سیاه و سفید است که به تهیه‌کنندگی «خوان لوپز موتسوما« ساخته شد. این فیلم رابطه‌ی فاندو (با بازی سرجیو کلاینر) و دوست دخترش پارسلوژیک لیس (با بازی دایانا مارسیس) را به تصویر می‌کشد که در بیابان بی‌حاصل و معنازده، در جستجوی شهر اسطوره ای تار هستند. مکانی که در آن انسان با ماهیت واقعی ابدیت آشنا می‌شود و به روشنگری می‌رسد. در طول این سفر، مخاطبب با شخصیت‌ها و رویدادهای عجیب و عمیقاً نگران کننده ای مواجه می‌شود.

سفر سخت عاشقان در Fando y Lis مانند یک تور هدایت شونده از انحرافات و ناهنجاری‌ها به سوی روشنایی است. جایی که هتک حرمت یک پاپ خزنده که نقش آن را یک زن بازی می‌کند (با بازی تامارا گارینا)، زامبی‌های پراکنده در گل و لای، حمام‌های لجن، پزشکان خون‌آشام، پدوفیلی، اسارت، تجاوز، قتل و آدمخواری نظم روز هستند. با این حال درک این مسئله که چرا فیلم Fando y Lis باعث ایجاد چنین آشفتگی در مکزیک محافظه کار اواخر دهه شصت شد، دشوار نیست.

فیلم Fando y Lis در حال حاضر بازسازی شده و پس از ترمیم دیجیتالی با کیفیت 4K توسط شرکت پخش فیلم آبکن (Abkco Films)، برای مدت زمان محدودی از تاریخ 7 فوریه 2020 در سینماهای انگلستان مجدداً اکران شد.

خودوروفسکی با «ال توپو» به عنوان یک فیلمساز به جهان معرفی می‌شود

در سال 1970 خودوروفسکی فیلم «ال توپو» که به معنی موش کور است را منتشر کرد. این فیلم در زبان انگلیسی با نام (The Mole) نیز شناخته می‌شود. خودوروفسکی علاوه بر کارگردانی این فیلم، نقش اصلی آن را هم بازی کرده است. El Topo فیلم بسیار عجیبی بود که با ساختارهای سینمایی آن زمان هیچ گونه مطابقتی نداشت. خودوروفسکی در توصیف این اثر اظهار داشت:

« من از دید آنچه كه اکثر مردمان آمریکای شمالی از داروهای روانگردان می‌خواستند این فیلم را ساختم. تفاوت در این است که وقتی یک فیلم‌ساز قرص روانگردان مصرف می‌کند، نیازی به ساخت فیلمی ندارد که دید افرادی که قرص را مصرف کرده‌اند است نشان دهد. در عوض او باید خود قرص را تولید کند. من با ساخت ال توپو قصد داشتم تاثیری در مخاطب ایجاد کنم که انگار یک قرص روان‌گردان مصرف کرده است. »

خودوروفسکی با آگاهی از اینکه چگونه فیلم «فاندو یو لیس» رسوایی عظیمی را در مکزیک ایجاد کرده بود، تصمیم گرفت فیلم (۱۹۷۰) El Topo را در آن‌جا اکران نکند. در عوض با تمرکز بر انتشار آن در سایر کشورهای سراسر جهان، از جمله همسایه شمالی مکزیک یعنی ایالات متحده آمریکا، سعی در معرفی اثر خود داشت. فیلم ال توپو به عنوان نماینده‌ی مکزیک برای بهترین فیلم خارجی زبان در چهل و یکمین جوایز اسکار انتخاب شد. اما این فیلم توسط آگادمی برای حضور در جشنواره‌ی اسکار پذیرفته نشد. این فیلم در شهر نیویورک باعنوان «اکران نیمه شب« برای چند ماه در سالن «الگین بن بنارنولتز» به اکران درآمد. اکران این فیلم توجه موسیقی دان راک و شخصیت ضد فرهنگی آن زمان در آمریکا، یعنی «جان لنون» را جلب کرد. جان لنون که سرپرست مشهورترین گروه راک آمریکایی یعنی «بیتلز» بود از فیلم (۱۹۷۰) El Topo تجلیل کرد و رئیس شرکت Apple Corp شخصی به نام «آلن کلاین» را متقاعد کرد که پخش فیلم را در آمریکا به عهده بگیرد.

فیلم ال توپو هم ساختار روایی مشابهی با اولین فیلم خودوروفسکی دارد. منتها این بار به جای فاندو و لیس، خود آلخاندرو خودورفسکی به همراه پسرش که «هجو» نام دارد در بیابان بی حاصل به دنبال معنای زندگی می‌گردند و در این مسیر با اتفاقات حیرت انگیز مواجه می‌‎شوند. آن‌ها در ابتدای سفرشان به شهری برمی‌خورند که ساکنان آن ذبح شده‌اند. خودروفسکی به عنوان قهرمان داستان عاملان آن را به قتل می‌رساند و شخصیتی به نام «مارا» را از چنگال کلنل شهر آزاد می‌کند که در ادامه‌ی سفر مارا به او همراه می‌‎شود. به تشویق «مارا»،شخصیت «ال توپو» که نقش آن را خود آلخانرو بازی می‌کند به مبارزه با چهار استاد می‌پردازد.

تصاویر اعجاب انگیز فیلم ال توپو، بحث اصلی در بین منتقدان سینما بود. بحث اصلی در نقد فیلم ال توپو بر سر این بود که آیا استفاده از این تصاویر اعجاب انگیز، توالی منطقی دارد و مونتاژ آن معنادار است یا صرفاً فیلم (1970) El Topo از جذابیت بصری بهره برده است. «وینسنت کانبی» منتقد نیویورک تایمز در رابطه با نمادگرایی در فیلم ال توپو نوشت:

«آنها همه در آنجا هستند، در فیلمی که تماماً روده‌های تو در توست (کاملاً به معنای واقعی کلمه) جسمی وجود ندارد که به روده‌ها شکل یا عملکرد خاصی بدهد.»

چرا ال توپو 2 ساخته نشد؟

خودوروفسکی در طی مصاحبه‌ای در جشنواره کن سال 2016 اعلام کرد که قصد دارد پس از بدست آوردن پشتوانه‌ی مالی و جذب سرمایه، فیلم «فرزند آل توپو» با نام اصلی (Los hijos del Topo) را بسازد. همچنین او در مصاحبه‌ای که با روزنامه‌ی گاردین منتشر کرد عنوان کرد که «مرلین منسون» ستاره‌ی موسیقی متال جهان، قرار است در فیلم فرزندان ال توپو به ایفای نقش بپردازد. او در این مصاحبه عنوان کرد که تعدادی از سرمایه‌گذاران روسی هزینه‌ی ساخت این فیلم را متقبل شده‌اند. اما پس از گذشت سال‌ها سرانجام خودوروفسکی اعلام کرد که نتوانسته بودجه‌ی لازم برای ساخت این فیلم را تامین کند.در سال 2016 این دنباله در قالب کمیک بوکی تحت عنوان «پسران ال توپو» منتشر شد.