قرآن در کلام رهبری – سوره نساء آیه 104

منبع : پایگاه حوزه نت

متن آیه:

وَ لا تَهِنُوا فِی ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَکونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یأْلَمُونَ کما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا یرْجُونَ وَ کانَ اللَّهُ عَلیماً حَکیماً

ترجمه:

و در جستجوی گروه [دشمن ] سستی نورزید؛ (زیرا) اگر شما همواره درد می کشید، پس آنان (نیز) همان گونه که شما درد می کشید، درد می کشند؛ و [لی ] شما چیزی از خدا امید دارید که [آنان بدان ] امید ندارند؛ و خدا، دانای فرزانه است.

موضوع:

مقاومت و صبر ما عامل رنج دشمن

کلام رهبر1:

آنچه که برای یک انسان اهمیت دارد، این است؛ موفقیت در این دنیا، چشم انداز خوب و در نهایت چشم انداز رضوان الهی و بهشت الهی است. این با مجاهدت به دست می آید، با صبر به دست می آید، با پرهیزگاری و پاکدامنی به دست می آید و با تلاش خستگی ناپذیر به دست می آید. در مقابل چالشهایی که دشمن آفریده، انسان سختی هایی را تحمل می کند؛ اما قرآن به ما می گوید از این سختیها نترسید: «ان تکونوا تألمون فإنّهم یألمون کما تألمون»؛ اگر شما از ناحیه ی آسیب دشمن رنجی را تحمل می کنید، دشمن هم از ناحیه ی مقاومت، صبر و رشادت شما رنجهایی را تحمل می کند؛ اما با این فرق: «و ترجون من اللَّه ما لا یرجون»؛ چشم انداز برای شما چشم اندازِ روشن است، اما برای دشمن نه. مسئله ی شهادت و مسئله ی جهاد در اسلام این است: تلاشِ از همه سو سود، بدون زیان؛ تلاشِ صادقانه ای که به زندگی انسان معنا می دهد؛ جهت حرکت انسان رامعین می کند؛ چشم انداز آینده ی زندگی را به عنوان یک ملت، چشم انداز روشن و تابناکی می کند و چشم انداز سرنوشت نهایی انسان را به عنوان یک فرد، رضوان الهی قرار می دهد؛ این جهاد و شهادت اسلام است؛ هیچ چیز جای این را نمی گیرد.

موضوع:

سخت تر بودن اندوه دشمن در جنگ نسبت به مسلمانان

کلام رهبر2:

این صهیونیستهای غاصب، سراسیمه و شتابزده اند و کارها و حرفهایشان این را نشان می دهد. اگر این حوادث برای ملت فلسطین تلخ و اندوهبار است، برای دشمن آنها هم خیلی تلخ است. این آیه ی شریفه ی قرآن چقدر گویاست: «إن تکونوا تألمون فانّهم یألمون کما تألمون و ترجون من اللَّه ما لا یرجون»؛ اگر شما در این مبارزه دچار درد و الم می شوید، دشمن هم دچار درد و الم می شود؛ او هم زخم می خورد، سخت تر از شما. تفاوت در این است که ملت فلسطین افق روشنی در مقابل دارد؛ لکن غاصب صهیونیست این افق روشن را ندارد. ملت فلسطین افق روشنی دارد که می تواند خودش را به آن جا برساند؛ با تلاش و سعی و کوششی که همه بکنند.

تفسیر:

شأن نزول:

حکایت شده که مسلمانان پس از شکست در جنگ احد به مدینه بازگشتند، در حالی که برخی شهید و برخی مجروح شده بودند. آیه ی فوق فرود آمد و به آنان هشدار داد که از تعقیب مشرکان کوتاهی نکنند و از این حوادث ناراحت نشوند. مسلمانان با همان زخم ها و به همراه پیامبر صلی الله علیه و آله، به تعقیب دشمن پرداختند. مشرکان مکه که قصد بازگشت و نابودی مدینه و اسلام را داشتند، با دریافت خبر لشگرکشی مجدد پیامبر صلی الله علیه و آله، به وحشت افتادند و به سرعت از مدینه دور شدند و به مکه بازگشتند.آیه ی فوق در این باره نازل شد و روح جهاد و فداکاری را در مسلمانان زنده کرد.

نکته ها و اشاره ها:

1. این آیه، با توجه به شأن نزول آن، به ما می آموزد که در برابر دشمنان اسلام روحیه ی تهاجمی داشته باشیم نه فقط حالت دفاعی؛ زیرا از نظر روانی اثر فوق العاده ای در سرکوبی دشمن دارد؛ همان طور که نتایج آن پس از جنگ احد در عقب نشینی مشرکان مکه روشن شد.

2. در جنگ احد، پس از شکست اولیه ی مسلمانان، ابوسفیان با لحنی فاتحانه شعار می داد و پیامبر صلی الله علیه و آله نیز با یاران زخمی و خسته شان پاسخ کوبنده ای به آنان می دادند.

برای مثال، ابوسفیان گفت: ما «بت بزرگ «عُزی » را داریم و شما ندارید.» پیامبر به مسلمانان فرمودند که شعار دهند: «سرپرست و تکیه گاه ما خداست و شما سرپرست و تکیه گاهی ندارید.»ابوسفیان گفت: «سربلند باد هُبَل.»پیامبر فرمودند: محکم تر بگویید: «خدا برتر و بالاتر است.»این روش پیامبر به ما می آموزد که مسلمانان باید در برابر شعارهای دشمن نیرومند و کوبنده باشند و حملات تبلیغی و هجوم فرهنگی اش را با منطق صحیح پاسخ دهند.

3. قرآن کریم برای روحیه دادن به مسلمانان، به مقایسه ی درد و رنج های آنان با دشمنان می پردازد و به آنان دل داری می دهد که اگر برخی از مسلمانان در جنگ زخمی شدند، برخی از کافران نیز زخمی شدند و درد می کشند، با این تفاوت که مسلمانان به پاداش الهی و سعادت می رسند، امّا کافران بهره ای از آن ندارند.

4. امید، بزرگ ترین اهرم حرکت و سرمایه ی روحی رزمندگان است و افراد ناامید در مقابل مشکلات مقاومت نمی کنند و به زودی سرخورده شده، شکست می خورند. در این آیه اشاره شده است که مسلمانان امید به سعادت، پیروزی، امدادهای غیبی، پاداش های معنوی و یا فیض بزرگ شهادت دارند.

آموزه ها و پیام ها:

1. مسلمانان روحیه ی قوی داشته باشند و شکست های موردی، آنان را سست نکند.

2. به رزمندگان اسلام روحیه بدهید.

3. دست آوردهای مثبت و منفی طرفین را در جنگ تحلیل کنید، تا به نقاط قوت خود پی ببرید.

4. سیاست جنگی شما تهاجمی و مستمر باشد.

منبع: تفسیر قرآن مهر، ج 4، ص: 278