مزاج و سال‌ های عمر

مزاج افراد در طول عمر آن‌ها تغییر می‌کند. این تغییر در ۴ دوره از عمر اتفاق می‌افتد:

طبع انسان در دوره های مختلف زندگی

دوره اول کودکی: مزاج انسان در کودکی گرم و مرطوب است. این رطوبت از بدو تولد وجود دارد. نرم و شکنندگی کودک و رطوبت محل خواب او، به دلیل همین مزاج است.

دوره دوم جوانی: کم کم از رطوبت بدن کاسته می‌شود؛ ولی گرم بودن مزاج باقی می‌ماند؛ پس مزاج انسان به سمت گرم و خشک می‌رود. این مزاج نسبت به مزاج‌ دوران کهولت و پیری حالت معتدل‌تری دارد. بعد از ۳۵ سالگی علاوه بر کاهش رطوبت، گرمای بدن نیز کاهش می‌یابد. در کل مزاج جوانی گرم و خشک است و همین امر موجب هیجانات و شور این دوره می‌شود.

دوره سوم میانسالی: بعد از دوره جوانی و تا ۶۰ سالگی را شامل می‌شود. در این دوره هم از گرما و هم رطوبت بدن کاسته می‌شود. انسان در این دوره مزاجی سرد و خشک دارد.

دوره چهارم پیری: در این دوره، کاهش رطوبت متوقف می‌شود و در جهت عکس حرکت می‌کند؛ پس افراد در دوره پیری مزاج سرد و مرطوب دارند. افزایش رطوبت در دوران پیری در نهایت موجب مرگ می‌شود.
مزاج و فصول سال

مزاج شناسی در طب سنتی می‌گوید که فصل‌ها نیز مزاج دارند؛ به همین دلیل تغییر فصل‌ها در تغییر مزاج انسان‌ها هم موثر است. انسان باید با توجه به مزاج فصل‌ها بدن خود را تطبیق دهد.

آشنایی با طبع فصل های سال

فصل بهار مزاجی معتدل دارد. بهار فصل دفع سموم است. طب سنتی در این فصل تاکید به خوردن غذاهای سبک دارد تا از غلیظ شدن خود جلوگیری شود.

فصل تابستان مزاجی گرم و خشک دارد. در این فصل، صفراوی مزاج‌ها باید بیشتر غذای سرد و تر بخورند. در کل این فصل برای مزاج‌های سرد، فصلی ایده‌آل است و مزاج آن‌ها را تعدیل می‌کند.

فصل پاییز مزاج سرد و خشک دارد. در واقع این فصل از جهت گرما و سرما تقریبا اعتدال نسبی دارد اما در خشکی و تری مثل بهار معتدل نیست و خشکی آن بیشتر است. در این فصل نباید زیاد آب خورد مخصوصا آب سرد. غذاها و خوراکی‌های گرم مثل بادام، گردو و گوشت گوسفندی برای این فصل بسیار مناسب هستند.

فصل زمستان مزاجی سرد و تر دارد. در این فصل باید غذاهایی که گرم هستند، استفاده شود. در این فصل باید بیشتر ورزش کرد و کمتر غذا خورد. بهترین غذاها برای فصل زمستان چغندر، کرفس و کلم هستند.
مزاج شناسی اعضای بدن در طب سنتی

به گفته محققان مزاج شناسی در طب سنتی، هر کدام از اعضا بدن مزاج مخصوص به خود دارند:

مزاج گرم و خشک: قلب

مزاج گرم و تر: کلیه‌ها، کبد، رگ‌های خونی، گوشت و عضله

مزاج سرد و تر: مغز و چربی‌ها

مزاج سرد و خشک: استخوان‌ها، موی بدن
قلب به عنوان گرم‌ترین عضو بدن شناخته شده است.
مزاج شناسی در ازدواج

در ازدواج تطبیق نسبی مزاج دو طرف اهمیت دارد؛ به طوری که ازدواج یک گرم مزاج با یک سرد مزاج موجب مشکلاتی می‌شود. افراد دارای مزاج گرم عموما افرادی پرانرژی هستند و برعکس افراد با مزاج سرد کند و سست هستند. در ازدواج، کنار هم قرار گرفتن این دو گروه باعث انتقاد از دو سمت می‌شود. همین تفاوت مزاج، مشکلات جنسی هم برای این دو فرد ایجاد می‌کند. پس قبل از ازدواج به مزاج طرف مقابل هم باید توجه کرد.

