147:1

50- دعا بعد از هر نماز

انس بن مالک گوید: پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلّم) بعد از هر نماز می فرمودند: « اَللّهُمَّ إنّی أعُوذُبِکَ مِن عِلمٍ لا یَنفَعُ وَ قَلبٍ لا یَخشَعُ وَ نَفسٍ لا تَشبَعُ وَ دُعاءٍ لا یَسمَعُ، اَللّهُمَّ إنّی أعُوذُ بِکَ مِن هؤُلاءِ الأربَعِ. بار خدایا! به تو پناه می برم. از دانشی که در آن سود و بهره ای نباشد و از دلی که خشوع نورزد و از جانی که سیر نگردد و از دعایی که به اجابت نرسد، خدایا! از این چهار چیز به تو پناه می برم.»

منبع: سنن النبی،ش843

51- دعای پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) بعد از نماز صبح

امام علی (علیه السّلام) فرمودند: رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) آنگاه که از نماز منصرف می شدند، پیشانی مبارک را با کف دست راست مسح می فرمود، سپس می فرمود، سپس می فرمودند: « اَللّهُمَّ لَکَ الحَمدُ لا إلهَ إلاّ أنتَ عالِمُ الغَیبِ وَالشّهادَةِ، اَللّهُمَّ أذهِب عَنَّا الهَمَّ وَالحَزَنَ وَالفِتَنَ ما ظَهَرَ مِنها وَ ما بَطَنَ؛ بار خدایا! ستایش ها همه از آن توست، خدایی جز تو که دانای غیب و آشکار هستی، نیست، بار خدایا! غم و اندوه و فتنه های آشکار و نهان را از ما دور ساز.» سپس می فرمودند: « هر کس از امت من که این عمل را به جای آورد، هر چه از خداوند عزوجل بخواهد، به او عنایت می فرماید.»

منبع: سنن النبی،ض842

52- ذکر پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) بعد از نماز صبح

امام باقر(علیه السّلام) فرمودند: رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) وقتی که نماز صبح را به جا می آورد، تا هنگام طلوع خورشید، رو به قبله می نشست و مشغول ذکر خداوند می گردید و برای رسیدگی به حوائج مردم، امام علی(علیه السّلام) جلو آمده، پشت به پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) و رو به جمعیّت می نشست، مردم احتیاجات خود را از امام علی (علیه السّلام) سوال نموده و از حضرت جواب می گرفتند و رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) اینگونه به آنها دستور داده بود.

منبع: سنن النبی،ش839

53- پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله و سلّم) و نماز

خداوند متعال به رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلّم) می فرماید:

فَسَبِّح بِحَمدِ رَبَّکَ وَ کُن مِنَ السّاجدینَ، وَاعبُد رَبَّکَ حَتّی یَأتِیَکَ الیَقینُ؛

پس با ستایش پروردگارت تسبیح گوی و از سجده کنندگان باش. و پروردگارت را بندگی کن تا وقتی که تو را مرگ فرا رسد.

منبع: سوره حجر، آیات 98 و 99

54- دعوت رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلّم) به نماز شب

و در جای دیگر خطاب به پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) می فرماید:

وَ مِنَ الَّیلِ فَتَهَجَّد بِهِ نافِلَةً لَکَ عَسی اَن یَبعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحمُوداً؛

و پاسی از شب را زنده بدار که نافله ای مخصوص تو است، باشد که پروردگارت تو را به مقامی ستوده برساند.

منبع: سوره اسراء، آیه 79

55- خشوع پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) در نماز

رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) هرگاه به نماز می ایستاد، صورت مبارکش از خوف خداوند متعال تغییر می کرد و دگرگون می شد.

منبع: بحارالانوار،ج84،ص248

56- نماز اول وقت پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم)

عایشه گوید: پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) با ما و ما با وی سخن می گفتیم چون هنگام وقت نماز می رسید پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) به سبب توجه به عظمت حق تعالی، چنان بود که گویی ما را نشناخته و ما او را نمی شناسیم.

منبع: محجة البیضاء،ج1،ص350

57- علاقه ی شدید پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) به نماز

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) می فرمودند: من هرگز از نماز سیر نمی شوم.

