شبهه: آیا خورشید در چشمه ي گِل آلود غروب می کند؟

توضيح شبهه:

در آیه­ی قرآن آمده که خورشید در دریا غروب کرده است؛ اگر این طور است؛ پس قرآن در تناقض با علم جدید است! چرا که امروزه علم جدید اثبات کرده است که خورشید از زمین بسیار بزرگ­تر بوده و بسیار دور است!

پاسخ:

الف) ………………………………………

مقوله­ی مشهوری است: «نقل کفر، کفر نباشد»؛ در این آیه الله متعال پندار اشتباه ذوالقرنین را ذکر کرده است؛ آیا این نقل قول به معنی این است که در قرآن کریم اشتباه علمی وجود دارد[1]؛ همان­طور که الله متعال از زبان فرعون و نمرود کلماتی کفر نقل کرده است؛ آیا بدین معناست که کلام فرعون و نمرود درست است؟

اگر بالفرض دانش آموزی در کلاس می­گوید:(5=2+2) و من این سخن دانش آموز را جایی نقل می­کنم که چنین گفته، آیا بدین معنی است که من اشتباه کرده­ایم یا آن دانش­آموز؟[2]

این که خورشید در گِل فرو رفت و غروب کرد نه تنها سخن خدا نیست، بلکه تصویر سازی ذهنی و گمان ذوالقرنین است[3] که آن را بیان کرده است.[4] آیه به این صورت است: Pحَتَّى إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍO (کهف/۸۶) «تا آنگاه که به غروب­گاه خورشید رسید به نظرش آمد که(خورشید) در دریایی گِل­آلود غروب مى ­کند».

هرگاه شخصى در ساحل دریا بایستد و غروب خورشید را نگاه کند[5] چنین به نظرش می‌رسد که خورشید آهسته آهسته در انتهاى افق به دریا فرو مى­رود[6] دریایی که به هنگام غروب و به خاطر بازتاب ویژه نور خورشید، کدر سیاه و گِل آلود به نظر می‌آید. [7]

این در حالی است که خورشید هرگز غروب و طلوعی ندارد، بلکه این به اعتبار غایب شدن از دیدگان هر منطقه­ است نه این که حقیقتاً خورشید غروب یا طلوع نماید. [8

ب) ………………………………………

الله متعال در کتاب هدایت خود، هر آن چه حکمت بداند را نقل می­کند؛ هر چند که اندیشه و گمان اشتباه باشد؛ چنان که در جایی می­فرماید: Pيَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاءO این در حالی است که حقیقتاً آبی وجود نداشته بلکه او همان سراب را آب پنداشته است.[9]

یا این که میوه­ی درخت زقوم را به سرهای شیاطین تشبیه کرده است: Pطَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُءُوسُ الشَّيَاطِينِO یا زنان مصر، یوسف زیباروی را به فرشته تشبیه کردند.

در این آیه نیز از لفظ «وَجَد» یعنی یافتن حسی،کار گرفته است که همانا به تصویر کشیدن یک صحنه­ی زیبا در قالب نقل قول از ذوالقرنین می­باشد، نه این که در صدد یافتن یک نکته­ی علمی[10] یا بیان یک قاعده­ی علمی باشد.[11]

این قضیه برای بسیاری از ما نیز اتفاق افتاده است؛ بارها پیش آمده وقتی به خورشید نگاه می­کنیم، می­بینیم که در پشت کوه غروب می­کند، ولی آیا خورشید به پشت کوه می­رود؟ خیر…

این فقط یافتن و پندار حسی و بصری ماست.[12]

ج) ………………………………………

غروب خورشید در این آیه با کلمه (تغرب) بیان شده که در زبان عربی به معنی دخول فیزیکی مورد استفاده قرار نمی­گیرد؛ به خاطر دخول فیزیکی از دو کلمه­ی «غَرَقَ و دَخَلَ» استفاده می­شود، مثلاً: برای بیان دخول فیزیکی به مکانی، از کلمه «دَخَلَ» استفاده می­شود، مانند: آیه (37) آل­عمران که می­فرماید: Pكُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًاO «زکریا هر بار که در محراب بر او داخل می­شد، نزد او خوراکی می­یافت».

برای بیان دخول فیزیکی در مایعاتی مثل آب، از کلمه «غَرَقَ» استفاده می­شود، مانند: آیه (71) کهف که می­فرماید: Pفَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَاO «پس رهسپار گردیدند، تا وقتی که سوار کشتی شدند، وی آن را سوراخ کرد. موسی گفت: آیا کشتی را سوراخ می کنی تا سرنشینانش را غرق کنی؟»

اسلام ستیز تصور کرده که از نظر قرآن زمین تخت است و خورشید درون چیزی فرو می­رود، پس چرا از یکی از این دو کلمات که به معنای دخولی فیزیکی هستند استفاده نکرده است؟[13]

د) ………………………………………

امروزه ما در سایت­ها و مقالات علمی زیادی شاهد عبارات مغرب و مشرق هستیم؛ مگر نویسندگان و دانشمندان این مطلب را نمی­دانند که زمین کروی است و خورشید حقیقتاً طلوع یا غروب نمی­کند؟[14] جواب این است که می­دانند، اما چون در حال بیان نکته­ی علمی در خصوص خورشید و زمین نیستند،[15] طبق معمول به زبان روزمره از این عبارات استفاده می­کنند.[16] قرآن کریم نیز در این آیه، در صدد بیان یک نکته­ی علمی نبوده است بلکه بر همان استعمال محاوره­­ای ذوالقرنین را بیان نموده است؛ به همین سبب نفرموده است: «كانت تغرب» بلكه فرموده: «وَجَدَها تَغْرُبُ».[17]

