از جمله هدف‏هاى روانشناسى را مى‏توان تامین نیازمندیها در موجود زنده از قبیل ایجاد نشاط و حالتى براى فعالیت و در نتیجه انجام اعمال و رفتارها و برآوردن نیازهاى اساسى و ضرورى زندگى و ادامه آن به‏طور کلى هماهنگ کردن انسان‏ها با محیط زندگى دانست (1) .
طبیعى است که انگیزه‏هاى فراوانى انسانها دارند که در انجام این اهداف تاثیر دارند و مى‏توان این انگیزه‏ها را به دو بخش اصلى تقسیم نمود: 1- انگیزه‏هاى فیزیولوژیک; 2- انگیزه‏هاى روانى انگیزه‏هاى فیزیولوژیک به نیازهاى مربوط به جسم و عوارضى که در بافت‏هاى بدن، مانند کمبود مواد لازم براى بدن یا به‏هم خوردن تعادل آن به وجود مى‏آیند، مربوط مى‏شود.
این انگیزه‏ها، رفتار فرد را به جهت اهدافى که نیازهاى فیزیولوژیک بدن را برآورده مى‏سازند راهنمائى و یا نقص و کمبودى را که گاهى در بافت‏هاى بدن به وجود مى‏آورد، جبران و روح و بدن را به حالت توازن در مى‏آورد.
انگیزه‏هاى روانى نیز در جریان رشد نیازهاى معنوى فردى و اجتماعى انسان تاثیر به سزائى دارند.
در قرآن مجید که از هرگونه تحریف و تغییر مبرا هست، روى انجام این انگیزه‏ها به نحو کامل و صحیح براى تامین اهداف عالى تعیین شده در شرایع آسمانى غیر تحریف شده تاکیدهاى فراوانى انجام شده است. حکمت فراگیر خداوند که نعمت‏هاى خود را به مخلوقاتش عطا فرموده، چنین اقتضا مى‏کند که در آنها ویژگیها و صفات مخصوصى به ودیعه بگذارد و آنها را شایسته انجام وظائفى بکند که براى انجام آنها آفریده شده‏اند خداوند از زبان حضرت ابراهیم علیه السلام در قرآن در مقام اثبات وجودش چنین نقل مى‏کند:
«...ربنا الذى اعطى کل شئ خلقه ثم هدى‏» «خداى ما آن کسى است که همه موجودات عالم را نعمت وجود بخشیده، سپس به راه کمالش هدایت کرده است‏» (2) .
و در سوره «اعلى‏» آیه 1- 3 در مقام توصیف صانع عالم و آفریدگار جهان و همه مخلوقات از جمله انسانها چنین مى‏فرماید:
«سبح اسم ربک الاعلى الذى خلق فسوى والذى قدر فهدى‏» «اى پیامبر به نام خداى خود که برتر و بالاتر از همه موجودات است، به تسبیح و ستایش مشغول باش، آن خدائى که عالم را آفرید و همه آنها را به حد کمال خود رسانید و آن خدائى که هر چیز را قدر و اندازه داد و به راه کمالش هدایت نمود» .
چنانچه خوانندگان توجه دارند، این انگیزه‏ها و عوامل حیات فیزیولوژى، توازن لازم و کافى براى ادامه زندگى را در انسانها فراهم مى‏سازند و طبق تحقیقات جدید دانشمندان فیزیولوژى در بدن انسان و حیوان نوعى تمایل طبیعى نسبت‏به حفظ توازن ثابت در باطن و فطرت و سرشت انسان‏ها وجود دارد. این، همان نظریه‏اى است که چهارده قرن قبل در قرآن مجید اصول آن را در آیات متعددى چنین بیان فرموده است. از جمله این آیات، آیه 19 از سوره «حجر» است:
«والارض مددناها و القینا فیها رواسى و انبتنا فیها من کل شئ موزون‏» «زمین را گسترانیدیم و در آن، کوههاى عظیم بر نهادیم و از آن هر چیز را مناسب و موافق با حکمت و عنایت‏برویانیدیم‏» .
و در آیه دیگرى (در سوره فرقان، آیه 2) مى‏فرماید:
«و خلق کل شئ فقدره تقدیرا» «خداوند همه چیز را آفرید، آنگاه آن را در اندازه معینى قرار داد» .
و در آیه دیگر (3) مى‏فرماید:
«و کل شئ عنده بمقدار» «... هر چیزى نزد او به اندازه است‏» .
پس انحاء تقدیر و توازن در خلقت الهى یک اصل مهم اساسى است که براساس آن موجودات را مطابق با مصالح و نیازهاى آنها آفریده، و براى هر شى‏اى آنچه را که لازمه ادامه زندگى و حیات اوست، اعطاء کرده است:
«انا کل شئ خلقناه بقدر» «ما همه چیز را در اندازه‏هاى مشخص و معینى آفریدیم‏» .
پس ایجاد توازن روحى و جسمى یک هدفى است که در علوم مربوط به انسان و حیوان از جمله روانشناسى از دیدگاه قرآن، مساله‏اى است مهم و قابل طرح. و انگیزه‏ها و عوامل فراوانى در تامین این هدف و انجام آن به نحو نیکو وجود دارد از قبیل عوامل حفظ ذات، در سوره‏هاى طه، 17- 120- سوره نمل آیات 17، 18، 80 و 81- سوره توبه آیه 120- سوره بقره، آیه 155- سوره نحل آیه 112- سوره قریش آیه 3 و 4 و غیر اینها از آیات فراوان در قرآن که به توضیح انگیزه‏ها و انجام بهینه هدف ایجاد توازن در جسم و روح مى‏پردازند از جمله آنها بیان انگیزه بقاء نوع و انگیزه جنسى و غیر اینها (سوره حجرات، 13- نساء، 1- نحل، 72 و...) .