منبع: میزان الحکمه، ج5، ص 367،امالی صدوق،ج2،ص141

58- نماز نور چشم پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلّم)

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند: همانا خدا نور چشم مرا در نماز قرار داد و آن را محبوب من نمود.

منبع: میزان الحکمه،ج5،ص367.امالی صدوق،ج2،ص141

59- خضوع رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) در نماز

پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) هر وقت به نماز می ایستاد، گویا جامه ای پهن شده بر روی زمین بود.

منبع: میزان الحکمه،ج5،ص381. بحارالانوار،ج84،ص248

60- ترک نماز باعث نابودی عمل

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند: مَن تَرَکَ صَلاتَهُ حَتّی تَفُوتَهُ مِن غَیرِ عُذرِ فَقَد حَبِطَ عَمَلُهُ

کسی که نمازش را بدون عذر ترک کند (نخواند) تا وقت آن بگذرد، عمل او نابود شده است.

منبع: جامع ایات و احادیث نماز ج1،ص 270.

61- گریه در نماز

امام سجاد(علیه السّلام) فرمودند: رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) در نماز، آن قدر گریه می کرد که سجاده اش خیس می شد، این به خاطر خوف از خدا بود، با این که گناه هم نداشت.

منبع: سنن النبی،ص32

62- شیوه نماز رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم)

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) در نماز چشمانش را رو به آسمان می کرد، وقتی آیه ی (( فی صَلاتِهم خاشِعُونَ)) نازل شد سر و چشم خود را به طرف سجده گاه پایین آورد.

منبع: بحارالانوار،ج84،ص228

63- رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) همراه با موذن

امام باقر(علیه السّلام) فرمودند: رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) زمانی که صدای اذان و موذن را می شنید، آنچه را که او می گفت، تکرار می کرد.

منبع: وسائل الشیعه،ج5،ص454

64- فرمان نماز برای رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم)

حضرت علی(علیه السّلام) فرمودند:

پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) با وجود اینکه به بهشت مژده داده شده بود، برای نماز خود را به رنج می افکند و این خاطر فرمان خدای سبحان بود که می فرماید:

((اهل خویش را به خواندن نماز فرمان ده و خود بر انجام آن شکیبا باش)، پس آن حضرت اهل خود را به نماز فرمان می داد و خود با شکیبایی آن را انجام می رسانید.

منبع: نهج البلاغه،ص190

65- نماز هنگام سفر

حضرت علی(علیه السّلام) فرمودند:

پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله و سلّم) هنگام حرکت به سفر دو رکعت نماز می خواند.

منبع: کنزالعمال،حدیث 17647. میزان الحکمه،ج9،ص474

66- تسبیح پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم)

ای محمد برای دفع ناراحتی آنان پروردگارت را تسبیح و حمدگو؛ و از سجده کنندگان باش.

منبع: حجر/98

67- نماز برگشت از سفر

چون رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) از سفر مراجعت می نمود، ابتدا داخل مسجد می شد و دو رکعت نماز می خواند، سپس به خانه تشریف می برد.

منبع: محجة البیضاء،ج4،ص76

68- یادآوری پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) برای نماز

انس بن مالک، صحابی معروف می گوید: پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلّم) در مدت شش ماه همیشه بعد از نماز صبح، در کنار ((بیت)) فاطمه ندا در می داد که: ای اهل بیت! نماز، نماز (وقت نماز فرا رسید) و ای اهل بیت! همانا خداوند خواسته تا شما را از پلیدیها ی شرک و گناه و رذایل اخلاقی پاک نگاه دارد.

منبع: تفسیر سیوطی،ج5،ص198

69- سیره ی رسول خدا در نماز عید

سیره ی پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله و سلّم) این بود که: با صدای بلند تکبیر از خانه ی خود راهی نماز عید می شد.

منبع: بحارالانوار، ج91، ص198

70- رفع نگرانی با نماز

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمود:

پیامبر خدا، چنان بودند که چون دچار نگرانی می شدند، به نماز پناه می بردند.

منبع: تفسیر درالمنثور،ج1،ص67

71- نماز پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) در جنگ احزاب

پیغمبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) در جنگ احزاب با اشاره نماز خواند.