هـ) ………………………………………

خداوند متعال در ادامه­ی آیه­ی فوق می­فرماید: Pحَتَّى إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَى قَوْمٍO (کهف/90)

طبق اعتراض ملحد، معنی آیه این است که خورشید بر بالای آنها طلوع کرده، طوری که با آنها تماس گرفته و چسبیده است؛ در حالی که این فکر اشتباه است، بلکه مراد این است که اولین کسانی که خورشید بر آنها طلوع می­کند همین­ گروه است.[18]

و) ………………………………………

«فی» در این جا به معنی «علی» است؛ یعنی خورشید در برابر چشمه­ی گل­آلود غروب می­کند؛ چنان که در آیه­ی قرآنی «فی» به معنی «علی» به کار رفته است: Pلَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِO؛ شما را بالای تنه­های درختان خرما به صلیب می­کشم.

یا این که «فی» به معنی «عند» است؛ یعنی خورشید در نزد چشمه­ی گل­آلود غروب می­کند.[19]

[1]. شبهات المشككين (92) مجموعة من المؤلفين – موقع وزارة الأوقاف المصرية

[2]. https://t.me/no_atheism/1216

[3]. أسئلة القرآن وأجوبتها (191) محمد بن ابى بكر الرازى – المكتبة العصرية – بيروت، الطبعة: الأولى، 1423 هـ – 2003 م

[4]. فتح الرحمن بكشف ما يلتبس في القرآن (348) زكريا بن محمد بن أحمد الأنصاري السنيكي – دار القرآن الكريم، بيروت – لبنان، چاپ اول، 1403 هـ – 1983 م

[5]. موسوعة البيان لما فى عقيدة النصارى من التحريف والبهتان، Ayoob 2 – Truth_Gate (1069) + كشف كذب اللئيم حول الإسلام العظيم، غرفه نصارى يسألون عن الإسلام (108) + فتاوى الشبكة الإسلامية (2/1913)

[6]. مفاتيح الغيب (21/496) للإمام فخر الدین الرازي – دار إحياء التراث العربي – بيروت (2/274/رقم/837) الطبعة: الثالثة – 1420 هـ. + الأسماء والصفات، أحمد بن الحسين بن علي، أبوبكر البيهقي – مكتبة السوادي، جدة، 1413 هـ – 1993 م. + شرح السنة، محيي السنة (15/96) أبومحمد الحسين بن مسعود البغوي الشافعي – المكتب الإسلامي – دمشق، بيروت، 1403هـ – 1983م. + ما دل عليه القرآن مما يعضد الهيئة الجديدة القويمة بالبرهان (91) أبو المعالي محمود شكري الألوسي – المكتب الإسلامي – لبنان، الطبعة: الثانية، 1391هـ / 1971م

[7]. الأمثل في تفسير كتابِ اللهِ المُنزَل (9/350) الشَيخ نَاصِر مَكارم الشِيرازي حاشیه­ی آن

[8]. تفسير الشعراوي – الخواطر (14/8982) محمد متولي الشعراوي – مطابع أخبار اليوم، للنشر والتوزیع

[9]. أرشيف ملتقى أهل الحديث (3/85 – 106) – تم تحميله في: المحرم 1432 هـ = ديسمبر 2010 م

[10]. كشف كذب اللئيم حول الإسلام العظيم (110) غرفه نصارى يسألون عن الإسلام

[11]. شبهات المشككين (92) مجموعة من المؤلفين – موقع وزارة الأوقاف المصرية

[12]. https://t.me/shobahat99/923

[13]. https://www.aparat.com/v/GuHUb/

[14]. التفسير والمفسرون في غرب أفريقيا (2/697) محمد بن رزق بن عبد الناصر المصري المدني – دار ابن الجوزي للنشر والتوزیع – المملكة العربية السعودية، 1426 هـ.

[15]. https://www.aparat.com/v/GuHUb/

[16]. مجلة المنار (8/771) + تأملات في قصة أصحاب الكهف (463) أحمد بن محمد الشرقاوى سالم – 2005 م – 2006م

[17]. فتحُ البيان في مقاصد القرآن (8/107) أبوالطيب محمد صديق خان بن حسن بن علي البخاري القِنَّوجي – المَكتبة العصريَّة للطبَاعة والنّشْر، صَيدَا – بَيروت، 1412 هـ – 1992 م. + روح البيان (5/202) إسماعيل حقي بن مصطفى الإستانبولي الحنفي الخلوتي – دار الفكر – بيروت. + ما دل عليه القرآن مما يعضد الهيئة الجديدة القويمة بالبرهان (91) أبو المعالي محمود شكري الألوسي – المكتب الإسلامي – لبنان، الطبعة: الثانية، 1391هـ- 1971م

[18]. أرشيف ملتقى أهل الحديث (2/13 – 342) – تم تحميله في: المحرم 1432 هـ = ديسمبر 2010 م

[19]. دراسات لأسلوب القرآن الكريم (2/276) محمد عبد الخالق عضيمة – دار الحديث، القاهرة + هميان الزاد- إباضي (8/52)

برای در یافت pdf روی لینک زیر کلیک کنید