ترنم وحی
قرآنی ، اعتقادی ، دینی ، مذهبی ، تربیتی
لینک های مفید

 روانشناسی دقیقا چیست؟

تعریف روانشناسی چیست؟

در جواب اینکه تعریف روانشناسی چیست باید گفت روانشناسی علم بسیطی است و وجود شاخه های مختلف روانشناسی نشانگر اهمیت این رشته است.

از یک سو رفتارهای انسان متفاوت است و از طرف دیگر این رفتارها در سنین مختلف و در زمان های مختلف به صورت متفاوتی نمایان می شود و برای شناخت انسان ها در سنین و زمان های مختلف، نیازمند آگاهی از روان آنها است

با توجه به اینکه “روانشناسی” بر بسیاری از وجوه زندگی ما اثر می گذارد، شایسته است حتی کسانی که در پی کسب تخصص در این رشته نیستند آگاهی مختصری از این دانش پویا داشته باشند.

آگاهی از اینکه مقدمات روانشناسی چیست به شما کمک می کند تا بفهمید چرا افراد به شیوه های معینی می اندیشند و عمل می کنند.

بنیانگذار علم روانشناسی کیست؟

بنیانگذار روانشناسی ویلهلم وونت

بد نیست بدانید که همه در مورد بنیانگذار علم روانشناسی نظر ثابتی ندارد اما در سال ۱۸۷۹ میلادی روانشناسی از فلسفه جدا شد.

دانشمند آلمانی ویلهلم وونت به عنوان بنیانگذار و پدر علم روانشناسی اولین آزمایشگاه روان شناسی را رسما در دانشگاه لایپزیک آلمان تاسیس کرد

یلهلم وونت تحقیقات گسترده ای درباره روانشناسی انجام داد که همگی آنها زمینه ساز پیدایش و تعریف روان شناسی به شکل امروز آن شدند. نمی شود بگوییم روانشناسی یعنی چه اما سخنی از این مرد بزرگ به میان نیاوریم.

ویلهلم وونت گرچه تصورات ابتدایی در مورد تعریف علم روانشناسی داشت اما بدون شک اولیم سنگ بنای این رشته را به درستی بنا نهاد.

مفهوم و تعریف روانشناسی یعنی چه

روانشناسی که معادل انگلیسی آن Psychology است از دو کلمه “روان” و “شناسی” تشکیل شده که هر کدام از آنها معانی واضحی دارند.

کلمه “روان” اشاره به بعد روحی روانی انسان و اهمیت آن دارد، از طرفی کلمه “شناسی” هم به راه های مطالعه و شناخت “روان” اشاره دارد.

در کل تعریف روانشناسی به معنای روشی برای شناخت بعد روحی روان انسان و آگاهی از روش کارکرد آن می باشد

همین معنی روانشناسی به خوبی هدف آن و تاثیری که بر زندگی ما خواهد داشت را نشان می دهد چرا که دنیای درونی ما آینه ای از دنیای درون و اتفاقات آن است. به همین دلیل شناخت عمیق تعریف روانشناسی کمک شایانی بر درک آن خواهد داشت.

هدف علم روانشناسی چیست؟

به یاد داشته باشید استفاده درست از روان شناسی در شما بصیرتی نسبت به نگرشها و واکنش های خودتان ایجاد می کند.

در واقع ما همواره با انسان ها سرو کار داریم و برای ایجاد روابط خوب با آنها الزاما باید از آنها و همینطور خودمان شناخت کافی داشته باشیم

سوال هایی که در علم روانشناسی مطرح میشود با تمام جوانب زندگی آدمی سرو کار دارد. برای مثال:

  • مثلآ می پرسیم شیوه تربیت فرزند والدین شما چه اثری در شیوه فرزند پروری خود شما دارد؟
  • بهترین شیوه برای درمان دارویی چیست؟
  • آیا مردها هم می توانند به خوبی زنان از نوزادان مراقبت کنند؟
  • آیا می توانید در خواب هیپنوتیزمی تجربه تلخی را با جزییات بیشتری به خاطر آورید؟
  • نیروگاه های برق هسته ای چگونه باید طراحی شوند تا اشتباهات انسانها به حداقل ممکن برسند؟
  • فشار روانی دراز مدت چه تآثیری بر دستگاه ایمنی بدن آدمی دارد؟
  • آیا در درمان افسردگی، روان درمانی موثرتر از دارو درمانی و استفاده از داروهای اعصاب و روان است؟

روان شناسان به کمک آزمایشها سعی می کنند به این پرسش ها پاسخ دهند. اما همانطور که از این معنی روانشناسی پیداست، هدف آن مطالعه تمام جنبه های فردی، خانوادگی و اجتماعی افراد است.