منبع: تفسیر نمونه، ج2،ص148

72- سختی در عبادت

پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله و سلّم) بعد از نزول وحی و قرآن، عبادت بسیار می کرد و مخصوصا ایستاده به عبادت مشغول می شد، آن قدر که پاهای او متورم گردید، و گاهی برای آنکه بتواند به عبادت خود ادامه دهد، سنگینی خود را بر یک پا قرار می داد و گاه بر پای دیگر، گاه بر پاشنه می ایستاد و گاه بر انگشتان پا. آیاتی نازل شد و به پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) دستور داد که این همه رنج و ناراحتی بر خود تحمیل نکند.

منبع: رعد،آیه 156، داستانهای تفسیر نمونه، ص172

73- اثر شب زنده داری

انس بن مالک می گوید: رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) آن قدر عبادت و شب زنده داری کرد که بر اثر آن، بدنش همچون مشک خشکیده شد.

جمعی از مسلمین (دلشان به حال حضرت سوخت) عرض کردند: (( چه چیز شما را این گونه به کوشش و عبادت واداشته است؟ با این که خداوند گناه (ترک اولی) قبل و بعد تو را بخشیده، باز این همه سعی و تحمل و رنج در عبادت برای چه؟))

آن حضرت در پاسخ آنها فرمود: (( آیا من بنده سپاسگزار خدا نباشم؟)).

منبع: تفسیر الدّر المنثور،ج6،ص70

74- محبت به کودک در حال نماز

لیث بن سعد می گوید: روزی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلّم) نماز جماعت می خواند و جمعی به وی اقتدا کرده بودند. حسین (علیه السّلام)، که کودک بود، در همان نزدیکی ها بود، وقتی که رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) به سجده می رفت، حسین(علیه السّلام) آمد و به پشت پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) سوار می شد و پاهایش را حرکت می داد و می گفت: «حَل… حَل» (که شتر را با تکرار این واژه می رانند) هنگامی که رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) می خواست سر از سجده بردارد، حسین را می گرفت و آرام به زمین می گذاشت و بلند می شد، و وقتی که به سجده می رفت، باز حسین می آمد و بر پشت رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) سوار می شد و پاهایش را حرکت می داد و می گفت: « حَل… حَل»

این موضوع تا آخر نماز تکرار شد، یک نفر یهودی این منظره را می دید، به عنوان اعتراض، نزد رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) آمد و گفت: « ای محمد! شما با کودکان به گونه ای رفتار می کنید، که ما این گونه رفتار نمی کنیم.»

پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: « اگر شما به خدا و رسولش ایمان داشته باشید، به کودکان خود مهربانی می کنید و با مهر و نوازش با آنها رفتار می نمایید». یهودی از دستور مهرانگیز تربیتی اسلام و بلندنظری پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) مجذوب اسلام شد و همان دم قبول اسلام کرد، و به صف مسلمین پیوست.

منبع: مناقب،ج4،ص272 و 73

75- تأکید پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) به شکرت در نماز جماعت

امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: « پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم)- طبق معمول- برای ادای نماز صبح با جماعت، وارد مسجد شد، پس از نماز به پشت سر نگاه کرد و دید عده ای از مسلمین برای نماز نیامده اند، نام آنها را به زبان آورد و فرمود: « آیا این افراد در نماز شرکت نموده اند؟! حاضران گفتند: نه.

پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند: « آگاه باشید، بر افراد منافق، نمازی سخت تر از نماز عشا و نماز صبح نیست: « وَلَو عَلِمَوا اَیُّ فَضلٍ فَیهِما لأَتَوهُما وَلَو حَبواً» اگر آنها پاداش بسیار نماز صبح و عشا را با جماعت در می یافتند گرچه چهار دست و پا باشد، خود را به جماعت می رساندند.»

منبع:وسائل الشیعه،ج5،ص378

76- سجده ی رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) در جبهه

سال دوم هجرت بود، سپاه اندک اسلام در سرزمین بدر، در برابر سپاه مجهز دشمن قرار گرفتند. صبح روز جمعه هفدهم رمضان، جنگ شروع شد، و درگیری سختی بین دو سپاه درگرفت، حمله های پی در پی و جنگ های تن به تن همچنان ادامه داشت.

