امنیت مالی
در آیات قرآن، مال، زینت زندگی دنیا است «المال و البنون زینة الحیوة الدنیا» کهف/46 همچنین کمک خداوند به انسان، وسیله آزمایش اوست: «أیحسبون أنّما نمدّهم به من مال و بنین نسارع لهم فی الخیرات بل لایشعرون»(مؤمنون/55ـ56 و بقره/155 و آل عمران/196) نیز انسان مالک و مالکیت او اعتباری است. این مالکیت انسان را نسبت به اموال خود صاحب حق می کند؛ به گونه ای که فرد می تواند نسبت به اموال و ثروت خود تصمیم بگیرد و هرگونه تصرفی را در مال خود انجام دهد، مال خود را انفاق کند (بقره/261 و 265) یا به گونه ای ناشایست از اموالش بهره برد (انفال/36) ـ البته این امنیت مالی در صورتی است که تصرف مالک در ملک خود دیگران را در ناامنی قرار ندهد ـ و در برابر، دیگران حق بازداشتن، محدود ساختن و ایجاد ناامنی برای وی را ندارند. مجموعه آیاتی که نشان از اهمیت و ارزش بسیار امنیت مالی در اسلام دارد عبارت است از: 1. آیاتی که در شمار احکام جزایی اسلام قرار می گیرد؛ مانند آیاتی که بیانگر حدّ سرقت است: «والسارق و السارقة فاقطعوا أیدیهما جزاء بما کسبا» مائده/38 2. آیاتی که ادای امانت به صاحب آن را توصیه کرده خیانت در امانت را نکوهش می کند: «فإن أمن بعضکم بعضاً فلیؤدّ الذی اؤتمن أمانته» بقره/283 «إنّ الله یأمرکم أن تؤدّوا الأمانات إلی أهلها» نساء/58 «لاتخونوا الله و الرسول و تخونوا أماناتکم» انفال/27 «و الذین هم لأماناتهم و عهدهم راعون» مؤمنون/8 این آیات نشان دهنده امنیت مالی است، به خصوص با توجه به اینکه امانت از ریشه «امن» است و امانت گذار با سپردن مال خود به دیگران در پی دست یابی به امنیت مالی است. 3. آیاتی که از تصرف باطل در مال دیگران منع می کند: «لاتأکلوا أموالکم بینکم بالباطل» بقره/188 و نساء/29
پی نوشت ها:
________________________________________
1. فراهیدی، خلیل، کتاب العین، قم، انتشارات هجرت، 8/388. 2. ابن منظور، لسان العرب، 13/21. 3. شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی التفسیر القرآن، 4/478 و 8/49. 4. ابن منظور، لسان العرب، 13/21. 5. آشوری، داریوش، دانشنامه سیاسی، 39. 6. فصلنامه سیاست دفاعی، سال اول، شماره دوم، صفحه 55. 7. مزلو، ابراهام، انگیزش و شخصیت، موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، 74. 8. یونکر، هلموت، روان شناسی ترس، ترجمه طوبا کیان بخت و جمشید مهرپویا، تهران، انتشارات منفرد، 1370، 8. 9. طباطبایی، محمد حسین، المیزان، 19/222. 10. طباطبایی، منوچهر، آزادی های عموی و حقوق بشر، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1375، 272. 11. همان، 63. 12. معتزلی، ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، 1/91. 13. همان، 2/13. 14. سید مرتضی، الأمالی، 88؛ لیثی واسطی، علی بن محمد، عیون الحکم و المواعظ، 91؛ طبرسی، فضل بن حسن، الاحتجاج، 2/75؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، 50/255.