مقدمه

گوهر اسلام، سعادت و نجات آدمي است و باورهاي ديني و احكام اخلاقي و فقهي در راستاي اين غايت نازل شده اند. اين آموزه هاي هستمندانه و بايستي از خالق حكيمي تجلّي مي يابد كه به نيازهاي روحي و جسمي، مادي و معنوي، فردي و اجتماعي كاملاً آگاه است. احكام الهي مربوط به پوشش زن نيز با اين فلسفه و حكمت حكيمانه صادر شده است.

زن با عنصر حجاب اسلامي، به تهذيب و تزكيه ي نفس و ملكات نفساني پرداخته و قرب الهي را فراهم ساخته و زمينه ي رشد معنوي مردان را در اثر حفظ نگاه تأمين مي كند؛ هم چنان كه خداوند سبحان خطاب به پيامبر مي فرمايد: «به مردان مؤمن بگو تا چشم هاي خود را از نگاه ناروا بپوشانند و فروج و اندامشان را محفوظ دارند، كه اين بر پاكيزگي جسم و جان ايشان اصلح است»؛(1) هم چنين مي فرمايد: « به زنان و دختران خود و زنان مؤمن بگو كه خويشتن را به چادرهاي خود فرو پوشند كه اين كار براي اين است كه آنها به عفت شناخته شوند تا از تعرض و جسارت آزار نكشند؛ خداوند در حق خلق، آمرزنده و مهربان است.»(2) شايان ذكر است.

1- . سوره ي نور (24)، آيه ي 30.

2- . سوره ي احزاب (33)، آيه ي 59.

كه حجاب و پوشش اسلامي براي مردان و زنان، تنها از كاركرد فردي برخوردار نيست و فقط براي سامان دهي خلقيات و ملكات نفساني آدميان مؤثر نمي باشد، بلكه از كاركرد اجتماعي نيز برخوردار است؛ غرايز و التهاب هاي جسمي، و معاشرت هاي بي بندوبار را كنترل، و بر تحكيم نظام خانواده افزوده، و از انحلال كانون محكم زناشويي جلوگيري نموده، و امنيت اجتماعي را فراهم مي سازد.

البتّه و صد البتّه كه حفظ نظام خانواده از مهم ترين ارزش هاي آدمي است. آنان كه ميان نظام خانواده و روابط نامشروع تمايز قايل نيستند؛ به لحاظ معرفتي، نسبي گرايند و معيار سنجش معرفت صحيح از سقيم را انكار مي كنند. اين گروه، حتّي براي رويكرد و انديشه ي خود نيز ارزش معرفتي قايل نيستند و هميشه در شكاكيت مطلق گرفتارند. كسي كه هدفمندانه زيست كند، براي رفتارها و انديشه ها، معيارمندانه دست به گزينش مي زند، تا به اهداف متعالي انساني و الهي دست يازد؛ و حفظ حجاب و پوشش اسلامي و به تبع آن، حفظ نظام خانواده نيز از آن رو ارزش دارند كه تأمين كننده ي سعادت آدمي و منشأ قرب الهي هستند.

حال اگر كساني با نگاه ديني و اسلامي و يا با رويكرد جامعه شناختي و روان شناختي، مسئله ي حجاب را ارزيابي كنند، به كاركردهاي مادي و معنوي، فردي و اجتماعي آن پي برده، به تأييد و ترويج آن اقدام مي كنند؛ بنابراين، پوشش اسلامي زن به منزله ي يك حفاظ ظاهري و باطني در برابرافراد نامحرم است كه مصونيت اخلاقي، خانوادگي، اجتماعي و پيوند عميق ميان حجاب ظاهري و بازداري باطني را فراهم مي سازد.

چالش ها و پرسش هاي معاصر كه ذهن نسل جوان را به خود مشغول ساخته، حوزه ي پوشش و حجاب اسلامي را نيز دربر گرفته است؛ مسائلي هم چون: آثار و فوايد حجاب، رابطه ي حجاب و عفاف، فلسفه ي تفاوت پوشش زن و مرد، رنگ مشكي چادر، رابطه ي حجاب و آزادي، پوشش و حق انتخاب، نوع حجاب و...

محقق فرزانه جناب حجت الاسلام حسين مهدي زاده از پژوهشگران گروه تربيت و مشاوره ي مركز، در پاسخ گويي به پرسش هاي فوق، از توفيق خوبي برخوردار بوده است.

در پايان بر خود لازم مي دانم از تلاش محقق عزيز؛ و نيز از حجج اسلام سيد محمد علي داعي نژاد (معاونت پژوهشي)، اسدالله طوسي (مدير گروه تربيت و مشاوره) و حميد كريمي (مدير پروژه ها) و ساير مديران و كارمندان مركز كه در آماده سازي اين اثر، تلاش مخلصانه نموده اند؛ به ويژه از حضرت حجت الاسلام والمسلمين حسيني بوشهري، مدير مركز مديريت حوزه و مدير مركز مطالعات و پژوهش هاي فرهنگي حوزه علميه، تقدير و تشكر نمايم.