شناخت بهتر اهداف روانشناسی

اما به طور کلی می توان گفت هدف علم روانشناسی ساده سازی توضیح رفتار انسان ها است.

با این ساده سازی در رفتار انسان ها و البته حیوانات بهتر می توانیم درک صحیحی از علت این رفتارها و تشخیص عادی بودن یا نبودن آنها داشته باشیم

این جریان در نهایت به شناخت مشکلات فردی و اجتماعی و ارائه راهکارهای متنوع برای غلبه بر آنها و دستیابی به سلامت روان می انجامد.

رویکرد های معاصر در روانشناسی چیست

منظور از رویکرد شیوه نگرش به موضوع است.

در روانشناسی هر موضوعی را می توان با رویکردهای گوناگون بررسی کرد.

هر یک از رویکردها اعمال آدمی را تا حدودی به گونه ای متفاوت تبیین میکنند و هر یک از آنها سهمی در تصویر ما از تمامیت وجود هر فرد دارد.

در واقع در روان شناسی هر یک از اعمال انسان را میتوان به گونه های مختلف توصیف کرد

برای مثال فرض کنید از خیابانی رد میشوید. با رویکرد روانشناسی زیست شناختی این عمل را میتوان شلیک عصب هایی به شمار آورد که عضلات پاهای شما را به کار می اندازد.

اما رویکرد رفتاری، همین عمل را بدون اشاره به رویدادهای داخل بدن توصیف می کند، به این معنا که چراغ سبز محرکی محسوب می شود که شما با عبور از خیابان به آن پاسخ می دهید.

عمل عبور از خیابان را میتوان با رویکرد شناختی نیز بررسی کرد، یعنی از راه توجه به فرآیندهای ذهنی سازنده آن رفتار.

رویکرد شناختی عمل شما را بر حسب هدف ها و نقشه هایتان تبیین می کند.

رویکرد در روانشناسی چیست

در زیر پنج رویکرد در روانشناسی به اختصار توضیح داده شده است.

۱- رویکرد زیست شناختی در روانشناسی چیست؟

مغز انسان با بیش از ده میلیارد یاخته عصبی و پیوندهای بی‌شمار بین آنها احتمالاً پیچیده‌ ترین ساختار در عالم هستی است.

اصولا تمام رویدادهای روانی به‌ نحوی متناظر با فعالیت مغز و دستگاه عصبی هستند

در رویکرد زیست‌ شناختی به بررسی آدمی و انواع دیگر جانداران سعی می‌ شود پیوند رفتار آشکار با رویدادهای برقی و شیمیائی که در بدن و به‌ ویژه در مغز و دستگاه عصبی صورت می‌ گیرند، شناخته شود.

این رویکرد در پی تعیین آن دسته از فرآیندهای زیستی – عصبی است که زیربنای رفتار و فرآیندهای ذهنی را تشکیل می‌ دهند، برای مثال در رویکرد زیستی به افسردگی سعی می‌شود این اختلال برحسب تغییرات غیر عادی در میزان انتقال‌ دهنده‌ های عصبی تبیین شود.

این انتقال‌ دهنده‌ های عصبی موادی شیمیائی هستند که در مغز تولید می‌شوند و ارتباط بین نورون‌ ها یا یاخته‌ های عصبی را میسر می‌ سازند.

.

۲- رویکرد رفتارگرایی در روانشناسی چیست؟

psychology wiki

بدون شک رفتارگرایی، مکتبی در روانشناسی است که تمایل دارد همیشه، به جای آن‌ که فکرها و حالت‌ های ذهنی ما را بررسی کند، آن رفتارهایی را بررسی کند که به دنبال فکرهای ما می‌ آیند.

از دیدگاه این گرایش:

نمی‌ توان بین دو فکر مختلف، تفاوتی قائل شد، مگر آن‌ که در رفتاری که به دنبال آن فکرها می‌ آید، تفاوتی وجود داشته باشد

رفتارگرایان معتقدند تمامی رفتارهای آدمی از طریق تقویت و تنبیهی که از محیط دریافت کرده اند نشات می گیرد.