حضرت علی(علیه السّلام) می فرماید: روز جنگ بدر در هنگامه ی شدید نبرد، به جستجوی پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) پرداختم تا ببینم او در کجاست و چه می کند؟ ناگاه وی را در گوشه ای یافتم، که سر به سجده نهاده بود و مکرر می گفت: (( یا حَیُّ یا قَیُّوم؛ ای خدای زنده! و ای خدایی که ذات پاک و تمام صفات تو، قائم به خودت می باشد.))(1)

تنها همین ذکر را می گفت، و آن قد ر این ذکر را ادامه داد، تا خداوند او را در این جنگ، پیروز ساخت. آن حضرت این درس را به ما آموخت که باید در هر حال، به خصوص در سختیها، به خدای بزرگ توجه کرد و لحظه به لحظه از او استمداد نمود.(2)

(1): این جمله از قرآن اقتباس شده و آغاز آیة الکرسی (بقره آیه 255) آمده است.

(2): تفسیر روح البیان،ص 271، داستان دوستان، ج 3،ص214

77- سریع خواندن نماز جماعت

عصر پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) بود، ظهر فرا رسید، موذن در مسجد النبی اذان ظهر را گفت و مردم را به شرکت در نماز جماعت، با پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) دعوت نمود، پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) به مسجد آمد، مسلمین ازدحام کردند و صفوف نماز تشکیل شد، و نماز جماعت شروع گردید، در وسط های نماز ناگاه دیدند رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) می خواهد با شتاب و عجله نماز را تمام کند.

خدایا چه شده است؟ مگر بیماری شدیدی بر پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) عارض گردیده؟ که او همواره به وقار و آرامش در نماز سفارش می کرد، اکنون چرا مستحبّات نماز را رعایت نمی کند، آن همه عجله برای چه؟ چرا؟ یعنی چه؟

چند لحظه نگذشت که نماز به پایان رسید، مردم به نزد آن حضرت شتافتند، احوال پرسیدند، می گفتند: ای رسول خدا! آیا پیشامدی شده؟ حادثه ی بدی رخ داده؟ چرا نماز را این گونه با شتاب و سرعت به پایان رساندی؟

پاسخ همه ی این چراها، فقط این جمله بود، که پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) به آنها فرمود: (( اَما سَمِعتُم صُراخَ الصَّبِیُّ؛ آیا شما صدای گریه و جیغ کودک شیرخوار را نشنیدید؟

معلوم شد کودک شیرخواری در نزدیکیآ گریه می کند و کسی نبود که او را آرام نماید، پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) نماز را با شتاب تمام کرد، تا کودک را آرامش و نوازش دهد.

78- سجده ی شکر برای مژده

رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) سوار بر شتر، به جایی می رفت. ناگهان شتر را نگه داشت و از آن پیاده شد و پنج بار سجده کرده سپس سوار بر شتر شده به راه خود ادامه داد.

حاضران پرسیدند: (( ای رسول خدا! این کاری را که انجام دادی، بی سابقه بود. برای چه پنج سجده انجام دادی؟))

پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: (( جبرئیل با من ملاقات کرد، و پنج مژده داد. پیاده شدم و برای هر یک از آن مژده ها یک سجده شکر به جا آوردم)).

منبع: اصول کافی،ج2، ص98

79- نماز همراه با جبرئیل

نخستین چیز پس از اقرار به یگانگی خداوند و بیزاری جستن از بتان که خدا از میان فرمانهای اسلامی واجب کرد، نماز است.

چون نماز بر وی واجب شد، جبرئیل بر وی فرود آمد او در بالای مکه بود. با پر خود بر کرانه ی دره زد که چشمه ای از آن جوشان شد. جبرئیل برای وی وضو گرفت و او به جبرئیل می نگریست و جبرئیل به وی نشان می داد که پاکیزه ساختن خود برای نماز چگونه است. آنگاه پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) مانند وی وضو گرفت. پس جبرئیل برخاست و پیش نماز وی شد و پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلّم) همراه نماز او نماز خواند و سپس بازگشت. پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله و سلّم) نزد خدیجه(علیه السّلام) آمد و به او وضو آموخت و خود پیش نماز شد و همسرش پشت سر وی همانند او نماز خواند.

منبع: الکامل فی التاریخ،ج2،ص846