اهداف و فواید ازدواج در اسلام

انس و آرامش‌

آدمي در مراحل مختلف زندگي و در کشاکش و بحران‌هاي آن، نياز به دلداري دارد که به او آرامش و سکون بخشد. آن گاه که خود را در مخمصه‌هاي عظيم گرفتار می‌بيند، ارتباط کلامي با کسي که او را دوست بدارد و يار و غمخوار او باشد، مايه تسلي خاطر است. ما در هر سني و در هر مرحله‌اي از حيات که باشيم، نیازمند محبت و الفت هستیم؛ مي‌خواهيم که ديگران ما را دوست بدارند و در اين دوستي صادق و خالص باشند. جنبه دروني اين آرامش در ايمان و جنبه بيروني آن در ازدواج و تشکيل خانواده، تجلي می‌يابد.

تشکيل‌خانواده، پاسخ به يکي از عالي‌ترين نيازهاي فطري بشر يعني آرامش روان و محبت‌خواهي است. به همين جهت قرآن کريم، رابطه بين زن و شوهر را با کلمه «مودت» و «رحمت» بیان مي‌کند و از يک راز بزرگ که عبارت است از جنبه انساني زندگي زناشويي، پرده بر می‌دارد و به ما مي‌فهماند که هدف زناشويي «اطفاء شهوت» نيست، بلکه اين پيمان ميان زن و شوهر، صلح و يگانگي به وجود می‌آورد. در آیه دیگری می‌فرماید: «اوست خدایی که همه شما را از یک نفس آفرید و همسرتان را نیز از همان نفس مقرر داشت تا در کنار او آرام گیرید.» (اعراف ـ 189) این آیه با تکیه بر یکی بودن اصل و گوهر زن و مرد، عامل اصلی گرایش آن دو به یکدیگر را، رسیدن به آرامش آن دو در کنار هم معرفی می‌کند. امام زین‌العابدین(علیه‌السلام) می‌فرمایند: «حق همسر، این است که بدانی خداوند، او را مایه آرامش و انس تو قرار داده و بدانی که این خود نعمتی است از جانب خداوند به تو. پس او را گرامی بدار و با او مهربان باش...» (تحف‌العقول، ص262)

امام رضا(عليه السلام) درباره فوايد همسر شايسته می‌فرمايد: «هيچ منفعتي بهتر از همسر شايسته نيست؛ همسري كه وقتي انسان او را می‌بيند شادمانش گرداند و در موقع نبودن او، نگهدار ناموس و مالش باشد.» (وسائل‌الشیعه، ج 20، ص 39) يعني در حضور او، به نوعي او را شادمان می‌كند و در غيبت او هم كاري می‌كند كه اگر شوهر متوجه عمل او گردد، شادمان شود.

حفظ عفت و مصونيت از گناه‌

بر اثر ازدواج، غریزه جنسی که یکی از قویترین غرایز انسانی است، در مسیر طبیعی خود قرار می‌گیرد و این پدیده به نوبه خود موجب می‌شود انسان از گناهانی که به خاطر میل جنسی انجام می‌دهد، تا حد زیادی مصون بماند و هیچگاه دامن خود را به روابط جنسی نامشروع، که از نظر دین جزو گناهان کبیره است، آلوده نسازد. رسول خدا (صلى‌الله عليه و آله و سلم) فرمود: «هر کس در آغاز جواني همسر گزيند، شيطانی که مأمور اوست فرياد برآورد که واي! او دو سوم دين خود را از دست من ايمن ساخت یک سوم دیگر را نیز می‌تواند با تقوا حفظ کند.» (مستدرك‌الوسائل، ج 14، ص 150) در جاي ديگر رسول اکرم(صلى‌الله عليه و آله و سلم) به کسب نيمي از دين با پذيرش ازدواج تأکيد نموده‌اند. در روايتى ديگر فرمودند: «هرکه دوست دارد در قيامت خدا را پاك و پاكيزه ملاقات كند همسر اختيار كند.» (همان)

جوانی که ظاهر و باطنش در پاکی و پاکیزگی است، در حالی که ازدواج نکرده باشد، باید گفت او از اولیای الهی است. خودداری از گناه، و مصون ماندن از آلودگی و در امان ماندن از عصیان و طغیان، در صورت عدم ازدواج کاری است یوسفی. در اثر ازدواج غريزه جنسي، كه يكي از قوي‌ترين غرايز انساني است، در مسير طبيعي خود قرار مي‌گيرد و اين پديده به نوبه خود، موجب می‌شود تا انسان از گناهاني كه به خاطر ميل جنسي انجام می‌دهد، تا حد زيادي مصون بماند و هيچ گاه دامن خود را به روابط جنسي نامشروع، كه از نظر دين جزو گناهان كبيره است، آلوده نسازد. همچنين ازدواج سبب می‌شود تا انسان در مسير كمال و خودسازي معنوي بيشتر قدم بگذارد و خود را از گناه دور سازد.