اعمال حقوقی و وقایع حقوقی

منشاء ایجاد تعهد یا اعمال حقوقی هستند یا وقایع حقوقی

اعمال حقوقی اعمالی هستند که شخص با اراده خویش انجام می دهد و قصد ایجاد تعهد را می نماید و ایجاد تعهد منتسب به اراده شخص می باشد. مثل اینکه شخص اراده می نماید خودرویی را خریداری نماید و ضمن معامله متعهد می گردد که مبلغ خودرو را پرداخت نماید.

در وقایع حقوقی ایجاد تعهد منتسب به اراده شخص نمی باشد و به صورت ارادی یا غیر ارادی حقی ایجاد می شود که شخص خواستار آن نبوده است. واقعه حقوقی ممکن است حادثه ‏ای طبیعی باشد یا عملی که از انسانی سر می زند. به عنوان مثال شخصی به سمت شکار نشانه می رود ولی تیر او اشتباهاً به شیشه منزل شخص دیگر برخورد می نماید و یا حیوان خانگی شخصی به اموال همسایه او آسیب وارد می نماید و شخص بدون قصد ایجاد تعهد، ملزم به جبران خسارت می گردد.

اعمال حقوقی به ۲ دسته تقسیم می شوند :

۱) عقد ( عمل حقوقی دوطرفه )
۲) ایقاع ( عمل حقوقی یکطرفه )

وقایع حقوقی به ۳ دسته تقسیم می شوند :

۱) جرم ( منظور جرم مدنی است و آن عمل ارادی نامشروعی است که قانونگذار آن را نهی نموده ولی برای آن مجازات در نظر نگرفته است و ضمانت اجرای آن جبران خسارت است )
۲) شبه عقد ( عمل ارادی نامشروع > مثل شکستن شیشه ماشین به صورت عمدی )
۳) شبه جرم ( عمل غیر ارادی نامشروع > مثل گرفتن وجه از شخصی به اشتباه )

* وقایع حقوقی که باعث ایجاد تعهد هستند را � اسباب ضمان قهری � می گوییم.
* اعمال حقوقی که باعث ایجاد تعهد هستند را � اسباب ضمان قراردادی� می گوییم.
* به بیان دیگر الزام یا ناشی از عمل حقوقی است که به آن الزامات ناشی از قرارداد یا �ضمان قراردادی� می گوییم یا ناشی از واقعه حقوقی است که به آن الزامات خارج از قرارداد �ضمان قهری� گفته می شود.