ازدواج و شناخت طبیعت افراد روش های تشخیص مزاج در طب سنتی

مزاج شناسی در طب سنتی راه‌های تشخیص آسانی دارد. یکی از این روش‌ها برآورد میل به انواع غذاها است. پس نوع مزاج را می‌توان با توجه به تمایلات نسبت به غذاها تشخیص داد.

روش‌های تعیین طبع افراد

به مثال‌های زیر توجه کنید:

افراد دارای مزاج گرم و خشک یا همان صفراوی، میل به خوردن ترشیجات مثل تمر هندی و خوراکی‌های سرد مثل خیار و کاهو دارند. در این افراد تمایل به خوردن شیرینی‌ها کمتر است.
افراد با مزاج گرم و تر میل به خوردن شیرینی و ترشی را توام باهم دارند و از خوردن همه غذاها لذت می‌برند.
برای شناخت افراد با مزاج سرد و خشک باید گفت این دسته از افراد میل به شیرینی و غذاهای گرم دارند و خوردن میوه‌هایی مثل خیار و هندوانه را دوست ندارند.
افراد دارای مزاج سرد و تر نیز تمایل به غذاهای گرم مثل موز و شیرینی‌جات دارند. این افراد زیاد به سراغ ترشیجات نمی‌روند.

تعدیل هر مزاج

فرد اگر مزاجی گرم دارد و غذاهای گرم هم به مقدار زیاد مصرف کند برای سلامتی‌اش مشکل ساز خواهد شد. برای سلامت بیشتر بدن، افراد باید غذاهایی مصرف کنند که در نقطه مقابل مزاج آن‌ها قرار دارد تا تعادل در طبع آن‌ها ایجاد شود.

اگر فردی طبع گرم و تر دارد، غذاهایی از جمله آبغوره، آلبالو، باقلا خشک، بالنگ، برنج و بلوط برای او مناسب است.

افراد با مزاج گرم و خشک باید از غذاهای دسته سرد و تر بیشتر از باقی دسته‌ها مصرف کنند. تخم هندوانه، اسفناج، آلو، پنیر تازه، جگر سفید، توت فرنگی برای این افراد بسیار مناسب است.

برای افرادی با مزاج سرد و خشک، غذاهای با مزاج گرم و تر مناسب است. انجیر تازه، انگور، بادام زمینی، جیگر سیاه، توت سفید از جمله این غذاها هستند.

افراد دارای مزاج سرد و تر، باید غذاهای گرم و همچنین خشک بیشتر مصرف کنند. آویشن، بادام کوهی، اسطوخودوس، بادمجان، پیاز و پسته برای این افراد بسیار مناسب است.

سخن پایانی

مزاج شناسی به شما کمک می‌کند تا بدنی سالم‌تر و زندگی شادتری داشته باشید. شما باید مزاج خود را با توجه به سن، ویژگی‌های جسمی و روحی تعیین کنید.

اگر سوالی درباره مزاج شناسی در طب سنتی دارید، می‌توانید آن را ایده آل مگ بپرسید.

سوالات متداول درباره رژیم غذایی انواع مزاج
برای مزاج سرد چه غذاهایی خوب است؟

اگر جزو افرادی هستید که مزاج سرد دارند، ترجیحا غذاهایی که گرمی بخش هستند، میل کنید؛ مثل موز، ادویه‌جات، گردو و بادام
برای مزاج گرم چه غذاهایی خوب است؟

همیشه تعدیل مزاج، هدف طب سنتی در تعیین رژیم غذایی است. برای تعدیل کردن مزاج گرم از غذاهایی مثل شیر، خیار، کاهو و ترشیجات بیش از غذاهای گرم استفاده کنید.
برای مزاج خشک چه غذاهایی خوب است؟

به دلیل تعدیل مزاج، غذاهای تر حالا چه گرم و تر و چه سرد و تر مثل آلو، اسفناج، تخم ریحان و برنج برای افراد خشک مزاج مناسب‌تر است.
برای مزاج تر چه غذاهایی خوب است؟

مزاج تر در کنار مزاج گرم و سرد معنا پیدا می‌کند. یعنی شما تنها مزاج تر ندارید؛ بلکه مزاجی گرم و تر یا سرد و تر دارید. در هر صورت برای تعدیل تر بودن مزاج از غذاهایی با مزاج خشک مثل آلبالو، انبه، ازگیل، پسته و روغن ذرت استفاده کنید.