آنها معتقد نوع تربیت می تواند شخصی را خلافکار و دزد، یا همان شخص را فردی به هنجار و مقبول در جامعه نشان دهد.

۳- رویکرد شناختی در علم روانشناسی چیست؟

رویکرد شناختی انسان را موجودی پردازش کننده اطلاعات و مسئله گشا تلقی می‌ کند.

این دیدگاه در پی تبیین رفتار از راه مطالعه شیوه‌ هایی است که شخص به اطلاعات موجود توجه می‌ کند، آنها را تفسیر می‌ کند و به کار می‌ برد.

شناخت گرایان اعتقاد دارند:

تنها از طریق مطالعه فرآیندهای ذهنی می‌توان به‌ طور کامل دریافت که جانداران چه می‌کنند و برای بررسی فرآیندهای ذهنی می‌توان رفتارهای خاصی را مورد توجه قرار داد

پدیده هایی از قبیل ادراک، تفکر، زبان، حافظه اگر چه قابل مشاهده نیستند ولی واقعیت هایی هستند که بدون توجه به آنها توصیف و تبیین رفتار و فرآیندهای روانی امکانپذیر نمی باشد.

۴- رویکرد روانکاوی

تاثیر افسردگی بر مغز

قبلا به طور مفصل در ویکی روان درباره اینکه تعریف روانکاوی چیست توضیح دادیم، اما در اینجا اشاره ای به آنها خواهیم داشت.

 رویکرد روان‌ کاوی نظریه‌ای دربارهٔ عملکرد ذهن، اختلال‌ های روانی و نام شیوه‌ ای روان‌ درمانی است که بر این فرض اساسی استوار است که بیشتر فعالیت‌های ذهنی و پردازش آنها در ناخودآگاه رخ می‌ دهد.

در واقع روانکاوی با مطالعهٔ شخصیت خصوصی سروکار دارد، یعنی انگیزه‌های ناهشیاری که رفتار را هدایت می‌ کنند

همزمان با رشد رفتارگرائی در آمریکا، زیگمود فروید مفهوم روانکاوی را دربارهٔ رفتار آدمی در اروپا پایه‌گذاری کرد.

فروید معتقد بود هر یک از اعمال آدمی علتی دارد که ریشهٔ آن را باید در یک انگیزهٔ ناهوشیار جست و نه در دلیل معقولی که خود شخص ارائه می‌دهد.

فرآیندهای ناهوشیار عبارت است از باورها، ترس‌ ها، و خواست‌ هائی که شخص از وجود آنها آگاه نیست.

۵- رویکرد پدیدار شناختی

رویکرد پدیدار شناختی تقریباً به‌ طور انحصاری به تجربه‌ های شخصی توجه دارد، این رویکرد با تجارب شخص از رویدادها، یعنی با پدیدارشناسی فرد سر و کار دارد.

رویکرد پدیدارشناختی را انسان‌ گرایی نیز نامیده اند زیرا این نظریه‌ها بر خصوصیات تمایز دهندهٔ انسان از حیوان، مانند تلاش در جهت رشد و خودشکوفایی تاکید می کنند.

 پدیدار شناختی رویکردی است برخاسته از واکنش پدیدار شناسان به خصلت بسیار ماشین‌ انگارانه سایر دیدگاه‌ها در روان شناسی.

برای مثال، روانشناسان پدیدارگرا مخالف این نظر هستند که رفتار به‌ وسیلهٔ محرک‌های بیرونی (برطبق رفتارگرائی)، یا صرفاً از راه اطلاع‌ پردازی در ادراک و حافظه (طبق روانشناسی شناختی)، یا توسط تکانه‌های ناهوشیار (طبق نظریه‌های روانکاوی) کنترل می‌شود.

همچنین اهداف روانشناسان پدیدارشناس نیز جدا از هدف‌های روانشناسان وابسته به سایر رویکردهای روانشناختی است

این روانشناسان بیشتر با زندگی درونی و تجارب درونی فرد سروکار دارند تا با پرورش نظریه‌ها یا پیش‌ بینی رفتار.


موضوعات مرتبط: روانشناسی
برچسب‌ها: روانشناسی
[ سه شنبه بیست و چهارم خرداد ۱۴۰۱ ] [ 8:12 ] [ اکبر احمدی ] [ ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

باسلام این وبلا برای بالا بردن بینش وآگاهی عزیزان در زمینه های مختلف راه اندازی شده است
موضوعات وب
لینک های مفید
امکانات وب